آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ( آیین دادرسی مدنی )
ماده ۱۳۰
ماده ۱۳۰
هرگاه شخص ثالثی در موضوع دادرسی اصحاب دعوای اصلی برای خود مستقلا حقی قایل باشد و یا خود را در محق شدن یكی از طرفین ذینفع بداند، میتواند تا وقتی كه ختم دادرسی اعلام نشده است، وارد دعوا گردد، چه اینكه رسیدگی در مرحلهی بدوی باشد یا در مرحلهی تجدیدنظر. در این صورت نامبرده باید دادخواست خود را به دادگاهی كه دعوا در آنجا مطرح است تقدیم و در آن منظور خود را به طور صریح اعلان نماید.
دسترسی اشتراکی
برای دسترسی به محتوای کامل نکات آموزشی باید اشتراک فعال داشته باشید.
ماهیت دعوای ورود ثالث و طرفهای آن
ورود ثالث از دعاوی طاری است و زمانی مطرح میشود که شخصی غیر از خواهان و خوانده دعوای اصلی، برای خود در موضوع دعوا مستقلاً حقی قائل باشد یا خود را در محق شدن یکی از طرفین ذینفع بداند و برای ورود به دادرسی دادخواست تقدیم کند.
شخص ثالث باید دعوای ورود ثالث را به طرفیت تمام اصحاب دعوای اصلی اقامه کند؛ بنابراین اصولاً هم خواهان و هم خوانده دعوای اصلی در دادخواست ورود ثالث، طرف دعوا قرار میگیرند.
ورود ثالث تا زمانی امکانپذیر است که ختم دادرسی اعلام نشده باشد و ممکن است در مرحله بدوی یا تجدیدنظر صورت گیرد.
اثر ورود ثالث بر حق اعتراض ثالث
شخص ثالث پس از پذیرش ورود او به دادرسی، در شمار اصحاب دعوا قرار میگیرد و دعوای وی تابع مقررات عمومی دادرسی خواهد بود.
در نتیجه، رأی صادرشده در همان دادرسی نسبت به او رأی صادره در دعوایی محسوب میشود که خود در آن طرف دعوا بوده است؛ بنابراین نمیتواند نسبت به همان رأی از طریق اعتراض شخص ثالث اقدام کند، زیرا اعتراض ثالث اصولاً برای شخصی پیشبینی شده است که خود یا نماینده او در دادرسی منتهی به رأی دخالت نداشته باشد.
البته شخص وارد ثالث، حسب مورد، از طرق شکایت از آرا که برای اصحاب دعوا مقرر شده است بهرهمند خواهد بود.
اقسام ورود ثالث؛ اصلی و تبعی
ورود ثالث از حیث مبنای مداخله شخص ثالث در دعوای اصلی به دو نوع تقسیم میشود:
۱ - ورود ثالث اصلی: شخص ثالث برای خود در موضوع دعوای مطروحه مستقلاً حقی قائل است و برای استیفای همان حق وارد دادرسی میشود.
۲ - ورود ثالث تبعی: شخص ثالث نسبت به موضوع دعوا ادعای حق مستقل ندارد، اما خود را در محق شدن یکی از طرفین دعوای اصلی ذینفع میداند و برای حمایت از موقعیت آن طرف وارد دعوا میشود.
در ورود ثالث تبعی، نفع باید واقعی و قابل اعتنا باشد؛ با این حال لازم نیست حتماً به صورت منفعت مالی بالفعل ظاهر شده باشد و ممکن است اثر حقوقی مورد انتظار، مادی یا غیرمادی باشد، مشروط بر اینکه میان نتیجه دعوای اصلی و وضعیت حقوقی ثالث رابطه قابل توجیهی وجود داشته باشد.
شرط نفع در ورود ثالث تبعی
در ورود ثالث تبعی نیز شخص واردشونده باید شرایط عمومی لازم برای طرح دعوا، از جمله سمت، اهلیت و نفع قابل حمایت را داشته باشد.
با این حال، ماهیت «نفع» در ورود ثالث تبعی با ورود ثالث اصلی متفاوت است. ثالث لازم نیست برای خود نسبت به موضوع دعوای اصلی حق مستقلی مطالبه کند؛ کافی است نتیجه دعوا بتواند بر وضعیت حقوقی او اثر بگذارد، بهگونهای که محکومیت طرفی که ثالث برای حمایت از او وارد دادرسی شده است، احتمال قابل اعتنایی از ورود زیان یا تضییع حق ثالث ایجاد کند.
بنابراین برای تحقق نفع در ورود ثالث تبعی، وجود ارتباط حقوقی واقعی میان نتیجه دعوای اصلی و حقوق یا منافع ثالث ضروری است و صرف علاقه شخصی یا نگرانی غیرحقوقی برای ورود به دعوا کفایت نمیکند.
