۱-۴-۴-۱۶ کلیات
الف) اجرای لوله کشی فاضلاب بهداشتی ساختمان باید طبق الزامات مندرج در این قسمت از مقررات انجام گیرد.
ب) در مجتمع های مسکونی اداری و یا تجاری لوله کشی باید در مسیرهایی انجام شود که استقلال واحدهای ساختمانی حفظ شود.
پ) فاصله لولهها از یکدیگر و از سطوح ساختمانی باید طوری باشد که اجرای کار و دسترسی به لولهها و بازرسی و رفع عیب لولهها به آسانی امکان پذیر باشد.
ت) اجرای لوله کشی باید توسط کارگران آموزش دیده و ماهر صورت گیرد و از طرف کارشناسان موسسات مسئول نظارت و سرپرستی شود.
ث) لوله کشی باید با توجه به صرفه جویی در مصالح و دستمزد حفاظت در برابر خرابی و آسیب دیدگی خوردگی یخ بندان گرفتگی تراکم هوا در مسیر جریان و جلوگیری از سر و صدای مزاحم جریان فاضلاب اجرا شود.
۲-۴-۴-۱۶ لوله گذاری در ترنج
الف) کف بستری که برای دفن لولههای افقی فاضلاب حفر میشود باید با استفاده از ماسه و شن نرم طوری آماده شود که برای تحمل وزن لوله به اندازه کافی محکم و مقاوم باشد و با قرار دادن لوله در آن بستر زیر لوله کاملا فرم لوله را به خود بگیرد و تکیه گاه یک دست و یکنواختی زیر لوله پدید آید.
ب) اگر عمق ترنج بیش از آن چه برای تر از لوله گذاری لازم است باشد در این حالت باید کف ترنج را با لایه های ۱۵۰ میلی متری ماسه و شن نرم پر کرد و هر لایه را جداگانه کوبید تا در تراز نصب لوله تکیه گاه یکنواخت و مقاومی پدید آید.
پ) اگر در کف بستر لوله گذاری سنگ مشاهده شود باید قسمت سنگی را دست کم تا ۷۵ میلی متر زیر تر از نصب لوله تراشید و کف بستر را با ماسه و شن نرم پر کرد و کوبید تا تکیه گاه یک دست یکنواخت و مقاومی پدید آید. لوله را نباید مستقیماً روی بستر سنگی قرار داد.
ت) تکیه گاه لوله در طول بین دو اتصال باید پیوسته باشد و وزن لوله به طور یکنواخت به این تکیه گاه منتقل شود قرار دادن لوله روی تکیه گاه منقطع که فقط زیر نقاط اتصال یا در فاصله بین دو اتصال لوله باشد و زیر قسمتی از طول لوله خالی بماند، مجاز نیست.
ث) اگر خاک کف بستر لوله گذاری ضعیف و غیر مقاوم باشد و نتوان آن را مستقیماً به عنوان تکیه گاه لوله مورد استفاده قرار داد باید کف بستر را به عمق دست کم دو برابر قطر لوله بیشتر حفر کرد و با لایه های ماسه و شن نرم تا تر از لوله گذاری پر کرد و کوبید تا تکیه گاه مناسبی پدید آید.
ج) پس از لوله گذاری باید اطراف و روی لوله را با خاک نرم و سرند شده پر کرد. پرکردن اطراف و روی لوله باید با لایه های ۱۵۰ میلی متری باشد و هر لایه جداگانه کوبیده شود. پر کردن اطراف لوله باید یکنواخت و متعادل باشد تا لوله را در راستای محور خود ثابت و ساکن نگاه دارد.
۳-۴-۴-۱۶ نکات اجرایی
الف) لوله کشی باید به ترتیبی اجرا شود که جریان فاضلاب به طور ثقلی از لوازم بهداشتی و دیگر مصرف کننده های آب دور شود و از طریق شاخه های افقی لولههای قائم و لوله اصلی افقی از ساختمان خارج شود.
(۱) شیب لولههای افقی باید طبق الزامات مقرر در ردیف (۱۶-۴-۲-۴) و تا حد ممکن یکنواخت باشد. اگر تغییر در شیب لازم شود باید در محل تغییر شیب دریچه بازدید نصب شود.
(۲) لوله باید تا حد ممکن مستقیم نصب شود. اگر تغییر جهت لازم شود باید از انواع زانوهای پیش ساخته استفاده شود حداکثر زاویه اتصالات در تغییر جهت لولههای اصلی ۴۵ درجه است.
(۳) تغییر سطح مقطع لوله کشی باید تدریجی و با واسطه تبدیل صورت گیرد و از تغییر ناگهانی سطح مقطع خودداری شود.
(۴) در اطراف نقاط دسترسی باید فضای کافی برای فنرزدن و رفع گرفتگی احتمالی لوله و فیتینگ پیش بینی شود.
(۵) از نصب انتهای بسته در انتهای شاخه افقی فاضلاب باید خودداری شود. نصب دریچه بازدید در انتهای شاخه افقی انتهای بسته محسوب نمیشود.
