قاب های مهارنشده به قاب هایی گفته میشود که در آنها فقط سختی جانبی قاب ها در پایداری جانبی مؤثر هستند و قاب به دیوار برشی با مهاربندی متکی نیست در این نوع قابها ضریب طول مؤثر (K) باید با استفاده از تحلیل کمانشی و الزامات بند ۱۰-۲-۱-۱ تعیین شود و هیچ گاه نباید کوچک تر از ۱.۰ در نظر گرفته شود.
همچنین میتوان مقدار ضریب طول مؤثر (K) اعضای فشاری قاب های مهار نشده را از رابطه ۱۰-پ۲-۱ یا رابطه ۱۰-پ۲-۲ و یا نموگراف شکل ۱۰ -پ۲-۱ نیز محاسبه نمود.
در روابط ۱۰-پ۲-۱ و ۱۰-پ۲-۲ و نیز در نموگراف شکل ۱۰-پ۲-۱ G و G پارامترهای مبین سختی دو انتهای A و B عضو فشاری بوده و عبارت اند از:
E= مدول الاستیسینه فولاد
I= ممان اینرسی تیرها و ستون ها حول محور عمود بر صفحه کمانش
L= طول اعضاء
یادداشت: برای محاسبه GA و GB از روابط فوق ملاحظات زیر باید مورد توجه قرار گیرند:
(۱) برای انتهای گیردار ستون که ضریب G به صورت نظری صفر است، برابر یک فرض شود.
(۲) برای انتهای مفصلی ستون که ضریب به صورت نظری بی نهایت است، برابر ۱۰ فرض شود.
(۳) هرگاه تیر متصل به عضو فشاری طره ای باشد EI/L آن تیر مساوی صفر در نظر گرفته شود.
(۴) هرگاه انتهای نزدیک تیر مفصلی باشد EI/L آن نیر مساوی صفر در نظر گرفته شود.
(۵) هرگاه انتهای دور تیر مفصلی باشد EI/L آن تیر باید در ضریب ۰.۵ ضرب شود.
(۶) هرگاه دوران انتهای دور تیر کاملا مفید باشد EI/L آن تیر باید در ضریب ⅔ ضرب شود.
تبصره: هرگاه نسبت تغییر مکان جانبی نسبی حداکثر حاصل از تحلیل مرتبه دوم به تغییر مکان جانبی نسبی حداکثر ناشی از تحلیل مرتبه اول یا به طور تقریب مقدار ضریب B۲ در تحلیل الاستیک مرتبه اول تشدید یافته برای تمام طبقات هر نوع سیستم سازه ای کمتر یا مساوی ۱.۱ باشد کلیه قابهای آن سیستم سازه ای را میتوان به عنوان قابهای مهار شده تلقی نمود و در نتیجه مطابق بند ۱۰-پ۲-۱ ضریب طول مؤثر (K) برای اعضای فشاری کلیه قاب های این نوع سیستم های سازه ای را برابر یک در نظر گرفت.
تصویر ۱
تصویر ۲