۱۶-۳-۱۶ ذخیره سازی
الف) ذخیره سازی آب در صورت لزوم و با تأیید به منظورهای زیر صورت میگیرد:
(۱) جلوگیری از قطع آب در لوله کشی توزیع آب مصرفی ساختمان در مواقعی که آب ورودی از شبکه شهری به ساختمان به علت تعمیر یا علت های دیگر قطع شود
(۲) برای آن که مقدار حداکثر مصرف آب در ساختمان به شبکه آب شهری منتقل نشود.
(۳) کنترل فشار آب مورد نیاز لوله کشی توزیع آب مصرفی ساختمان
(۴) منطقه بندی توزیع آب در ساختمانهای بلند
(۵) به منظور حفاظت از شبکه آب شهری
ب) در ساختمان های مسکونی بیش از ۳ طبقه یا بیش از ده واحد آپارتمانی باید مخزن ذخیره آب با گنجایش دست کم ۷۵ لیتر برای هر نفر پیش بینی شود.
پ) محل مخزن آب
(۱) مخزن ذخیره آب نباید در جایی احداث یا نصب شود که در معرض نفوذ سیل یا آب زیرزمینی باشد. این مخزن نباید در محلی قرار گیرد که لوله فاضلاب یا آب غیر بهداشتی از روی آن عبور کند.
(۲) اگر احتمال نفوذ آب زیرزمینی وجود داشته باشد باید در اطراف مخزن به اندازه کافی فضای باز پیش بینی شود تا بتوان به طور ادواری مخزن را بازدید کرد و مطمئن شد که آب آلوده به داخل آن نفوذ نمی کند.
(۳) اگر مخزن ذخیره آب در داخل ساختمان قرار گیرد باید طوری نصب شود که داخل آن برای بازرسی و تعمیر قابل دسترسی باشد و مخزن در برابر گرما و سرما حفاظت شود. برای اتاقی که مخزن ذخیره آب در آن نصب میشود باید تعویض هوا و کف شوی پیش بینی شود.
(۴) اگر مخزن فلزی ذخیره آب روی بام نصب شود باید برای جلوگیری از یخ زدن آب یا گرم شدن آن مخزن با عایق گرمایی پوشانده شود عایق این مخازن در محل دریچه بازدید باید طوری باشد که دریچه آدم رو آن قابل برداشتن باشد تا بازرسی امکان پذیر گردد.
ت) حفاظت مخزن ذخیره آب
(۱) مخزن ذخیره آب باید در برابر اثر آب مقاوم باشد.
(۲) اگر مخزن ذخیره آب فولادی است باید سطوح داخلی و خارجی آن گالوانیزه یا فولادی زنگ ناپذیر باشد.
(۳) اگر مخزن ذخیره آب غیر فولادی یا فولادی غیر گالوانیزه و غیر زنگ ناپذیر باشد، باید سطوح داخلی و خارجی آن با مواد مناسب که در رنگ طعم بو و گوارا بودن آب اثر نگذارد و ایجاد مسمومیت نکند، اندود شود اندود داخل مخزن نباید مواد سربی داشته باشد.
(۴) مخزن ذخیره آب باید دریچه آدم رو داشته باشد تا بازرسی و تعمیر داخلی آن امکان پذیر باشد.
(۵) دریچه آدم رو مخزن ذخیره آب باید در زمان بسته بودن کاملاً آب بند و هوابند باشد. این دریچه باید دور از دسترسی اشخاص غیر مسئول باشد و در برابر نفوذ مواد آلاینده و حشرات و کرم ها کاملاً حفاظت شود.
ث) اتصالات مخزن ذخیره آب
(۱) روی لوله ورود آب به مخزن باید یک شیر قطع و وصل و یک شیر کنترل از نوع شناور و یا نوع دیگر نصب شود تا از سرریز شدن و اتلاف آب جلوگیری شود.
