این بند مربوط است به اعضای با مقاطع نورد شده و ساخته شده از ورق که مقطع آنها دارای سوراخ بوده و مقاومت خمشی اسمی آنها بر مبنای سطح مقطع کلی محاسبه شده است.
در این گونه اعضا در صورت وجود سوراخ در بال یا بالها در محاسبه مقاومت خمشی اسمی (Mn) در محدوده سوراخ باید محدودیتهای گسیختگی بال کششی در نظر گرفته شود.
الف -۱) در صورتی که FuAfn≥۱.۲YtFyAfg باشد هیچ گونه محدودیتی در محاسبه مقاومت خمشی اسمی به خاطر وجود سوراخ در بال کششی در نظر گرفته نمیشود.
الف -۲) در صورتی که FuAfn<۱.۲YtFyAfg باشد در محدوده سوراخ بال کششی مقاومت خمشی اسمی نباید بزرگتر از مقدار زیر در نظر گرفته شود.
که در آن :
Afg = سطح مقطع کلی بال کششی
Afn = سطح مقطع خالص بال کششی که بر اساس الزامات بخش ۱۰-۲-۳ محاسبه میشود.
Fu = تنش کششی نهایی مشخصه فولاد
Fy = تنش تسلیم مشخصه فولاد
Yt = ضریب تأثیر سوراخ که برای حالت Fy/Fu≤۰.۸ ٫ برابر ۱.۰ و برای سایر حالت ها باید برابر ۱.۱ در نظر گرفته شود.
Sx = اساس مقطع الاستیک حول محور خمش نسبت به دورترین تار مقطع
ب) اعضای با مقطع I شکل
ب-۱) اعضای با مقطع I شکل دارای یک محور تقارن باید محدودیت زیر را برآورده سازند.
Iy= ممان اینرسی کل مقطع حول محور y
Iyc= ممان اینرسی بال فشاری در حالت انحنای ساده و ممان اینرسی بال کوچکتر در حالت انحنای مضاعف حول محور y
ب-۲) در اعضای با مقطع I شکل با جان لاغر باید محدودیت های زیر نیز رعایت شوند.
که در آن :
a = فاصله آزاد بین سخت کننده های عرضی
h = فاصله بین شروع گردی ریشه جان به بال برای نیمرخهای نورد شده
= فاصله آزاد بین دو بال برای مقاطع ساخته شده از ورق
tw = ضخامت جان
E = مدول الاستیسیته فولاد
Fy = تنش تسلیم مشخصه فولاد
ب-۳) در اعضای بدون سخت کننده های عرضی نسبت h/tw نباید از ۲۶۰ و نسبت دو برابر مساحت ناحیه تحت فشار جان به مساحت بال فشاری نباید از ۱۰ بیشتر شود.
پ) ملاحظات ورقهای پوششی در بال مقاطع اعضای خمشی
پ-۱) تقویت بال ها
بال مقاطع تیرهای نورد شده و تیرهای ساخته شده از ورق را میتوان به کمک ورقهای پوششی بال تقویت نمود. در مواردی که اتصال ورق پوششی بال به بال مقاطع تیرها از نوع پیچی یا جوشی باشد در هر بال مجموع سطح مقطع های ورقهای پوششی نباید از ۷۰ درصد سطح مقطع كل بال شامل ورقهای پوششی تجاوز نماید.
پ-۲) اتصال ورقهای پوششی به بال
اتصال ورقهای پوششی به بال تیر باید از نوع جوشی یا پیچی با پیچ های پر مقاومت و با عملکرد لغزش بحرانی باشد و بر مبنای برش افقی ناشی از تغییرات لنگر خمشی تیر طراحی شوند. توزیع طولی پیچ ها و جوش های منقطع باید متناسب با شدت برش باشد لیکن فاصله آنها نباید از مقادیر ارائه شده در بند ۱۰-۲-۳-۵ برای بال کششی و مقادیر ارائه شده در بند ۱۰-۲-۴-۶-۲ برای بال فشاری بیشتر شود در صورت استفاده از جوش گوشه در هر حال بعد جوش نباید از بعد حداقل آن کمتر شود. در ضمن این پیچ ها یا جوش ها باید برای انتقال هر نیرویی که مستقیماً از طریق بال به جان منتقل میشود طراحی گردند؛ مگر اینکه این نیرو به طریقی دیگر به جان انتقال یابد.
