١١-۶-۶-١ كلیات
ساختمانهای نیمه پیش ساخته با صفحات بتن پاششی سه بعدی كه به ۳D پانل مشهورند، متشكل از یک شبکه خرپای فضایی از میلگردهای ساده، یک لایه پلی استایرن به ضخامت ۴۰ تا ٩٠ میلی متر و دو لایه بتن پاششی در طرفین است. شبکه خرپای فضایی، از اتصال شبكههای فولادی ساخته شده به روش جوش نقطه ای اتوماتیك، توسط میلگردهای مورب حاصل میشود. در این سیستم، بازشوها در زمان تولید در کارخانه یا پیش از نصب، تعبیه و تقویتهای لازم با استفاده از شبكه فولادی انجام میشود.
لازم است پانلها برای تحمل برش وخمش وارده در سقف وتحمل بار محوری و برش عرضی در دیوارها طراحی شوند و جزییات لازم برای یكپارچه نمودن اجزای سیستم به دقت مورد توجه قرار گیرند. در این پانل ها، لایه پلی استایرن علاوه بر نقش قالب بندی، در عایق كاری حرارتی نیز، موثر است. پانل های ۳D در قطعاتی با عرض یک متر و طول سه متر در کارخانه تولید می شوند و پس از حمل به کار گاه و اجرای زیرسازی مناسب، در موقعیت خود قرار داده و به یكدیكر متصل می شوند.
پس از اجرای تاسیسات برقی و مکانیکی لازم، دو سمت پانلها با بتن ریزدانه، بتن پاشی میشود. از نقاط ضعف این سیستم می توان موارد زیر را برشمرد:
مشکل اجرا در محل های بادخیز، ترد بودن فولادهای پیش کشیده، دشواری رعایت رواداریها به هنگام نصب و شاقول كردن پانلها، دشواری كنترل ضخامت بتن پاشیده، عدم دست یافتن به مقاومت های بالای بتن، امکان ایجاد خوردگی در شبکه فولادی، عدم امكان دسترسی برای تعمیر یا اصلاح مسیر تاسیساتی.
١١-۶-۶-٢ الزامات ساختمانهای نیمەپیشساخته با ۳D پانل
١١-۶-۶-٢-١ پانلها باید در محیطهای دور از تابش مستقیم اشعه خورشید، بارش باران، رطوبت، تغییرات حرارتی شدید و عوامل مخرب محیطی نگهداری شوند.
١١-۶-۶-٢-٢ پانلها باید دور از مواد آتش زا یا حلال مانند هیدروکربنها نگهداری شود و از حرارت مستقیم نیز مصون ماند.
١١-۶-۶-٢-٣ انبار کردن پلی استایرن، با حجم بیش از ۶٠ مترمكعب مجاز نیست؛ درصورت نیاز به ذخیره سازی مقادیر بیشتر، باید بین هر انبارش حداقل ٢٠ متر فاصله باشد.
١١-۶-۶-٢-۴ هسته عایق باید پلی استایرن منبسط شونده از نوع كندسوز با حداقل چگالی اسمی ۱۵kg/m³، مطابق استاندارد ASTM و با تایید از مركز تحقیقات راه، مسكن و شهرسازی باشد.
١١-۶-۶-٢-۵ لایه پلی استایرن باید در محل کف/سقف قطع شود و بین طبقات امتداد نداشته باشد. هر گونه امتداد قائم لایه پلی استایرن در دیوارهای خارجی، شفتهای پلكان، آسانسور ونظایر آنها نیز، باید در محل كف /سقف قطع شود.
١١-۶-۶-٢-۶ هرگونه سوراخ یا گشودگی ایجاد شده درون دیوار باید آتش بندی شود.
١١-۶-۶-٢-٧ هرگونه عملیات جوشكاری در نزدیكی پانلهای بتن پاشی نشده كه احتمال آسیب رسانی به پانل داشته باشد، باید با رعایت تمهیدات ویژه و با نظارت دقیق انجام شود.
١١-۶-۶-٢-٨ از بارگذاری یا اقداماتی نظیر راه رفتن روی پانلها باید اجتناب شود.