(۲) لبه زیر دهانه لوله ورود آب به مخزن باید دست کم ۱۰۰ میلی متر از روی دهانه لوله سرریز بالاتر باشد تا فاصله هوایی لازم تأمین شود.
(۳) قطر نامی لوله سرریز باید دست کم دو برابر قطر لوله ورود آب به مخزن ذخیره باشد. روی لوله سرریز نباید هیچ شیری نصب شود. لوله سرریز مخزن نباید از جنس قابل انعطاف باشد. انتهای لوله سرریز باید دست کم ۱۵۰ میلی متر بالاتر از کف شوی یا هر نقطه تخلیه دیگر باشد. انتهای لوله سرریز نباید قابل اتصال به شیلنگ باشد و باید توری مقاوم در برابر خوردگی داشته باشد. لوله سرریز باید در مسیری کشیده شود که احتمال یخ زدن نداشته باشد یا آن که با عایق گرمایی مناسب در برابر یخ زدن حفاظت شود و پیش بینی لازم برای جلوگیری از ایجاد سطح یخ زده لغزنده در محل تخلیه آن صورت گیرد لبه زیر دهانه سرریز باید دست کم ۴۰ میلی متر از حداکثر سطح آب بالاتر باشد.
(۴) مخزن ذخیره آب باید لوله هواکش داشته باشد تا فشار داخل مخزن همواره برابر فشار جو باشد. قطر نامی لوله هواکش باید دست کم برابر قطر نامی لوله خروج آب از مخزن باشد و دهانه انتهای آن توری مقاوم در برابر خوردگی داشته باشد. این دهانه باید در محل کاملاً محفوظ و دور از دسترس افراد غیر مسئول باشد.
(۵) مخزن ذخیره آب باید در پایین ترین نقطه لوله تخلیه داشته باشد که با باز کردن شیر آن بتوان تمام آب مخزن را تخلیه کرد لوله تخلیه مخزن نباید از جنس قابل انعطاف باشد. انتهای لوله تخلیه باید دست کم ۱۵۰ میلی متر بالاتر از کف شوی یا هر نقطه تخلیه دیگر باشد. انتهای لوله تخلیه نباید قابل اتصال به شیلنگ باشد و باید با توری مقاوم در برابر خوردگی محافظت شود. لوله تخلیه باید در مسیری کشیده شود که احتمال یخ زدن نداشته باشد قطر نامی لوله تخلیه مخزن آب باید دست کم برابر ارقام جدول (۱۶-۳-۶-۱) "ث" (۵) باشد.
(۶) روی لوله ورودی آب به مخزن باید شیر قطع و وصل نصب شود اگر حجم مخزن بیش از ۱۰۰ لیتر باشد دهانه خروجی و دهانه ورودی آب باید در دو سمت مخزن و در مقابل هم قرار گیرند تا از راکد ماندن آب جلوگیری شود.
(۷) اگر حجم ذخیره مورد نیاز آب بیش از ۴۰۰۰ لیتر باشد باید به جای یک مخزن دست کم دو مخزن به طور موازی نصب شود تا هنگام تعمیر یا تمیز کردن یکی از مخازن آب قطع نشود در این حالت هر مخزن باید به طور جداگانه و مستقل به شیرهای ورودی و خروجی آب شیر کنترل شیر تخلیه لوله سرریز و لوله هواکش مجهز باشد.
(۸) در حالتی که تعداد مخازن ذخیره بیش از یک مخزن باشد مجموع گنجایش دو یا چند مخزن دست کم باید برابر حجم ذخیره مورد نیاز باشد.
۲-۶-۳-۱۶ تنظیم فشار آب
الف) برای تأمین با تنظیم فشار در شبکه لوله کشی توزیع آب مصرفی ساختمان در موارد لزوم و با تأیید باید یکی از سیستمهای زیر یا ترکیبی از آنها طراحی و نصب شود:
- پمپ و مخزن ذخیره مرتفع
- پمپ و مخزن تحت فشار بدون دیافراگم
- پمپ و مخزن تحت فشار با دیافراگم
- سیستم افزایش فشار بدون مخزن تحت فشار
- شیر فشار شکن از نوع قابل تنظیم
(۱) نصب مستقیم پمپ روی لوله انشعاب آب شهر مجاز نیست.