پ-۳) قطع ورقهای پوششی بال ها
ورقهای پوششی که در تمام طول دهانه ادامه ندارند باید بعد از نقطه قطع محاسباتی به طول مشخصی ادامه یافته و در این طول به وسیله پیچ های پر مقاومت با عملکرد لغزش بحرانی یا جوش گوشه به بال متصل شوند. این طول طول گیرایی نامیده میشود.
طول گیرایی باید به اندازه ای باشد که اتصال ورق پوششی در این طول قادر به انتقال برش افقی ناشی از مقاومت خمشی سهم ورق پوششی از مقاومت خمشی مورد نیاز تیر در نقطه قطع محاسباتی ورق یا به طور محافظه کارانه قادر به انتقال برش افقی برابر حاصل ضرب مساحت ورق پوششی در تنش تسلیم مشخصه فولاد باشد.
حداقل طول گیرایی (a) که از انتهای ورق پوششی اندازهگیری میشود باید به شرح زیر در نظر گرفته شود:
(۱) برابر پهنای ورق ،پوششی در حالتی که جوش اتصال ورق پوششی به تیر در طول پیوسته و بعد ساق آن حداقل سه چهارم ضخامت ورق پوششی بوده و در دو لبه کناری و لبه انتهایی ورق پوششی اجرا شود.
(۲) یک و نیم برابر پهنای ورق ،پوششی در حالتی که بعد جوش پیوسته به طول a در دو لبه کناری ورق پوششی و در انتهای آن کمتر از سه چهارم ضخامت ورق تقویتی باشد.
(۳) دو برابر پهنای ورق پوششی در حالتی که جوش پیوسته به طول a فقط در دو لبه کناری ورق وجود دارد و در لبه انتهایی جوش اجرا نمیشود.
ت) اعضای ساخته شده از چند نیمرخ
هنگامی که از دو یا چند نیمرخ برای ساخت مقطع یک عضو خمشی با عملکرد مشترک استفاده شود اتصال آنها باید بر اساس ضوابط بخش ۱۰-۲-۹ انجام گیرد برای انتقال بار از یک نیمرخ به نیمرخ یا نیمرخهای دیگر یا توزیع آن بین نیمرخها باید دیافراگم هایی در امتداد عمود بر محور طولی عضو با سختی کافی از طریق پیچ یا جوش به نیمرخها متصل شود.
اتصال جان به بال مقاطع ساخته شده از ورق باید از نوع جوشی بوده و بر مبنای برش افقی ناشی از تغییرات لنگر خمشی تیر و متناسب با شدت برش طراحی شوند در صورت استفاده از جوش های منقطع توزیع طولی آنها باید متناسب با شدت برش باشد لیکن فاصله آنها نباید از حداقل مقادیر ارائه شده در بند ۱۰-۲-۳-۵ برای بال کششی و مقادیر ارائه شده در بند ۱۰-۲-۴-۶-۲ برای بال فشاری بیشتر شود. در هر حال بعد جوش گوشه نباید از بعد حداقل کمتر در نظر گرفته شود. در ضمن این جوش ها باید برای انتقال هر نیرویی که مستقیماً از طریق بال به جان منتقل میشود. طراحی گردند؛ مگر اینکه این نیرو به طریقی دیگر به جان انتقال یابد.
تصویر ۷۶
تصویر ۷۷
تصویر ۷۸