مرجع تقدیم دادخواست ورود ثالث
دادخواست ورود ثالث باید به دادگاهی تقدیم شود که دعوای اصلی در آن در حال رسیدگی است. بنابراین اگر پرونده در مرحله بدوی باشد، دادخواست به دادگاه بدوی رسیدگیکننده و اگر در مرحله تجدیدنظر باشد، به همان دادگاه تجدیدنظر تقدیم میشود.
امکان ورود ثالث پس از نقض رأی و ارجاع پرونده
اگر رأی در دیوان عالی کشور نقض و پرونده برای رسیدگی مجدد به دادگاه صالح ارجاع شود، در رسیدگی پس از نقض، تا زمانی که ختم دادرسی اعلام نشده باشد، ورود شخص ثالث امکانپذیر است؛ زیرا پرونده بار دیگر در دادگاه ماهوی تحت رسیدگی قرار گرفته است.
اثر استرداد دعوای اصلی بر ورود ثالث تبعی
در ورود ثالث تبعی، شخص ثالث ادعای حق مستقل نسبت به موضوع دعوا ندارد و نفع او وابسته به محق شدن یکی از اصحاب دعوای اصلی است. بنابراین اگر دعوای اصلی به نحوی زایل شود که دیگر موضوعی برای حمایت از آن طرف باقی نماند، مبنای ورود ثالث تبعی نیز از بین میرود و ادامه مستقل آن اصولاً موضوعیت نخواهد داشت.
عدم امکان ورود ثالث در مرحله اعاده دادرسی
در مرحله اعاده دادرسی، ورود شخص ثالث پذیرفته نمیشود. اعاده دادرسی طریق فوقالعاده شکایت از رأی است و رسیدگی آن در حدود جهات و اصحاب همان دعوایی انجام میشود که نسبت به رأی آن درخواست اعاده دادرسی مطرح شده است.
اثر استرداد دعوای اصلی بر ورود ثالث اصلی و تبعی
اگر دعوای اصلی به سبب استرداد یا صرفنظر خواهان از بین برود، اثر آن بر دعوای ورود ثالث به نوع ورود بستگی دارد:
۱ - در ورود ثالث اصلی، ثالث برای خود نسبت به موضوع دعوا حق مستقلی ادعا میکند؛ از این رو زوال دعوای اصلی اصولاً موجب از بین رفتن ادعای مستقل او نمیشود و دادگاه، در صورت وجود سایر شرایط قانونی، به دعوای وی رسیدگی میکند.
۲ - در ورود ثالث تبعی، نفع ثالث وابسته به محق شدن یکی از اصحاب دعوای اصلی است. بنابراین با زوال دعوای اصلی، مبنای ورود تبعی نیز از بین میرود و ادامه آن به عنوان ورود ثالث تبعی موضوعیت نخواهد داشت.
هیچ رأی وحدت رویهای برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ رأی دیوان عدالت اداری برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ نظریه مشورتی برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ نشست قضایی برای این ماده ثبت نشده است.
دسترسی اشتراکی
برای مشاهده کامل تستها، انتخاب گزینه و دیدن پاسخ باید اشتراک فعال داشته باشید.
تست ۱
آیا اصحاب دعوای اصلی میتوانند علیه وارد ثالث، دعوای متقابل مطرح کنند؟
تست ۲
هرگاه شخصی به قیمومت از صغیر در مرحله نخستین دخالت داشته، در مرحله تجدیدنظر ............
تست ۳
دعوای ورود ثالث تا چه زمانی قابل طرح است؟
تست ۴
اعتراض بر ثبت یا تحدید حدود، اشخاص ثالث:
تست ۵
زمان طرح دعوای ورود ثالث عبارت است از:
تست ۶
هرگاه شخص ثالثی در موضوع دادرسی اصحاب دعوای اصلی:
تست ۷
در ورود شخص ثالث به دعوا خواهان ............
تست ۸
هرگاه دعوای ورود ثالث اقامه شود اما شرایط اقامه این دعوا حاصل نباشد، دادگاه:
تست ۹
شخصی که مدعی حقی در دعوای مطروحه در مرحله تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدیدنظر میباشد، کدام یک از اقدامات زیر را باید انجام دهد؟
تست ۱۰
هر یک از طرفین دعوا میتوانند در موارد ذیل به ورود شخص ثالث ایراد نمایند:
تست ۱۱
وارد ثالث درصورتیکه مستقلاً برای خود حقی قائل باشد و یا خود را ذینفع در محق بودن احد از طرفین بداند:
تست ۱۲
شخص ثالث اگر بخواهد وارد دعوا شود باید:
تست ۱۳
دعوای ورود ثالث تا چه زمانی قابل طرح است؟
تست ۱۴
هرگاه شخصی خود را ذینفع در محق شدن یکی از طرفین دعوایی که در جریان رسیدگی است بداند و وارد دعوا بشود؛ دعوای وی چه نام دارد؟