(۲) چنانچه پمپ آبرسانی در زیرزمین ساختمان نصب میشود باید برای آن فونداسیون به ارتفاع دست کم ۵۰۰ میلی متر پیش بینی گردد. نصب پمپ در حوضچه مجاز نیست.
(۳) کلیه قسمت های پمپ که با آب در تماس هستند باید از مصالحی باشند که از نظر ترکیبات سرب و مواد مضر به سلامتی با استانداردهای آب آشامیدنی مطابقت داشته باشد.
ب) پمپ و مخزن ذخیره مرتفع
(۱) نکاتی که در (۱۶-۳-۶-۱) ذخیره سازی در مورد محل استقرار حفاظت اتصالات و دیگر الزامات مخازن ذخیره آب مقرر شده است در مورد مخازن ذخیره مرتفع نیز باید رعایت شود.
پ) پمپ و مخزن تحت فشار - بدون دیافراگم
(۱) در این سیستم باید روی مخزن یا کلکتور خروجی پمپ شیر اطمینان مورد تأیید نصب شود.
(۲) شیر اطمینان باید طوری انتخاب و تنظیم شود که در فشاری برابر حداکثر فشار کار مجاز مخزن باز شود و آب را تخلیه کند.
(۳) لوله تخلیه شیر اطمینان نباید از جنس قابل انعطاف باشد. تخلیه آب از این لوله باید به طور ثقلی صورت گیرد.
(۴) انتهای لوله تخلیه آب شیر اطمینان باید تا نزدیک نقطه تخلیه مناسبی کف شوی یا یکی از لوازم بهداشتی ادامه یابد. لوله تخلیه نباید مستقیماً به لوله فاضلاب متصل شود.
(۵) فشار هوای داخل مخزن باید به کمک کمپرسور هوا تأمین شود.
ت ) پمپ و مخزن تحت فشار - دیافراگمی
(۱) روی کلکتور آب باید شیر اطمینان مورد تأیید نصب شود.
(۲) شیر اطمینان باید در فشاری برابر حداکثر فشار کار مجاز مخزن باز شود و آب را تخلیه کند.
(۳) لوله تخلیه شیر اطمینان نباید از جنس قابل انعطاف باشد. تخلیه آب از این لوله باید به طور ثقلی صورت گیرد.
(۴) انتهای لوله تخلیه آب شیر اطمینان باید تا نزدیک نقطه تخلیه مناسبی کف شوی با یکی از لوازم بهداشتی ادامه یابد. لوله تخلیه نباید مستقیماً به لوله فاضلاب متصل شود.
ث ) سیستم افزایش فشار بدون مخزن تحت فشار
(۱) انتخاب و تنظیم این سیستم باید به ترتیبی باشد که حداقل فشار مورد نیاز پشت شیرهای برداشت آب مقرر شده در این مبحث را به طور خودکار تنظیم کند و روی شیرهای برداشت آب فشاری بیش از آنچه در این مقررات معین شده ایجاد ننماید.
ج ) کاهش فشار آب
(۱) اگر فشار ورودی به لوله کشی توزیع آب مصرفی ساختمان یا قسمتی از آن بیش از ارقامیباشد که در این مبحث از مقررات معین شده است باید شیر فشار شکن قابل تنظیم یا هر سیستم مورد تأیید دیگری به منظور کاهش فشار آب تا میزان مورد نیاز نصب شود.
(۲) روی لوله خروجی از شیر فشار شکن یا هر سیستم کاهش فشار دیگر باید شیر اطمینان فشاری نصب شود.
تصویر ۱