موافقتنامه نمونه راجع به بازگشت مستقیم اسیران جنگی و بستری شدن آنان در بیمارستانهای کشور بی‌طرف (رجوع شود به ماده ۱۱۰)
۱ - اصول مربوط به بازگشت مستقیم و بستری شدن در کشور بی‌طرف. الف - بازگشت مستقیم به میهن اشخاص ذیل مستقیماً به میهن خود اعاده خواهند شد:
۱ - کلیه اسیران جنگی که بر اثر جراحت دچار معلولیتهای ذیل شوند: فقدان یک عضو - فلج - ناتوانی مفاصل یا غیره مشروط به این که ناتوانی مزبور لااقل عبارت از فقدان یک دست یا یک پا و یا معادل یا فقدان یکدست و یک پا باشد. موارد ذیل معادل فقدان یک دست و یک پا تلقی می‌شود ولی ذکر این موارد نباید سبب شود که بر تعبیر و تفسیر وسیعتری درباره بند بالا لطمه وارد آید. الف - فقدان دست - فقدان کلیه انگشتان - فقدان شست و سبابه یکدست - فقدان پا یا فقدان کلیه انگشتان و استخوانهای متارزین (((((((((( یک‌پا. ب - اعوجاج استخوان - فقدان استخوانی - جمع شدن پوست بر اثر جراحت که موجب سلب عمل یکی از مفصل عمده یا کلیه مفاصل یک دست‌شود. ح - پسودارتورز ((((((((((((( استخوانهای بلند. د - تغییر شکل ناشیه از شکستگی استخوان یا سانحه دیگر که در نتیجه‌ی آن فعالیت یا استعداد حمل اشیاء سنگین فوق‌العاده تقلیل یافته باشد.
۲ - کلیه اسیران جنگی مجروح که وضع جراحت آن‌ها طوری مزمن شده باشد که پیش‌بینی شود که مجروح مزبور باید وجود معالجه در ظرف یک سال‌پس از تاریخ جراحت بهبودی نیابد. مثلاً مانند موارد ذیل: الف - وجود قطعات گلوله در قلب ولو آن که کمیسیون پزشکی مختلط در موقع معاینه اختلال مهمی مشاهده نکرده باشد. ب - قطعات فلز در مغز یا ریه ولو آن که کمیسیون پزشکی مختلط در موقع معاینه نتواند عکس‌العمل محلی یا عمومی مشاهده کند. ح - استومینلیت ((((((((((((( که علاج آن در ظرف یک سال از تاریخ جراحت پیش‌بینی نشود و ظاهراً چنین معلوم باشد که به انکیلوز(((((((((یک مفصل باید اختلالات دیگری که معادل فقدان یک دست یا یک پا باشد منتهی خواهد شد. د - جراحت نافذ و چرکین مفاصل بزرگ.
ه - جراحت جمجمه یا فقدان یا تغییر مکان نسخ استخوانی.
و - جراحت یا سوختگی صورت با فقدان نسج و جراحات مربوطه به وظائف‌الاعضاء. ز - جراحت نخاع شوکی. ح - جراحت اعصاب محیطی که عواقب آن معادل فقدان یک دست یا یک پا باشد و علاج آن بیش از یک سال از تاریخ وقوع جراحت طول بکشد مانند‌جراحت (((((((((((((((یا (((((((((((((اعصاب وسطی یا سفاتیک و جراحت مشترک اعصاب ساعد و بازو و اعصاب مشترک ساق یا‌فخذ و غیره - جراحت مجزای اعصاب ساعد - بازو ساق یا فخذ موجب بازگشت به میهن نخواهد بود مگر در صورت انقباضات یا اختلالات‌نوروتروفیک (((((((((((((( مهم. ط - جراحت جهات میز راه که عمل آن را شدیداً لطمه زده باشد.
۳ - کلیه اسیران جنگی بیمار که بیماری آن‌ها طوری مزمن شده باشد که علاج آن‌ها با وجود معالجه در ظرف یک سال از تاریخ شروع بیماری پیش‌بینی‌نشود مثلاً در موارد ذیل: الف - سل متحول هر عضوی از بدن که طبق پیش‌بینی طبی نتوان به وسیله درمان در کشور بی‌طرف معالجه کرد یا لااقل بهبودی مهمی به آن بخشید. ب - ذات‌الجنب چرکی. ج - بیماریهای شدید آلات تنفسی که ناشی از سل نبوده و غیر قابل علاج تصور شود مانند اتساع شدید مجاری ریه (با یا بدون برونشیت) تنگی نفس‌مزمن( برونشیت مزمن( که بیش از مدت یک سال اسارت طول بکشد - برونکتازی و غیره. (( رای کمیسیون پزشکی مختلط بیشتر متکی به ملاحظات پزشک بازداشتگاه و پزشکان هم‌میهن اسیران جنگی و متکی به معاینه پزشکان متخصص‌متعلق به دولت بازداشت‌کننده خواهد بود). د - بیماریهای مزمن و شدید دستگاه جریان خون از قبیل عوارض و دریچه‌ها و میوکارد( که در دوره اسارت علائم عدم جبران بروز داده باشد ولو آن که‌کمیسیون مختلط در موقع معاینه علائم مزبور را نبیند - عوارض پریکارد و عروق (بیماری بورگر (((((((( یا آنوریسم (((((((((( عروق بزرگ)و غیره.
