ستون های با مقطع مختلط محاط در بتن علاوه بر الزامات فصل ۱۰-۲ باید الزامات اضافی مقرر شده در زیر را وقتی به عنوان اعضای با شکل‌پذیری متوسط در صورت کاربرد یا زیاد در سیستم های مختلط به کار می روند ارضاء نمایند.
الف) اعضای با شکل‌پذیری متوسط
۱- فاصله میلگردهای عرضی در نواحی بحرانی بالا و پایین ستون (l۰) که باید از بر اتصال تیر به ستون به داخل ستون امتداد داشته باشد نباید از مقادیر زیر بزرگتر در نظر گرفته شود :
- نصف بعد کوچک تر مقطع ستون
- ۸ برابر قطر میلگردهای طولی ستون
- ۲۴ برابر قطر میلگردهای عرضی ستون
- ۳۰۰ میلی متر
۲- در نواحی بحرانی بالا و پایین ستون ناحیه بحرانی (l۰) نباید از مقادیر زیر کوچک تر در نظر گرفته شود:
- یک ششم ارتفاع آزاد ستون
- بعد بزرگتر مقطع ستون
- ۴۵۰ میلی متر
۳- در سایر نواحی ستون (خارج از ناحیه l۰) فاصله میلگردهای عرضی نباید از دو برابر فواصل تعیین شده در حالت (۱) بیشتر در نظر گرفته شود.
۴- الزامات مربوط به وصله میلگردها و سایر مقررات مربوط به میلگردها باید مطابق با الزامات لرزه ای مبحث نهم مقررات ملی ساختمان باشد.
۵- استفاده از مفتول های جوش داده شده به عنوان میلگردهای عرضی مجاز نیست.
ستون های با مقطع مختلط محاط در بتن که به عنوان عضو با شکل‌پذیری زیاد در سیستم های مختلط به کار می‌روند علاوه بر تأمین الزامات اعضای با شکل‌پذیری متوسط باید الزامات زیر را نیز برآورده نمایند :
۱- میلگردهای طولی باربر باید الزامات لرزه ای مبحث نهم مقررات ملی ساختمان را برآورده نمایند.
۲- میلگردهای عرضی باید مطابق با الزامات مبحث نهم مقررات ملی ساختمان بوده و الزامات زیر را نیز برآورده نمایند.
• مساحت کل آرماتورهای عرضی (Ash) نباید از مقدار به دست آمده از رابطه زیر کمتر در نظر گرفته شود :
که در آن :
As = مساحت مقطع هسته فولادی
Fy = تنش تسلیم مشخصه هسته فولادی
Fysr = تنش تسلیم مشخصه میلگردهای عرضی
Pn = مقاومت فشاری اسمی مقطع مختلط
hcc = بعد بزرگتر هسته محصور شده مقطع که از بر خارجی میلگردهای عرضی اندازه‌گیری می‌شود.
s = فاصله میلگردهای عرضی بسته مقطع در راستای طولی عضو
f'c = تنش فشاری مشخصه نمونه استوانه ای بتن
تبصره: اگر مقاومت فشاری اسمی هسته فولادی محاط در بتن به تنهایی از نیروی فشاری حاصل از ترکیب بار D+۰.۵L بزرگتر باشد رعایت رابطه ۱۰-۳-۲-۵ الزامی نیست.
در خارج از نواحی بحرانی طول ستون فاصله میلگردهای عرضی در راستای طولی ستون نباید از شش برابر قطر میلگرد طولی و ۱۵۰ میلی متر بیشتر در نظر گرفته شود.
در نواحی بحرانی طول ستون فاصله میلگردهای عرضی در راستای طولی ستون نباید از یک چهارم بعد کوچکتر مقطع ستون و ۱۰۰ میلی متر بیشتر در نظر گرفته شود.
در هر مقطع ستون فاصله مرکز تا مرکز هر دو ساق مجاور میلگردهای عرضی نباید از ۳۵۰ میلی متر بیشتر در نظر گرفته شود.
۳- در قاب های مهاربندی شده مختلط ستون‌های با مقطع مختلط محاط در بتنی که مقاومت مورد نیاز آن‌ها بدون در نظر گرفتن زلزله تشدید یافته بیشتر از ۰.۲Pn باشد و مقاومت اسمی هسته فولادی مدفون در ستون به تنهایی از نیروهای فشاری حاصل از ترکیب بارگذاری D+۰.۵L کوچک تر باشد فاصله آرماتورهای عرضی در سرتاسر طول ستون باید همانند فاصله آرماتورهای عرضی در ناحیه بحرانی باشد.
۴- ستون های مختلطی که بارهای حاصل از دیوارهای برشی یا مهاربندی قطع شده را تحمل می نمایند در صورتی که مقاومت مورد نیاز آن‌ها بدون در نظر گرفتن زلزله تشدید یافته بیش از ۰.۱Pn باشد. فاصله آرماتورهای عرضی در سرتاسر طول ستون باید همانند فاصله آرماتورهای عرضی در ناحیه بحرانی باشد. در صورتی که مقاومت اسمی هسته فولادی محاط در بتن به تنهایی از نیروهای فشاری حاصل از ترکیب بارگذاری D+۰.۵L بزرگتر باشد، رعایت این ضابطه الزامی نیست.
۵- هنگامی که ستون به پی منتهی می‌شود میلگردهای عرضی مقرر شده در ناحیه ویژه باید حداقل ۳۰۰ میلی متر در پی ادامه داشته باشد. همچنین در مواردی که ستون به یک دیوار منتهی می‌شود در آن طبقه میلگرد گذاری عرضی سرتاسر طول ستون باید مطابق میلگردهای عرضی مقرر شده در ناحیه بحرانی باشد و با همین آرایش حداقل به اندازه طول گیرایی میلگردهای طولی در دیوار ادامه یابد.
تصویر ۱۲