١١-۴-۶-١ كلیات
در ساختمانهای بتنی پیشساخته، تمامی اجزای سازەای و برخی از اجزای غیرسازهای ساختمان از قطعات بتن پیشساخته تولیدشده در کارخانه تشکیل میشوند. قطعات بتنی پیشساخته شامل تیر، ستون، سقف، دیوار، پله ونما میباشند. محدودیت ابعاد و وزن این قطعات به ظرفیت تجهیزات موجود برای تولید، حمل و نصب قطعات پیشساخته وابسته است. سازههای بتنی پیشساخته از سیستمهای سازهای مختلفی مانند قاب خمشی، دیوار باربر و سیستم های دوگانه (تركیبی) تشكیل میشود و سیستم مقاوم آنها در برابر بارهای جانبی عبارتند از: دیوار برشی، قاب خمشی، ستونهای T شكل یک سر گیردار و قابهای مهاربندی شده.
اتصالات در قطعات بتنی پیش ساخته از اهمیت بسیاری برخوردار می باشند. به طور كلی دو نوع اتصال خشک و تر برای این قطعات وجود دارد. در اتصالات خشک، عمدتا از مصالح فولادی با جوش یا پیچ و مهره استفادہ میشود؛ در حالی که در اتصالات تر، گروت یا ملات بەکار میرود. سازە پی ساختمان بتنی پیش ساخته می تواند به صورت پیش ساخته یا درجا با اتصال تر و خشک اجرا شود.
١١-۴-۶-٢ الزامات ساختمانهای بتنی بیش ساخته
١١-۴-۶-٢-١ منظم بودن ساختمان در پلان و ارتفاع الزامی است.
١١-۴-۶-٢-٢ طراحی و اجرای ساختمانهای بتنی پیشساخته باید مطابق با ضوابط بار گذاری و طراحی اجزای بتنی مندرج در مباحث ششم و نهم مقررات ملی ساختمان و با در نظر گرفتن كلیه شرایط اجرایی پروژه از جمله جابجایی، نصب و حمل صورت پذیرد.
١١-۴-۶-٢-٣ مقرون به صرفەترین اندازه برای قطعات پیش ساخته یك ساختمان، بزر كترین مقداری است كه تمام محدودیتهای زیر را تامین نماید:
- اندازه حاصل از پایداری وتنشهای مجاز روی قطعات در حین جابجایی؛
- اندازه حاصل از محدودیت های وزن مجاز در حمل ونقل ونیز در تجهیزات نصب؛
- ظرفیت جرثقیل موجود در كارخانه و كارگاه پروژه؛
- فضای انبارش، شعاع چرخش کامیون و سایر محدودیتهای موجود در کار گاههای ساخت و نصب.
١١-۴-۶-٢-۴ تامین ضوابط دیافراگم صلب و همچنین تامین پیوستگی و یکپارچگی برای كلیه سقفها الزامی است.
١١-۴-۶-٢-۵ طراحی و اجرای میل مهارهای سقفی مناسب در محل اتصال اعضای پانلی سقف پیشساخته به یکدیگر الزامی است.
١١-۴-۶-٢-۶ طراحی اتصالات ساختمانهای بتنی پیش ساخته باید طبق ضوابط مباحث نهم و دهم مقررات ملی ساختمان وسایر مراجع معتبر انجام شود.
١١-۴-۶-٢-٧ اتصال سقف به قاب و دیوار باید به صورت پیوسته و یکپارچه طراحی و اجرا گردد و میلگردگذاری لازم برای این یکپارچگی، در محل اتصال انجام شود. همچنین تأمین پیوستگی و یکپارچگی در محل اتصال تیر به ستون و اجرای میلگردگذاری لازم برای این یکپارچگی، ضروری است.
١١-۴-۶-٢-٨ تامین اتصال قاب پیشساخته ساده ساختمانی به دیوار برشی بتن آرمهی درجا، باید از طریق اتصال تیرهای هم امتداد دیوار برشی با المان مرزی درجا صورت گیرد.
١١-۴-۶-٢-٩ در صورت تعبیه اعضای مرزی در دیوارهای برشی بتن آرمه، ضروری است این اعضا به صورت درجا اجرا شوند و در نظر گرفتن ستونهای پیش ساخته قاب، به عنوان اعضای مرزی مورد تایید نیست.
١١-۴-۶-٢-١٠ برای تامین پایداری قطعات پیشساخته الحاقی به ساختمان مانند راهپله، جانپناه و .. باید تهمیدات لازم صورت پذیرد.
١١-۶-۴-٢-١١ طراحی و اجرای تیرچه در پیرامون بازشوها، الزامی است.
١١-۴-۶-٢-١٢ رعایت ضوابط طراحی و اجرای سازه پی برای ساختمانهای بتنی پیشساخته، باید مطابق مباحث هفتم و نهم مقررات ملی ساختمان باشد.
١١-۴-۶-٢-١٣ مشخصات كلیه میلگردهای فولادی به كار رفته در بتن باید منطبق بر ضوابط مبحث نهم مقررات ملی ساختمان باشد.
١١-۴-۶-٢-۱۴ مشخصات مصالح و كیفیت بتن تولیدشده باید منطبق بر ضوابط مبحث نهم مقررات ملی ساختمان باشد.
