قطر بخش های مختلف سیستم لوله کشی گاز باید به اندازای باشد كه بتواند حداكثر مقدار گاز مصرفی دستگاه یا دستگاههای گازسوز متصل به آن را با فشار مورد نیاز تأمین نماید. تعیین قطر قسمتهای مختلف لوله کشی گاز باید بر اساس حداكثر مقدار گاز مصرفی آن بخش، چگالی گاز، طولانی ترین مسیر لوله كشی گاز و حداكثر افت فشار مجاز كه مقدار آن طبق این مقررات ۱۲/۷ میلی متر ستون آب است، تعیین شود. برای سهولت در محاسبه قطر از جدول ١٧-٣-۴ كه بر اساس عوامل فوق تهیه شده، استفاده میشود.
١٧-۴-١٠-١ قطر لوله واتصالات
محاسبه قطر لولهها و اتصالات در سیستم لوله کشی گاز با استفاده از جدول ١٧-۴-۴ باید به شرح زیر باشد:
١) ابتدا باید طولانی ترین مسیر لوله کشی گاز بر اساس مسیر بیش بینی شده در طرح تعیین شود.
٢) از ستون اول سمت راست جدول، باید اولین عددی که برابر با طولانی ترین مسیر لوله کشی گاز است، انتخاب شود. در صورتی که عدد طولانی ترین مسیر بین دو عدد از اعداد ستون اول جدول باشد، باید عدد بزرگتر در نظر گرفته شود.
٣) برای تعیین اندازۀ قطر قسمتهای مختلف باید ردیف افقی عدد مشخص شده را برای تعیین قطر کلیه قسمت های لوله کشی مبنای محاسبه قرارداد.
۴) برای تعیین قطر لوله کشی در هر قسمت، باید عدد حداكثر مقدار گاز مصرفی آن قسمت را در ردیف تعیین شده جدول پیدا نمود. در صورتیكه این عدد در جدول موجود نباشد، نزدیک ترین عدد بزرگتر در همین ردیف از جدول باید انتخاب شود. قطر درج شده در بالای ستون مربوط به عدد انتخاب شده، قطر آن قسمت از لوله کشی را مشخص خواهد كرد. در فصل ١٧-پ-٢ بخش پیوست، نمونهای به عنوان مثال برای تعیین قطر لوله کشی گاز ارایه شده است.
تبصره ١: اكر طبق محاسبات قطر لولۀ اصلی و اندازۀ شیر اصلی كمتر از ٢٥ میلی متر (١ اینچ) باشد، قطر لوله اصلی و شیر اصلی باید حداقل ٢۵ میلیمتر (١ اینچ) در نظر گرفته شود. در این گونه موارد قطر لوله اصلی تا اولین انشعاب نباید از مقدار تعیین شده ٢۵ میلی متر (١ اینچ) کاهش یابد. پس از اولین انشعاب، قطر لوله باید بر اساس محاسبات باشد.
تبصره ٢: لوله رابط بین كنتور و رگولاتور ، بخشی از سیستم لوله كشی گاز است و قطر قسمتهای مختلف آن باید براساس قسمت ١٧-۴-١٠ محاسبه شود واندازه هیچ بخشی از آن نباید از ۲۵ میلی متر (١ اینچ) كمتر باشد با این وجود، ابتدا و انتهای لوله رابط بایستی از طریق اتصالات مناسب به ترتیب باخروجی رگولاتور و ورودی کنتور هم سایز گردد.
تبصره ٣: قطر کلکتور باید بر مبنای حداكثر مقدار گاز مصرفی كل سیستم، چگالی گاز، طولانی ترین مسیر لوله کشی گاز و حداكثر افت فشار مجاز سیستم لوله كشی گاز وبر اساس قسمت ١٧-۴-١٠ محاسبه شود و اندازه هیچ یک از قسمتهای آن نباید از ۲۵ میلی متر (١ اینچ) كمتر باشد.
تبصرہ ۴: اعداد مندرج در جدول ١٧-۴-۴ بر اساس چگالی معادل ۰/۶۵ است و چنانچە چگالی مورد استفاده ۰/۶۵ نباشد، باید از ضرایب تصحیح جدول ١٧-۴-٥ استفاده شود.
١٧-۴-١٠-٢ قطر شیرها
قطر تمامی شیرها تا ۵٠ میلیمتر (٢ اینچ) باید هماندازه قطر لوله ای که شیر روی آن نصب میشود، در نظر گرفته شود. در صورتی كه قطر قسمت محل نصب شیر بیش از ٥٠ میلی متر (٢ اینچ) باشد، استفاده از شیر هم اندازه با قطر آن قسمت یا شیر با قطر ٥٠ میلی متر (٢ اینچ) مجاز است.
تبصره: نصب شیر مصرف متناسب با مقدار مصرف دستگاه گازسوز با قطر كمتر از ٢٥ میلی متر (١ اینچ) در مواردی كه لوله كشی گاز فقط یك انشعاب دارد، مجاز است.
تصویر ۱
تصویر ۲