۱-۳-۶-۱۶
الف) مصالح لوله کشی آب باران ساختمان باید با رعایت الزامات مندرج در این قسمت از مقررات انتخاب و کنترل شود.
ب) روی هر قطعه از لوله فیتینگ سیفون کفشوی آب باران و دیگر اجزای لوله کشی آب باران باید مارک کارخانه سازنده و استاندارد مورد تأییدی که قطعه مورد نظر بر طبق آن ساخته شده است به صورت ریختگی برجسته و یا مهر پاک نشدنی نقش شده باشد.
پ) استفاده از مصالح کار کرده و یا آسیب دیده و معیوب مجاز نیست.
۲-۳-۶-۱۶ شرایط کار
الف) لوله کشی آب باران ساختمان باید در برابر حداکثر فشار استاتیک مربوط به ارتفاع آب در لولههای قائم کاملا آب بند باشد.
ب) مصالح پلاستیکی لوله کشی آب باران که به صورت غیر مدفون در تراز بالاتر از کف پایین ترین طبقه ساختمان نصب میشوند باید در برابر شعله ور شدن مقاوم باشند واکنش این مصالح در برابر آتش باید برابر یا بهتر از کلاس B-s۱-d۰ در مطابقت با استاندارد ملی ۸۲۹۹ ISIRI یا استاندارد اروپایی ۱۳۵۰۱ EN و یا برابر یا بهتر از کلاس B۱ در مطابقت با استاندارد ۴۱۰۲ DIN باشد .
۳-۳-۶-۱۶ انتخاب لوله و فیتینگ
الف) انتخاب لوله و فیتینگ از مصالحی که استانداردهای هر یک در این قسمت مقرر شده است. برای لوله کشی آب باران ساختمان مجاز است و در هر مورد باید با توجه به حداکثر فشار استاتیک مربوط به لوله قائم در ساختمان مورد نظر مصالح مناسب انتخاب شود و مورد تأیید قرار گیرد.
ب) لوله و فیتیگ چدنی سرکاسه دار
(۱) لوله و فیتینگ چدنی سر کاسه دار که اتصال لوله به لوله یا لوله به فیتینگ در آن از نوع نر و مادگی سرتنبوشه ای است باید مطابق یکی از استانداردهای زیر باشد:
(۲) فیتینگ باید از استانداردی انتخاب شود که با استاندارد لوله هم آهنگی داشته باشد.
(۳) سطح داخلی لوله و فیتینگ چدنی سر کاسه دار نباید برآمدگی لبه یا تغییر سطح مقطع (جز در تبدیل) داشته باشد.
(۴) استفاده از لوله و فیتینگ چدنی سر کاسه دار از استانداردهای دیگر به شرطی مجاز است که از نظر جنس، ضخامت جدار اندازه ها و نوع اتصال مشابه استانداردهای مقرر شده و مورد تأیید باشد.
پ) لوله و فیتینگ چدنی بدون سرکاسه
(۱) لوله و فیتینگ چدنی بدون سرکاسه که اتصال لوله به لوله یا لوله به فیتینگ در آن با استفاده از واشر لاستیکی و بست فولادی زنگ ناپذیر و پیچ و مهره انجام میگیرد باید مطابق با یکی از استانداردهای زیر باشد:
(۲) فیتینگ باید از استانداردی انتخاب شود که با استاندارد لوله هم آهنگ باشد.
(۳) سطح داخلی لوله و فیتینگ نباید برآمدگی لبه یا تغییر سطح مقطع (جز در تبدیل) داشته باشد.
(۴) سطح دهانه فیتینگ و قطر خارجی آن باید با قطر خارجی لوله کاملاً برابر باشد تا امکان آب بندی فراهم شود.
(۵) استفاده از لوله و فیتینگ چدنی بدون سرکاسه از استانداردهای دیگر به شرطی مجاز است که از نظر جنس ضخامت جدار اندازه ها و نوع اتصال مشابه استانداردهای مقرر شده و مورد تایید باشد.
ت ) لوله و فیتینگ فولادی گالوانیزه
(۱) لوله و فیتینگ فولادی گالوانیزه وزن سنگین باید طبق یکی از استانداردهای زیر باشد:
(۲) کاربرد لولههای فولادی گالوانیزه در خاک (زیر کف پائین ترین طبقه یا در محوطه) مجاز نیست.
(۳) برای شرایط کار عادی میتوان “لوله فولادی گالوانیزه درزدار” به کار برد ولی در حالتی که لوله در معرض خوردگی قرار داشته باشد یا قسمتی از آن با تایید در داخل بتن یا اجزای دیگر ساختمان دفن شود و یا لوله در معرض ضربات فیزیکی قرار داشته باشد، باید “لوله فولادی گالوانیزه بدون درز” انتخاب شود .
(۴) فیتینگ باید از استانداردی انتخاب شود که با استاندارد لوله هم آهنگ باشد.
