در طراحی اتصالات پیش تأیید شده علاوه بر الزامات فصلهای ۱۱۰ و ۱۰-۲ و الزامات لرزه ای عمومی بخش ۱۰-۳-۲ این مبحث الزامات بخش های ۱۰-۳-۳-۲ یا ۱۰-۳-۳-۳، حسب مورد نیز باید رعایت شود. در تحلیل سازه این اتصالات باید به صورت گیردار در نظر گرفته شوند. ضمناً کلیه اتصالات پیش تأیید شده باید دارای شرایط زیر باشند:
الف) مصالح
۱- فولاد مورد استفاده باید ضوابط بند ۱۰-۳-۲-۱-۱ را رعایت نماید.
۲- در مواردی که بال تیر مستقیماً یا با واسطه به بال ستون جوش می‌شود، در محدوده اتصال تیر به ستون مصالح ورق بال های ستون که دارای ضخامت مساوی یا بیش از ۳۰ میلی متر هستند باید دارای خواص تایید شده در امتداد ضخامت بوده و از نظر طاقت نمونه شیار داده شده شارپی حداقل از رده J۰ باشند.
تبصره: رده J۰ به رده ای از مصالح فولادی گفته می‌شود که طاقت نمونه شیار داده شده شارپی آن حداقل ۲۷ ژول در دمای صفر درجه سلسیوس باشد.
ب) اعضا
به طور کلی مقاطع تیرها و ستون ها باید یکی از انواع زیر باشند. محدودیت استفاده از هر یک از این مقاطع در انواع اتصالات پیش تایید شده در بخش مربوطه آمده است.
۱- مقاطع نورد شده I یا H شکل
۲- مقاطع قوطی شکل (HSS) برای ستون ها
۳- مقاطع ساخته شده
مقاطع فوق باید دارای دو محور تقارن باشند تیرها میتوانند دارای مقطع I یا H شکل (نورد شده یا ساخته شده از ورق) و ستون ها دارای مقطع قوطی شکل (HSS)، مقطع H شکل (نورد شده یا ساخته شده از ورق) مقطع جعبه ای ساخته شده از ورق یا ساخته شده از مقاطع H شکل همراه با ورقهای کناری (مقاطع H شکل جعبه ای) شده و مقطع صلیبی شکل ساخته شده از ورق یا ساخته شده از نیمرخ‌های نورد شده باشد.
استفاده از مقاطع قوطی شکل (HSS) به شرطی مجاز است که بر اساس ضوابط مدارک معتبر ساخت و طراحی شده باشند :
جان مقاطع ساخته شده باید به طور پیوسته به بال آن‌ها با رعایت ضوابط زیر متصل باشد.
• در دو انتهای تیرهای I و H شکل ساخته شده از ورق به طول حداقل Sh+db، اتصال جان به بال باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل همراه با جوش گوشه تقویتی در هر دو طرف جان باشد. بعد جوش های گوشه تقویتی در هر طرف جان تیر نباید از کوچکترین دو مقدار ضخامت جان و ۸ میلی متر کمتر باشد . فاصله بین مفصل پلاستیک در داخل تیر تا بر ستون است که برای انواع مختلف اتصالات پیش تایید شده در بخش های مربوطه ارائه شده است و db عمق تیر است.
تبصره: در مواردی که در بخش های ۱۰-۳-۷-۲ الی ۱۰-۳-۷-۱۰ در این خصوص الزام دیگری وضع شده باشد تأمین شرایط فوق الزامی نبوده و به جای آن باید الزام بخش های مذکور تأمین شوند.
• در ستون های H شکل ساخته شده از ورق در محل اتصال تیر به ستون به فاصله ای شامل عمق تیر به علاوه ۳۰۰ میلی متر بالا و پایین بال های تیر که به عنوان نواحی بحرانی ستون نامیده می شوند، اتصال جان به بال های مقطع ستون باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل با جوش گوشه تقویتی در هر دو طرف جان باشد بعد جوش های گوشه تقویتی در هر طرف جان ستون نباید از کوچکترین دو مقدار ضخامت جان و ۸ میلی متر کمتر باشد.
• در ستون های جعبه ای ساخته شده از ورق با ساخته شده از مقاطع H شکل همراه با ورقهای کناری (مقاطع H شکل جعبه ای شده)، در محل اتصال تیر به ستون به فاصله ای شامل عمق تیر به علاوه ۳۰۰ میلی متر بالا و پایین بال تیر که به عنوان نواحی بحرانی ستون نامیده می شوند، اتصال جان ها به بال های مقطع ستون باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل همراه با ورق پشت بند باشد. در خارج از نواحی بحرانی طول ستون اتصال جان ها به بال های مقطع ستون می تواند با استفاده از جوش شیاری با نفوذ ناقص (بدون استفاده از ورق پشت بند) انجام پذیرد. جزئیات اتصال جوش شیاری با نفوذ کامل در ستون های جعبه ای ساخته شده از ورق با ضخامت کمتر با مساوی ۲۵ میلی متر باید مطابق شکل ۱۰-۳-۷-۱-الف یا ۱۰-۳-۷-۱-ب و برای ورقهای بزرگتر از ۲۵ میلی متر مطابق شکل ۱۰ ۳-۷-۱-پ باشد.
