بازپرس برای شاكی، مدعی خصوصی، متهم، شاهد و مطلعی كه قادر به سخن گفتن به زبان فارسی نیست، مترجم مورد وثوق از بین مترجمان رسمی و در صورت عدم دسترسی به مترجم رسمی، مترجم مورد وثوق دیگری تعیین میكند. مترجم باید سوگند یاد كند كه راستگویی و امانتداری را رعایت كند. عدم اتیان سوگند سبب عدم پذیرش ترجمه مترجم مورد وثوق نیست.
حداقل تضمینهای دادرسی منصفانه برای متهم در بند ۳ ماده ۱۴ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی
بند ۳ ماده ۱۴ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی مجموعهای از حداقل تضمینهای دادرسی عادلانه را برای هر شخصی که به ارتکاب جرم متهم شده است به رسمیت میشناسد. این تضمینها باید با رعایت تساوی کامل در اختیار همه متهمان قرار گیرد و از ارکان اساسی حق دفاع محسوب میشود.
مهمترین این تضمینها عبارتاند از:
۱ - حق اطلاع سریع و تفصیلی از اتهام: متهم باید در اسرع وقت و به زبانی که برای او قابل فهم باشد، از نوع و علت اتهام آگاه شود. بنابراین صرف اعلام کلی عنوان جرم کافی نیست و اتهام باید به نحوی تفهیم شود که امکان دفاع واقعی فراهم گردد.
۲ - حق برخورداری از وقت و امکانات کافی برای دفاع: متهم باید فرصت و تسهیلات لازم برای آمادهسازی دفاع خود و نیز امکان ارتباط با وکیل منتخب خویش را داشته باشد. این حق از عناصر بنیادین برابری سلاحها و دفاع مؤثر است.
۳ - حق رسیدگی بدون تأخیر غیرموجه: رسیدگی کیفری نباید بهطور ناموجه طولانی شود. تأخیرهای فاقد توجیه میتواند با حق دادرسی منصفانه تعارض داشته باشد.
۴ - حق حضور در محاکمه و دفاع شخصی یا توسط وکیل: متهم حق دارد در محاکمه حضور یابد و شخصاً یا از طریق وکیل منتخب خود دفاع کند. اگر وکیل نداشته باشد، باید از حق داشتن وکیل مطلع شود و هرگاه مصالح دادگستری اقتضا کند، برای او وکیل تعیین گردد؛ در صورت ناتوانی مالی نیز هزینه وکیل نباید بر عهده او قرار گیرد.
۵ - حق پرسش از شهود: متهم باید بتواند از شهود علیه خود سؤال کند یا درخواست کند از آنان سؤال شود. همچنین باید بتواند شهود به نفع خود را تحت همان شرایطی که شهود علیه او احضار و استماع میشوند، معرفی و احضار کند. این تضمین یکی از جلوههای مهم اصل ترافعی بودن و تساوی امکانات دفاعی است.
۶ - حق استفاده رایگان از مترجم: اگر متهم زبان مورد استفاده در دادگاه را نفهمد یا نتواند به آن سخن بگوید، باید از کمک رایگان مترجم برخوردار شود. هدف این تضمین آن است که مانع زبانی، حق دفاع را بیاثر نکند.
۷ - اصل منع اجبار به خوداتهامی و اعتراف اجباری: متهم را نمیتوان مجبور کرد علیه خود شهادت دهد یا به مجرم بودن اعتراف کند. این اصل با حق سکوت و منع اجبار، اکراه و فشار در اخذ اقرار ارتباط مستقیم دارد.
در نتیجه، بند ۳ ماده ۱۴ میثاق، حق دفاع را صرفاً به حضور وکیل محدود نمیکند، بلکه شبکهای از تضمینهای مرتبط را در بر میگیرد: اطلاع از اتهام ← فرصت و امکانات دفاع ← دسترسی به وکیل ← رسیدگی بدون تأخیر غیرموجه ← حق حضور و دفاع ← حق مواجهه با شهود ← حق مترجم ← منع اجبار به خوداتهامی
نکته آزمونی: در تستها، بندهای این ماده را میتوان در سه محور اصلی دستهبندی کرد: حقوق اطلاعاتی: اطلاع سریع و تفصیلی از اتهام. حقوق دفاعی و ترافعی: فرصت کافی برای دفاع، داشتن وکیل، حضور در محاکمه و پرسش از شهود. تضمینهای حمایتی: مترجم رایگان، رسیدگی بدون تأخیر غیرموجه و منع اجبار به خوداتهامی.
هیچ رأی وحدت رویهای برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ رأی دیوان عدالت اداری برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ نظریه مشورتی برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ نشست قضایی برای این ماده ثبت نشده است.
دسترسی اشتراکی
برای مشاهده کامل تستها، انتخاب گزینه و دیدن پاسخ باید اشتراک فعال داشته باشید.