١١-۶-۶-٢-٩ نگهداری و انبار پانل ها روی یكدیگر باید به نحوی باشد كه جوش شبكه و مفتولها آسیب نبیند.
١١-۶-۶-٢-١٠ هر هنگام بارگیری، باراندازی یا حمل و نقل پانلها باید اقدامات لازم برای جلوگیری از تابیدگی و خمیدگی آنها به عمل آید.
۱۱-۲-۶-۶-۱۱ رعایت مشخصات بتن پاششی، طبق آیین نامه بتن ایران الزامی است.
۱۲-۲-۶-۶-۱۱ ضخامت بتن پاششی درهر طرف نباید از ۴۰ میلی متر كمتر و از ٧٠ میلی متر بیشتر باشد.
١١-۶-۶-٢-١٣ حداقل تنش تسلیم فولاد شبكه جوش ۲۴۰ مگاپاسكال و حداقل قطر آن ٣ میلی متر است.
١١-۶-۶-٢-۱۴ تمهیدات لازم در شرایط اقلیمی مختلف برای بتن مسلح مانند كاربرد فولاد گالوانیزه و نیز بتن مقاوم در محیط خورنده، باید طبق مبحث نهم مقررات ملی ساختمان لحاظ شود.
١١-۶-۶-٢-١۵ ضخامت هسته عایق در پانل های دیواری باید حداقل ۴٠ میلیمتر و به تناسب آن، فاصله شبکههای جوش شده از یكدیكر باید حداقل ٨٠ میلی متر باشد.
١١-۶-۶-٢-١۶ ضخامت هسته عایق در پانل های سقفی باید حداقل ۶٠ میلیمتر و به تناسب آن، فاصله شبكههای جوش شده از یكدیكر باید حداقل ١٠٠ میلی متر باشد.
١١-۶-۶-٢-١٧ پلان ساختمان باید نسبت به محورهای اصلی بناء متقارن و ساختمان در ارتفاع، منظم باشد.
١١-۶-۶-٢-١٨ حداكثر ارتفاع مجاز ساختمان، مشروط به اجرای كلافهای افقی وقائم، ١٠ متر و در غیر این صورت، ۲/۷ متر از تراز پایه است.
۱۹-۲-۶-۶-۱۱ از ایجاد اختلاف سطح در كفها باید خودداری شود.
١١-۶-۶-٢-٢٠ ارتفاع مجاز هر طبقه بدون کلاف میانی باید به ۴ متر محدود شود. در صورت افزایش ارتفاع از أین مقدار لازم است یك كلاف میانی منظور كردد. در هر حال، ارتفاع هر طبقه نباید از ۶ متر بیشتر شود.
١١-۶-۶-٢-٢١ انتخاب انواع ترکیبات بار و همچنین، کنترل سازه در مقابل بار باد باید مطابق مبحث ششم مقررات ملی ساختمان انجام شود.
١١-۶-۶-٢-٢٢ طرح لرزەای باید بر اساس استاندارد ٢٨٠٠ صورت پذیرد.
١١-۶-۶-٢-٢٣ حداكثر دهانه باربر ثقلی در سقف ٥ متر، حداكثر طول آزاد دیوار ۶ متر و حداكثر ارتفاع خالص پانل های دیواری ۳/۲ متر است.
۲۴-۲-۶-۶-۱۱ لازم است كفایت مقاومت پانلهای غیرباربر در برابر بارهای غیرمتعارف احتمالی نظیر ضربه، متناسب با شرایط بهرەبرداری مورد بررسی قرار گیرند.
۲۵-۲-۶-۶-۱۱ در مسیر انتقال نیروی جانبی از سازه پانلی به زمین، نباید انقطاعی وجود داشته باشد.
۲۶-۲-۶-۶-۱۱ در هر دیوار پانلی، سطح بازشوها نباید از ٣٣ درصد سطح كامل دیوار بیشتر باشد.
١١-۶-۶-٢-٢٧ فاصله بازشوها تا کنارەهای دیوار باید حداقل ٧۵٠ میلی متر در نظر گرفته شود.
۲۸-۲-۶-۶-۱۱ در اطراف بازشوها باید حداقل به اندازه مساحت معادل مفتولهای قطع شده از پانل در هر راستا، به صورت فولاد متمر کز در همان راستا، در دو طرف بازشو قرار داده شود. همچنین، در گوشههای بازشو باید آرماتور تقویتی مورب با رعایت طول مهاری تعبیه شود.