(۶) نصب دریچه بازدید باید با رعایت الزامات مقرر در ردیف (۱۶-۴-۲-۶) انجام شود.
(۷) در صورت استفاده از لولههای پلاستیکی با ضریب انبساط بالا به دلیل انبساط زیاد این لولهها باید در نقاط مناسب قطعه انبساط نصب شود.
(۸) اجرای لولههای افقی قائم و دوخم باید با رعایت الزامات مقرر در ردیف (۱۶-۴-۲-۵) باشد.
ب) آب بندی و گازبندی
(۱) اتصال لوله فیتینگ و دریچه بازدید و دسترسی باید به ترتیبی صورت گیرد که در برابر فشار آزمایش پس از نصب کاملاً آب بند و گازبند باشد.
(۲) فشار آزمایش در “(۱۶-۴-۵) آزمایش” تعریف و مقرر شده است.
پ) مسیر لولهها
(۱) لولههای فاضلاب هر واحد ساختمانی باید در محدوده ملک همان واحد و یا در فضاهای مشترک نصب شود عبور لولههای فاضلاب اختصاصی یک واحد از املاک خصوصی سایر واحدهای ساختمانی مجاز نمیباشد.
(۲) مسیر لوله کشی باید تا حد ممکن مستقیم و ساده باشد در هر مورد باید کوتاه ترین و مناسب ترین مسیر انتخاب شود. از بکار بردن خم ها و تغییر جهت های تند باید خودداری شود.
(۳) لولهها باید تا حد ممکن به موازات دیوار کف و سقف نصب شود.
(۴) لولهها باید در مسیرهایی نصب شوند که دسترسی و تعمیر و تعویض آنها آسان و بدون اشکال باشد. دریچه های بازدید باید در نقاط قابل دسترس نصب شوند.
(۵) لولههای روکار باید با شیب مناسب به موازات سطوح دیوار کف و سقف نصب شوند و با بست در محل نصب محکم و ثابت باقی بمانند.
(۶) در عبور لوله از دیوار سقف و کف فضای اطراف لوله از هر دو طرف باید با مصالح ساختمانی مناسب کاملا پر شود. اگر لوله از جدار فضای تر عبور میکند دور لوله در محل عبور از دیوار کف یا سقف باید با مواد آب بند حفاظت شود.
(۷) لولههایی که از دیوار خارجی ساختمان عبور میکنند یا از داخل خاک زیرزمین پس از عبور از کف سازی وارد فضای ساختمان میشوند باید از داخل غلاف لوله عبور کنند. دور لوله در دو طرف دیوار یا کف سازی باید با مواد آب بند کاملا مسدود شود.
(۸) لوله کشی باید طوری اجرا شود که بار اسکلت و سازه ساختمان یا انبساط ساختمان روی آن اثر نگذارد.
(۹) مسیر لوله کشی باید طوری انتخاب شود که لوله تا حد امکان از درزهای انبساط ساختمان عبور نکند اگر عبور لوله از درزهای انبساط ساختمان ناگزیر باشد باید روی لوله در محل عبور از درز انبساط ساختمان قطعه انبساط با جدار صاف داخلی نصب شود نصب قطعه انبساط روی لوله در عبور از درزهای انبساط ساختمان در پایین ترین طبقه ساختمان الزامی نیست.
(۱۰) اگر لوله در داخل ترنج خزیده رو یا شفت نصب میشود باید برای دسترسی و نگهداری و آزمایش و تمیز کردن در اطراف آن جای کافی پیش بینی شود.
(۱۱) در جایی که لوله در خاک دفن میشود و احتمال عبور وسایل حمل و نقل تحمل بار مخازن و تأسیسات سنگین وجود دارد لوله باید در زیر بلوک بتنی یا داخل کانال بتنی حفاظت شود. اگر اتصال لوله و فیتینگ در داخل بلوک بتنی قرار گیرد باید برای دسترسی به آن پیش بینی لازم به عمل آید.
(۱۲) در عبور لوله از دیوار کف و سقف باید مقررات آتش سوزی مربوط به این جدارها در مورد فضای دور لوله نیز رعایت شود و دور لوله با مواد مقاوم در برابر آتش با مقاومتی برابر آن چه برای جدار ساختمانی تعریف شده پر شود مواد مقاوم در برابر آتش در فضای دور لولههای پلاستیکی باید از نوعی باشد که در صورت وقوع حریق احتمالی در ساختمان و ذوب شدن و ریختن لولههای پلاستیکی افزایش حجم پیدا کرده و محل عبور لوله را کاملاً پر کند تا از انتقال آتش و دود از آن محل به منطقه مجاور جلوگیری شود.
(۱۳) در صورتی که لوله فاضلاب مدفون در محوطه خصوصی ملک در مجاورت لوله آب مصرفی باشد. لوله فاضلاب باید دست کم ۳۰۰ میلی متر پایین تر از لوله آب قرار گیرد و در صورت اجرای هم سطح حداقل فاصله افقی بین دو لوله نباید کمتر از ۱٫۵ متر باشد.
(۱۴) لوله کشی پلاستیکی اگر روکار نصب میشود نباید در معرض تابش مستقیم نور آفتاب باشد.