(۵) سطح داخلی لوله و فیتینگ نباید برآمدگی لبه یا تغییر سطح مقطع (جز در تبدیل) داشته باشد.
(۶) استفاده از لوله و فیتینگ فولادی گالوانیزه از استانداردهای دیگر به شرطی مجاز است که از نظر جنس ضخامت جدار اندازه ها و نوع اتصال مشابه استانداردهای مقرر شده و مورد تأیید باشد.
ث ) لوله و فیتینگ از جنس پلی وینیل کلراید (U-PVC)
(۱) لوله و فیتینگ پی وی سی باید از نوع سخت و مطابق یکی از استانداردهای زیر باشد:
(۲) در استاندارد ۱۳۲۹ EN فقط لولههایی که با علامت D و یا BD باشد برای دفن در خاک (زیر پائین ترین طبقه یا در محوطه) مناسب میباشند.
(۳) فیتینگ باید از استانداردی انتخاب شود که با استاندارد لوله هم آهنگ باشد.
(۴) سطح داخلی لوله و فیتینگ نباید برآمدگی لبه یا تغییر سطح مقطع جز در تبدیل داشته باشد.
(۵) استفاده از لوله و فیتینگ (U-PVC) از استانداردهای دیگر به شرطی مجاز است که از نظر اندازه ها و نوع اتصال مشابه استانداردهای مقرر شده و مورد تأیید باشد.
ج) لوله و فیتینگ پلی پروپیلن (PP)
(۱) لوله و فیتینگ پلی پروپیلن که اتصال لوله به لوله یا لوله به فیتینگ در آن از نوع نر و ماده و به کمک حلقه لاستیکی است باید طبق استانداردهای زیر باشد:
(۲) در استاندارد ۱۴۵۱ EN فقط لولههایی در خاک دفن میشوند (زیر کف پائین ترین طبقه یا در محوطه) که با علامت D یا BD مشخص شده باشند.
(۳) حداکثر فشار کار مجاز این نوع لوله و فیتینگ معادل ۶ متر ستون آب است. بنابراین در ساختمانهای بلندتر کاربرد این لولهها برای انتقال آب باران مجاز نیست.
(۴) فیتینگ باید از استانداردی انتخاب شود که با استاندارد لوله همآهنگ باشد.
(۵) سطح داخلی لوله و فیتینگ نباید برآمدگی لبه یا تغییر سطح مقطع (جز تبدیل) داشته باشد.
(۶) استفاده از لوله و فیتینگ پلی پروپیلن از استانداردهای دیگر به شرطی مجاز است که از نظر جنس ضخامت جدار اندازه ها و نوع اتصال مشابه استانداردهای مقرر شده و مورد تأیید باشد.
چ) لوله و فیتینگ پلی اتیلن (PE)
(۱) لوله و فیتینگ پلی اتیلن با چگالی بالا برای نصب در خاک زیر) کف پائین ترین طبقه باید طبق یکی از استانداردهای زیر باشد:
(۲) در استاندارد ۱۵۱۹ EN لولههای پلی اتیلن مناسب دفن در خاک در زیر کف پایین ترین طبقه ساختمان با علامت "BD" مشخص شده اند.
(۳) فیتینگ باید از استانداردی انتخاب شود که با استاندارد لوله هماهنگ باشد.
(۴) سطح داخلی فیتینگ نباید برآمدگی یا تغییر سطح مقطع (جز تبدیل) داشته باشد.
(۵) استفاده از لوله و فیتینگ پلی اتیلن از استانداردهای دیگر به شرطی مجاز است که از نظر جنس ضخامت جدار اندازه ها و نوع اتصال مشابه استانداردهای مقرر شده و مورد تأیید باشد.
۴-۳-۶-۱۶ اتصال
الف) كلیات
(۱) اتصال لوله به لوله لوله به فیتینگ و فیتینگ به فیتینگ در لوله کشی آب باران ساختمان باید طبق الزامات این قسمت از مقررات انجام شود.
(۲) انواع اتصال ها باید در فشار آزمایش پس از نصب به ترتیبی که در "(۱۶-۶-۵) آزمایش " مقرر شده است. آب بند باشند.
(۳) پیش از اتصال دهانه های لوله و فیتینگ باید از مواد اضافی پاک شود و سطوح داخلی لوله و فیتینگ از هرگونه مواد اضافی که ممکن است در برابر جریان آب باران ایجاد مانع کند، کاملاً تمیز شود. دهانه انتهای لوله و فیتینگ کاملاً باز باشد و سطح داخلی فیتینگ برابر سطح مقطع داخلی لوله باشد. اگر دهانه انتهایی لوله در کارگاه بریده میشود خط برش باید صاف بدون شکستگی و در سطح عمود بر محور لوله باشد.
(۴) هنگام اتصال نباید مواد در زبندی از درز محل اتصال وارد لوله شود.
ب) اتصال لوله و فیتینگ چدنی سرکاسه دار
(۱) اتصال باید از نوع کنف و سرب باشد.