١١-۴-۶-٢-۱۵ اندازه بزرگترین سنگدانه مصرفی در قطعات بتن پیش ساخته نباید بیش از ٢٥ میلی متر باشد.
١١-۴-۶-٢-١۶ اسلامپ بتن مصرفی در قطعات بتن پیش ساخته نباید بیش از ۱۵۰ میلی متر باشد.
١١-۴-۶-٢-١٧ عمل آوری قطعات بتنی پیش ساخته تولیدشده باید به صورت تامین گرمایش از طریق بخار آب، شبکه لولههای آب داغ یا سایر شیوههای گرمایش باشد و با پوشش عایق مناسب، میزان رطوبت و درجه حرارت در طول مدت عمل آوری كنترل شود.
١١-۴-۶-٢-١٨ تمام اندازهها و خواص مهندسی مقاطع فولادی به كار رفته در این سیستم، باید مطابق ضوابط موجود در مبحث دهم مقررات ملی ساختمان باشد.
١١-۴-۶-٢-١٩ در اتصالات پیچ و مهرەای قطعات بتنی پیشساخته باید از پیچ و مهرەهای استاندارد معمولی و پرمقاومت مطابق مشخصات تعیین شده در مبحث دهم مقررات ملی ساختمان استفاده شود.
١١-۴-۶-٢-٢٠ استفاده از اتصالات جوشی، پیچ و مهره، گلدانی و غلاف ملات / گروت اجزای باربر به سازه پی مجاز میباشد و باید مطابق ضوابط مبحث نهم مقررات ملی ساختمان و سایر مراجع معتبر طراحی گردند.
١١-۴-۶-٢-٢١ طول وصلههای آرماتور در محل اتصالات تر باید مطابق ضوابط مبحث نهم مقررات ملی ساختمان باشد.
١١-۶-۴-٢-٢٢ وصله ستونهای بتن مسلح پیش ساخته باید در محلی كه كمترین تنش موجود است، انجام شود.
١١-۴-۶-٢-٢٣ لازم است تمهیدات لازم جهت تحمل نیروی Uplift در اتصال ستون بالایی به ستون پایینی صورت گیرد؛ مانند: دندانه دار کردن شیارهای تعبیەشدہ در بالای ستون پایینی.
١١-۴-۶-٢-۲۴ در نظر گرفتن تمهیدات لازم در هنگام بتنریزی در محل اتصال تیرها به ستونهای پیشساخته برای تامین كیفیت مناسب بتن ضروری است؛ مانند: ویبره مناسب.
١١-۴-۶-٢-۲۵ اتصالات باید در برابر شرایط محیطی وآتش سوزی محافظت شوند.
١١-۴-۶-٢-٢۶ مدارک اختصاصی زیر باید برای اجرای ساختمانهای بتنی پیش ساخته تهیه گردد:
- دستور العمل حمل، انبار ونگهداری قطعات با توجه به جوانب احتیاط حین اجرا:
- معیارهای رد و پذیرش قطعه یا سیستم؛
- محدودیت بارهای کارگاهی و حمل و نقل.
١١-۶-۴-٢-٢٧ نقشههای ساخت باید با در نظر گرفتن جزییات كامل تهیه شود.
١١-۶-۴-٢-٢٨ نشانههای استفاده شده در نقشههای كارگاهی باید طبق مراجع معتبر باشد.
١١-۶-۴-٢-٢٩ مدارک فنی نصب قطعات پیش ساخته باید با در نظر گرفتن فرآیند نصب تهیه شود.
١١-۶-٢-٢-٣٠ باید به عملكرد قطعات در حین نصب توجه شود؛ به طوری كه وقتی نسبت دهانه به عمق تیر بالا باشد، مقدار انحنا، خروج از محوریت و لرزش تیرها مورد توجه بیشتری قرار گیرند.
١١-۴-۶-٢-٣١ نقاط مخصوص برای بلند کردن قطعات از محل ساخت به محل اجرا باید بە گونەای تعیین شوند که تنش قطعه در محدوده مجاز باقی بماند و قطعه در حین بلندكردن تراز باشد.
١١-۴-۶-٢-٣٢ برای قطعات با هندسه نامتقارن یا مقطع ناقص باید نقاط مكمل کمکی برای بلندكردن قطعه در نظر گرفته شود.
١١-۴-۶-٢-٣٣ در صورتی که بخشی از قطعه دارای مساحت کوچک (مقطع کاهش یافته) یا کنسولهای بزرگ باشد، اضافه کردن تقویتهای فلزی سازهای به پشت قطعه برای فراهم كردن مقاومت اضافی لازم است.
١١-۴-۶-٢-۳۴ زمانی كه زاویه زنجیر كوچك است، بهتر است از تیر شاهین (بخشی)، دو عدد جرثقیل یا سایر لوازمی که زاویه زنجیر را افزایش میدهد، استفاده شود.
١١-۴-۶-٢-۳۵ علاوه بر لنگر خمشی طولی، ممكن است لنگر خمشی عرضی ناشی از موقعیت نقاط اتصال بلندكننده با توجه به ابعاد عرضی ایجاد شود.
١١-۴-۶-٢-٣۶ رعایت تمهیدات لازم مناسب با شرایط مختلف اقلیمی و محیطهای خورنده ایران الزامی است.
١١-۴-۶-٢-٣٧ رواداریهای حمل و نصب قطعات بتنی پیش ساخته باید طبق مراجع معتبر رعایت شود.