( اصلاحی ۱۳۷۰/۰۸/۱۴ ) در صورتیكه دوام زوجیت، موجب عُسر و حرج زوجه باشد، وی میتواند به حاكم شرع مراجعه و تقاضای طلاق كند، چنانچه عُسر و حرج مذكور در محكمه ثابت شود، دادگاه میتواند زوج را اجبار به طلاق نماید و در صورتیكه اجبار میسّر نباشد، زوجه به اِذن حاكم شرع، طلاق داده میشود.
تبصره ( الحاقی ۱۳۸۱/۰۴/۲۹ ) - عُسر و حرج موضوع این ماده، عبارت است از به وجود آمدن وضعیتی كه ادامهی زندگی را برای زوجه با مشقّت همراه ساخته و تحمل آن مشكل باشد و موارد ذیل در صورت احراز توسط دادگاه صالح از مصادیق عُسر و حرج محسوب میگردد:
۱ - ترك زندگی خانوادگی توسط زوج، حداقل به مدت شش ماه متوالی و یا نه ماه متناوب در مدت یك سال بدون عذر موجه.
۲ - اعتیاد زوج به یكی از انواع مواد مخدر و یا ابتلاء وی به مشروبات الكلی كه به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد آورد و امتناع یا عدم امكان الزام وی به ترك آن در مدتی كه به تشخیص پزشك برای ترك اعتیاد لازم بوده است.
در صورتیكه زوج به تعهُّد خود عمل ننماید و یا پس از ترك، مجدداً به مصرف موارد مذكور روی آورد، بنا به درخواست زوجه، طلاق انجام خواهد شد.
۳ - محكومیت قطعی زوج به حبس پنج سال یا بیشتر.
۴ - ضرب و شتم یا هرگونه سوء رفتار مستمر زوج كه عرفاً با توجه به وضعیت زوجه قابل تحمل نباشد.
۵ - ابتلاء زوج به بیماریهای صعبالعلاج روانی یا ساری یا هر عارضه صعب العلاج دیگری كه زندگی مشترك را مختل نماید.
موارد مندرج در این ماده مانع از آن نیست كه دادگاه در سایر مواردی كه عُسر و حَرَج زن در دادگاه احراز شود، حكم طلاق صادر نماید.