١١-۶-۶-٢-٢٩ سایر تمهیدات لازم در مورد بازشوها باید بر اساس مبحث نهم مقررات ملی ساختمان لحاظ شود.
١١-۶-۶-٢-٣٠ آثار ناشی از لاغری باید در طراحی پانلهای بابر لحاظ گردد.
١١-۶-۶-٢-٣١ در طبقههایی که به دلایل معماری تعدادی از دیوارهای آن حذف میشود، نباید نسبت سطح مقطع دیوارهای باربر پانلی آن طبقه به سطح مقطع دیوارهای باربر پانل طبقه فوقانی، بدون در نظر گرفتن دیوار قسمت فوقانی بازشوها، از ٧٠ ٪ كمتر باشد.
۳۲-۲-۶-۶-۱۱ احداث كنسولهای بیشتر از یك متر مجاز نیست.
١١-۶-۶-٢-٣٣ طراحی جزییات قرارگیری میلگردهای مورد نیاز، باید مانند سازههای بتنآرمه معمولی باشد و مطابق با ضوابط مبحث نهم مقررات ملی ساختمان صورت پذیرد.
۳۴-۲-۶-۶-۱۱ مهار و وصله میلگردها و شبكه جوش شده باید مطابق ضوابط مبحث نهم مقررات ملی ساختمان باشد.
١١-۶۶-٢-٣۵ در دیوارها، پوشش بتن پاششی روی شبكه جوش شده یا میلگردها نباید كمتر از ١۵ میلی متر باشد.
١١-۶-۶-٢-٣۶ آرماتورهای انتظار سازه پی، باید باید در فاصله بین لایه عایق و شبکه فولادی پانل قرار گرفته و به سمت شبكه فولادی متمایل باشند.
١١-۶-۶-٢-٣٧ نقشههای محاسباتی، اجرایی و كارگاهی باید مطابق مندرجات این بخش و نیز الزامات مبحث نهم مقررات ملی ساختمان، به تناسب سازه مورد نظر تهیه شوند.
١١-۶-۶-٢-٣٨ با توجه به نوع پانل تولیدی، لازم است جزییات اتصال سقف به دیوار، سقف به بازشوها و دیوار به دیوار در حالات مختلف (کنج، كنار هم، سپری و صلیبی) به صورت پارامتریک، در قالب یك دفترچه با عنوان "دفترچه جزییات اتصالات" ارایه شود.
۳۹-۲-۶-۶-۱۱ در صورت استفاده از سیستم تأسیسات مكانیكی توكار، لازم است لولههای مربوطه، از جنس پلیمری باشد.
۴۰-۲-۶-۶-۱۱ اگر از پانلهای سقفی استفاده شود، لازم است نصب پانلهای سقف پیش از اتمام بتن پاشی دیوارها انجام شود.
١١-۶-۶-٢-۴١ برای اجرای پانلهای سقفی، باید فاصله ٢٠ میلی متری بین پشت بند و شبكه جوش شده رعایت شود و نباید به شبكه جوش شده بچسبد.
١١-۶-۶-٢-۴٢ در پانل های سقفی باید خیز منفی به مقدار نیم درصد طول دهانه در وسط دهانه تیرها رعایت شود.
١١-۶-۶-٢-۴٣ فاصله حداکثر برای شمعها در طول تیرچههای بین پانلهای سقف ۱/۵ متر است.
١١-۶-۶-٢-۴۴ آزمایشهای پیش از بتن پاشی
١١-۶-۶-٢-۴۴-١ قبل از شروع عملیات بتن پاشی در کار گاە، باید جعبەهای آزمایشی چوبی یا فلزی به ابعاد ١٠٠×۶٠٠×۶٠٠ میلیمتر برای اخذ نمونههای آزمایش از بتن پاششی، توسط پرسنل کار گاه و تحت نظر دستگاه نظارت تهیه شود.