• در ستون های با مقطع صلیبی شکل ساخته شده از ورق یا ساخته شده از نیمرخ‌های نورد شده در محل اتصال تیر به ستون به فاصله ای شامل عمق تیر به علاوه ۳۰۰ میلی متر بالا و پایین بال تیر که به عنوان نواحی بحرانی ستون نامیده می شوند، اتصال جان ها به یکدیگر و به بال ها باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل با جوش گوشه تقویتی در هر دو طرف جان باشد. بعد جوش های گوشه تقویتی در هر طرف جان ستون نباید از کوچکترین دو مقدار ضخامت جان و ۸ میلی متر کمتر باشد.
پ) ملاحظات اجرایی تیرها
تیرها باید مطابق الزامات بخش ۱۰-۳-۲-۸ دارای مهار جانبی باشند. علاوه بر الزامات آن بخش به جز در اتصالات فلنجی پیش تأیید شده تعبیه مهار جانبی اضافی در دو انتهای تیر در فاصله ای بین انتهای ناحیه حفاظت شده تا نصف عمق تیر بعد از آن الزامی است. طول ناحیه حفاظت شده برای انواع مختلف اتصالات پیش تایید شده در بخش های مربوطه ارائه شده است. در قاب های خمشی با دال بتنی سازه ای در صورتی که تیرها در فاصله میانی بین دو ناحیه حفاظت شده دارای برشگیرهای فولادی مدفون در بتن به فاصله حداکثر برابر ۳۰۰ میلی متر باشند تعبیه مهارهای جانبی اضافی در محل های مذکور الزامی نیست. همچنین :
(۲) در قاب های خمشی با دال بتنی سازه ای در فاصله حداقل برابر ۲۵ میلی متر از طریق مصالح انعطاف پذیر (نظیر یونولیت) باید از اتصال دال بتنی به وجوه ستون اجتناب شود.
تبصره: منظور از دال بتنی سازه ای دال بتن آرمه ای است که ضخامت آن بیش از ۷۵ میلی متر بوده و تنش فشاری مشخصه نمونه استوانه ای بتن بیش از ۱۴ مگاپاسکال باشد. در دال بتنی همراه با عرشه فولادی ضخامت معادل دال بتنی روی عرشه مدنظر است.
ت) جوشکاری
(۱) صد درصد جوش های شیاری به کار رفته در ناحیه اتصال تیر به ستون باید از طریق آزمایش های غیر مخرب نظیر رادیوگرافی یا اولتراسونیک (فراصوتی) تأیید شوند (مطابق بند ۱۰-۴-۴-۲)
(۲) برداشتن پشت بندهای مورد استفاده در اتصال ورقهای پیوستگی به بال ها و جان (یا جان های) مقطع ستون پس از اتمام عملیات جوشکاری الزامی نیست. پشت بندهایی که در محل اتصال به بال ستون باقی می مانند باید با استفاده از یک جوش گوشه پیوسته ۸ میلی متری بر لبه زیرین جوش شیاری به بال ستون متصل شود هنگامی که پشت بند برداشته می‌شود. پاس ریشه باید تا رسیدن به فلز جوش سالم شیارزنی شود و با یک جوش گوشه تقویت شود. جوش گوشه تقویتی باید سرتاسری بوده و بعد آن حداقل ۸ میلی متر باشد.
(۳) در اتصالات گیردار مستقیم تیر به ستون اتصال بال های تیر به بال ستون باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل باشد. برای این منظور در دو انتهای تیر تعبیه سوراخ های دسترسی برای انجام جوش شیاری با نفوذ کامل بال تیر به بال ستون همراه با ورقهای پشت بند مطابق الزامات بند ۱۰-۲-۹-۱-۴ یا ۱۰-۳-۲-۱۱-۵ این مبحث حسب مورد الزامی است. اتصال ورقهای پشت بند به بال های تیر مجاز نیست.
(۵) در اتصالات گیردار مستقیم تیر به ستون پشت بندهای مورد استفاده در بال تحتانی تیر (در صورت) وجود باید برداشته شوند و پس از برداشتن پشت بند پاس ریشه باید تا رسیدن به فلز جوش سالم شیارزنی شود و با جوش گوشه به ضخامت حداقل ۸ میلی متر تقویت گردد. ضخامت جوش گوشه تقویتی باید به گونه ای باشد که پنجه جوش گوشه روی فلز پایه تیر قرار گیرد. چنانچه پس از حذف پشت بند فلز پایه و ریشه جوش به صورت یکنواخت سنگ زنی شوند. نیازی به ادامه دادن جوش گوشه تقویتی روی فلز پایه نیست.
(۶) در اتصالات گیردار مستقیم تیر به ستون برداشتن پشت بندهای مورد استفاده در بال فوقانی تیر (در صورت وجود) الزامی نیست. در صورتی که پشت بندها برداشته نشوند، این پشت بندها باید با جوش گوشه به ضخامت حداقل ۸ میلی متر به بال ستون جوش داده شوند. جوشکاری این پشت بندها به بالهای تیر مجاز نیست.
(۷) در صورت اجرای اتصالات گیردار به صورت درختی محل وصله تیر شامل نواحی که وصله با جوش یا پیچ به تیر متصل می‌شود باید خارج از ناحیه حفاظت شده باشد.
تصویر ۲