ه - عوارض مزمن شدید جهاز هاضمه از قبیل زخم معده یا قرحه‌اثنی‌عشره عواقب عمل جراحی معده که در دوره اسارت صورت گرفته باشد -گاستریب (((((((((آنتریت (((((((( یا کولیت (((((( مزمن که بیش از یک سال طول بکشد و وضع عمومی مزاح را قویاً مختل سازد - استسقای‌کبد - کله‌سیستوپاتی مزمن (((((((((((((((( و غیره.
و - عوارض مزمن شدید آلات تناسلی و میزراه از قبیل بیماریهای مزمن کلیه یا اختلالات ناشیه از آن - نفرکتومی ((((((((((((( به علت سل‌یکی از کلیه‌ها - پیلیت ((((((( مزمن یا ضیق مجرای مزمن - هیدرویاپیونفروز (((((((((((((((((((( عوارض تناسلی شدید مزمن -بارداری و عوارض زایمان هنگامی که بستری شدن در کشور بی‌طرف غیر مقدور باشد و غیره. ز - بیماریهای مزمن و شدید دستگاه اعصاب مرکزی و محیطی از قبیل پسیکوزها یا پسیکونوروزهای مشهود ((((((((((((((((((((((((((((((((((((( مانند صرع شدید و پسیکونوروز اسارت شدید و غیره که رسماً توسط یک نفر متخصص مشاهده شده باشد -هر گونه اپی‌لپسی ((((((((( که رسماً توسط پزشک بازداشتگاه مشاهده شده باشد( - تصلب شرائین مغز - نوریت ((((((( مزمن که بیش از یک‌سال طول بکشد و غیره. ح - بیماریهای مزمن شدید دستگاه نورووژ تاتیف (((((((((((((( همراه با تقلیل عمده استعداد فکری یا جسمانی: تقلیل عمده وزن و تقلیل‌فعالیت عمومی. ط - نابینایی دو چشم یا نابینایی یک چشم در حالی که دید چشم دیگر با وجود استعمال عینک اصلاحی کمتر از یک باشد - تقلیل دید که اصلاح آن‌لااقل در مورد یک چشم به قرار (۲).(۱) میسر نباشد( - سایر عوارض مهم چشم از قبیل گلو، کرم ایریتیس ((((((((((((((( و کلوروئیدیت((((((((((( و تراخم و غیره.
ی - عوارض شنوایی از قبیل کری کامل گوش در حالی که یک گوش دیگر حرف عادی را از یک متر فاصله نشنود( و غیره.
ک - بیماریهای شدید متابولیسم از قبیل دیابت قندی که مستلزم معالجه با انسولین باشد و غیره.
ل - عوارض شدید غدد ترشحی داخلی از قبیل تیرئوتوکسیکوز ((((((((((((( هیپوتیرئوز ((((((((((((( - بیماری آدین (((((((کارشکسی‌سیموندز (((((((((((((((((((( - تتانی ((((((( و غیره.
م - بیماریهای شدید و مزمن جهاز هماتوپویه‌تیک (((((((((((((((. س - مسمومیت‌های شدید مزمن از قبیل ساتورنیسم (((((((((( و هیدارارژیریسم ((((((((((((( و مسمومیت مرفین و کوکائین و الکلیسم و‌مسمومیت با گاز یا تشعشع و غیره. ع - عوارض مزمن اعضاء محرکه که با اختلالات علمی مشهود از قبیل آرتروزهای ((((((((( تغییر شکل دهنده - پولیاتریت متحول مزمن درجه‌اول و دوم (((((((((((( رماتیسم با مظاهر کلینیکی شدید و غیره.
ف - عوارض جلدی مزمن و شدید که در مقابل معالجه مقاومت کند. ص - هر گونه نئوپلاسم خبیثه ((((((((((((((.