(۲) فاصله بین سر کاسه و انتهای بدون سرکاسه لوله یا فیتینگ که در داخل آن قرار میگیرد باید کاملاً خشک و تمیز باشد و ابتدا در آن کنف قرار داده و کوبیده شود. کنف درزگیر به صورت طناب و شامل ۷ تا ۱۰ رشته منظم و تاب داده شده باشد.
(۳) سرب درزگیر باید دارای کیفیت یکنواخت تمیز و عاری از مواد خارجی باشد، سرب مذاب روی کنف کوبیده شده ریخته شود. سرب ریزی باید به طور پیوسته و بدون انقطاع صورت گیرد. عمق سرب ریزی نباید کمتر از ۲۵ میلی متر باشد فاصله رویه بالای سرب از لیه سر کاسه نباید از ۳ میلی متر بیشتر باشد.
(۴) پس از پایان سرب ریزی باید رویه بالای آن کوبیده شود تا سرب داغ همه حفره ها و گوشه ها را پر کند.
(۵) تا پایان آزمایش لوله کشی آب باران هیچ گونه مواد رنگی و یا مصالح ساختمانی نباید سطح درزبندی را بپوشاند.
پ) اتصال لوله و فیتینگ چدنی بدون سر
(۱) سطح خارجی دو سر لوله یا فیتینگی که به هم متصل میشوند باید کاملاً صاف باشد. لبه انتهای دو سر باید از نظر قطر خارجی کاملاً مساوی باشند و مقابل یکدیگر قرار گیرند.
(۲) یک لاستیک آب بندی مخصوص به شکل سر لوله و مقاوم در برابر اثر آب طبق دستور کارخانه سازنده باید روی دو سر اتصال به طور مساوی قرار گیرد.
(۳) آب بندی و درزبندی لاستیک روی دو قسمت اتصال با استفاده از بست حلقوی که از جنس فولاد زنگ ناپذیر است و توسط پیچ و مهره جمع شده و به لاستیک فشار می آورد انجام شود. مشخصات و اندازه های بست فولاد رنگ ناپذیر باید طبق دستور و نظر کارخانه سازنده لوله باشد. برای آب بندی مطمئن فشار بست روی سطح محیطی منطقه اتصال باید کافی و یکنواخت باشد.
ت) اتصال لوله و فیتینگ فولادی گالوانیزه
(۱) اتصال لوله و فیتینگ باید از نوع دنده ای
(۲) نوع دنده لوله و یا فیتینگ باید طبق یکی از استانداردهای زیر باشد:
(۳) اتصال دنده ای که دنده های آن طبق استانداردهای دیگر باشد به شرطی مجاز است که از نظر اندازه های دنده مشابه یکی از استانداردهای مقرر شده و مورد تأیید باشد.
ث) اتصال لوله و فیتینگ پی وی سی (P.V.C)
(۱) اتصال لوله و فیتینگ پی وی سی ممکن است با چسب مخصوص و یا به کمک حلقه لاستیکی و در حالت سرد صورت گیرد.
(۲) اتصال چسبی باید با چسب مخصوص و در حالت سرد و طبق دستور کارخانه سازنده لوله صورت گیرد. حداقل دمای محیط مجاز برای اجرای اتصال چسبی لوله و فیتینگ پی وی سی ۵ درجه سلسیوس بالای صفر است مگر این که سازنده چسب شرایط دیگری را تعیین کرده باشد.
(۳) اتصال به کمک حلقه لاستیکی باید در حالت سرد با استفاده از مواد روان کننده پیشنهادی کارخانه سازنده و بدون اضافه کردن مواد خارجی انجام گیرد در این اتصال انتهای بدون سرکاسه لوله یا فیتینگ در داخل دهانه سرکاسه دار قطعه دیگر که در آن یک حلقه لاستیکی قرار میگیرد با فشردن پوش فیت آب بند و گازبند میشود.
ج) اتصال لوله و فیتینگ پلی اتیلن
(۱) اتصال باید با ذوب کردن لبه های دو قسمت اتصال لوله و فیتینگ با جای دادن در قالب مخصوص و گرم کردن قالب تا دمای لازم برای ذوب انجام میشود بر اثر گرم شدن سطوح مقابل هم ذوب و قابل در هم تنیدن و یک پارچه شدن می شوند.
(۲) دمای ذوب باید طبق دستور کارخانه سازنده لوله باشد.
چ) در لوله کشی آب باران ساختمان استفاده از اتصال های زیر مجاز نیست :
(۱) اتصال با سیمان و یا بتن .
(۲) اتصال با خمیرهای قیردار
(۳) اتصال با رینگ های لاستیکی برای لولههای با قطرهای متفاوت
(۴) استفاده از چسب برای اتصال لولهها و فیتینگ های پلاستیکی ناهمجنس .
تصویر ۱
تصویر ۲
تصویر ۳
تصویر ۴
تصویر ۵
تصویر ۶
تصویر ۷