١١-۶-۶-٢-۴۴-٢ به ازای هر مخلوط نمونه، هر وضعیت بتن پاشی (افقی یا سربالا) وهر اپراتور بتن پاش، باید حداقل یک جعبه آزمایشی در نظر گرفته شود که نصف جعبه با شبکه جوش شده پانل، مشابه شرایط واقعی، شبکه بندی شود.
١١-۶-۶-٢-۴۴-٣ از هر جعبه آزمایش باید ۶ نمونه مغزه گیری انجام شود که ٣ نمونه با شبكه فولادی و ٣ نمونه بدون آن باشد .
١١-۶-۶-٢-۴۴-۴ به ازای هر ۵٠ مترمکعب بتن پاششی یا هر ۵ روز بتن پاشی، یک جعبە آزمایشی لازم است.
۵-۴۴-۲-۶-۶-۱۱ زمانی بتن پاششی، از نظر مقاومت قابل قبول تلقی میشود كه متوسط مقاومت فشاری سه مغزه حداقل برابر ۰/۸۵ مقاومت مشخصه طرح باشد و همچنین مقاومت هیچ یك از مغزهها كمتر از ۰/۷۵ مقاومت مشخصه طرح نباشد. برای کنترل دقت نتایج میتوان مغزه گیری را تکرار نمود.
۶-۴۴-۲-۶-۶-۱۱ برای سهولت در نتیجەگیری و تسریع در کار میتوان به همراە بتن پاشی جعبهها، ۶ آزمونه استوانه ای استاندارد از بتن پاششی گرفته شود و نتایج مقاومت ازمونهها با مغزههای اخذشده از جعبهها مقایسه و كالیبره گردد. معیار كیفی مغزهها باید مطابق با ضوابط نشریه ٣٨٥ سازمان برنامه و بودجه باشد.
١١-۶-۶-٢-۴۵ مصالح برگشتی بتن پاششی نباید مورد استفاده مجدد در بتن پاشی پانلهای باربر قرار گیرند.
١١-۶-۶-٢-۴۶ استفاده از روشهای دستی در اجرای بتن باششی مجاز نیست.
۴۷-۲-۶-۶-۱۱ فشار دستگاه بتن پاش یا كمپرسور باید به حدی باشد كه بتن پاششی با فشاری در محدودہ ۵ تا ٨ بار (اتمسفر) از پاشنده به سوی سطح، خارج شود.
١١-۶-۶-٢-۴٨ در عملیات بتن پاشی نباید به دلیل نصب قرنیز، ضخامت بتن پاششی پایین دیوار کم شود.
١١-۶ ۶-٢-۴٩ لازم است بتن پاشی دیوارها از پایین به سمت بالای دیوار صورت گیرد.
۵۰-۲-۶-۶-۱۱ به منظور توزیع یكنواخت بتن پاششی و جلوگیری از گلوله و انباشته شدن مصالح، لازم است، پاشنده تا حد امکان، عمود بر سطح دیوار قرار داده شود و حرکت آن به صورت یکنواخت با الگوی دوار كوچك، حول محور پاشنده باشد. در موقعیتهایی كه به لحاظ شرایط معماری یا اجرایی، این موضوع میسر نباشد، دهانه پاشنده نباید كمتر از ۴۵ درجه از سطح کار، زاویه بگیرد.
١١-۶-۶-٢-۵١ بتن پاشی نباید به کنج ختم شود؛ برای عملیات بتن پاشی داخل كنجها، باید پاشش در راستای نیمساز كنج انجام شود.
۵۲-۲-۶-۶-۱۱ برای تامین بایداری قائم پانلهای دیواری به منظور بتن پاشی، لازم است در فاصله ٨٠٠ تا ١٠٠٠ میلی متری از بالای دیوار، از پشت بندهای افقی مناسب استفاده شود.
۵۳-۲-۶-۶-۱۱ پلی استایرن پانل های دیوار باید به نحوی در جای خود ثابت نگه داشته شوند که در اثر فشار حاصل از پاشش بتن، جابجا نشوند.
۵۴-۲-۶-۶-۱۱ رواداریهای ابعادی پانلها باید مطابق جدول ١١-۶-١ باشد.
۵۵-۲-۶-۶-۱۱ رواداریهای اجرای پانلها باید مطابق جدول ١١-۶-٢ در نظر گرفته شود.
تصویر ۱
تصویر ۲