ق - بیماریهای عفونی مزمن شدید که پس از شروع تا مدت یک سال باقی می‌ماند از قبیل مالاریا با اختلالات عضوی بارز - اسهال خونی آمیبی یا‌باسیلی یا اختلالات عمده سیفلیس درجه ۳ اعضاء حفره‌ای که در مقابل معالجه مقاومت کند - جذام و غیره. ر - کمی ویتامین شدید یا کم بنیگی شدید. ب - بستری شدن در بیمارستان در کشور بی‌طرف اشخاص ذیل برای بستری شدن در بیمارستان در کشور بی‌طرف معرفی خواهند شد:
۱ - کلیه اسیران جنگی مجروح که در اسارت قابل علاج نباشند ولی در صورت بستری شدن در کشور بی‌طرف بتوان آن‌ها را معالجه نمود یا بهبودی‌مهمی به حالشان بخشید.
۲ - اسیران جنگی که مبتلا به هر نوع سل در هر عضو بدن باشند و معالجه آن‌ها در کشور بی‌طرف احتمالاً موجب علاج آنان خواهد شد به استثنای سل‌درجه اول که قبل از اسارت معالجه شده باشد.
۳ - اسیران جنگی که مبتلا به هر گونه بیماری باشند که مستلزم معالجه یکی از اعضای جهاز تنفسی - دوران دم - هاضمه - اعصاب - احساس -تناسلی و میزراه - جلدی - محرکه و غیره باشد و معالجه آن ظاهراً در کشور بی‌طرف موثرتر از حالت اسارت باشد.
۴ - اسیران جنگی که در اسارت به علت درد کلیه غیر سلی کلیه آن‌ها بر داشته شده و یا مبتلا به اوستومیلیت (((((((((((( در حال علاج یا در حال‌کمون و یا مبتلا به دیابت قندی باشند که مستلزم معالجه با انسولین نباشد و غیره.
۵ - اسیران جنگی مبتلا به نوروز ((((((( که بر اثر جنگ یا بر اثر اسارت پیدا شده باشد. نوروزهای اسارتی که پس از سه ماه بستری شدن در بیمارستان کشور بی‌طرف معالجه نشود یا بعد از سه ماه به طور وضوح رو به بهبودی قطعی نرود‌مبتلایان آن به میهن خود اعاده خواهند شد.
۶ - کلیه اسیران جنگی که مبتلا به مسمومیت مزمن شده باشند (گازها - فلزات - مواد قلیائی و غیره) و احتمال معالجه آن‌ها در کشور بیشتر باشد.
۷ - کلیه اسیران جنگی از طائفه نسوان که حامله یا تازه‌زا باشند به اتفاق کودکان شیرخوار و اطفال کوچک آن‌ها. اشخاص ذیل از بستری شدن در کشور بی‌طرف مستثنی خواهند بود:
۱ - کلیه موارد پسیکوز (((((((( که رسماً تشخیص شده باشد.
۲ - کلیه بیماریهای عصبی عضوی یا حرکتی که عرفاً لاعلاج‌اند.
۳ - کلیه بیماریهای واگیردار در دوره واگیری به استثنای سل.
۲ - ملاحظات عمومی
۱ - شرایط معینه فوق باید به طور کلی در کمال سعه نظر تفسیر و اجرا شود. حالات نوروپاتی و پسیکوپاتی ((((((((((((((((((((((((((((((((((((((( که بر اثر جنگ یا اسارت ظاهر شود باید مخصوصاً از این‌سعه نظر برخوردار شوند اسیران جنگی که چندین زخم برداشته‌اند و هیچ یک از آن‌ها جداگانه مجوز اعاده به میهن نیست با توجه به حالت روحی آن‌ها که‌ناشی از تعدد زخمهاست با همان سعه نظر مورد معاینه قرار خواهند گرفت.
۲ - کلیه موارد غیر قابل تردیدی که حق اعاده مستقیم به میهن می‌دهد (قطع یکی از اعضا - نابینایی یا کری کامل - سل ریوی مفتوح - بیماری دماغی- نئوپلاسم خبیث و غیره) هر چه زودتر توسط پزشکان بازداشتگاه و کمیسیون‌های اطبای نظامی که توسط دولت بازداشت‌کننده تعیین می‌شوند معاینه‌و به کشور خود بازگشت داده خواهند شد.
۳ - بیماریها یا زخمهای مربوط به قبل از جنگ که شدت نیافته باشند و همچنین زخمهای جنگ که مانع عودت به خدمت نظام نشده باشد سبب حق‌بازگشت به میهن نخواهد گردید.
۴ - مقررات حاضر در کلیه دول متخاصم به یک نحو تفسیر و اجرا خواهد شد دولتها و مقامات ذیربط کلیه تسهیلات لازم را برای کمیسیون‌های پزشکی‌مختلط در اجرای وظیفه‌ی خود فراهم خواهند ساخت.
۵ - مثالهای مذکور در قسمت (۱) فوق فقط به عنوان مورد نمونه ذکر گردیده است. کسانی که وضعشان کاملاً با این مقررات تطبیق نکند با روح مفاد۱۱۰ این قرارداد و با اصول مندرج در این موافقتنامه مورد قضاوت قرار خواهند گرفت.