برای اطمینان از استحکام و هوابند بودن لوله کشی گاز اجرا شده، تمام قطعات و اجزای لوله کشی باید تحت آزمایش قرار گیرند. آزمایش لازم برای تعیین استحكام و نشتی باید در دو مرحله جداگانه انجام شود؛ مرحله اول، آزمایش مقاومت است که برای تعیین استحکام و مقاومت اجزای لوله کشی بوده و مرحله دوم، آزمایش نشت است که بعد از آزمایش مقاومت، برای اطمینان از هوابند بودن انجام میشود.
١٧-٨-٣-١ الزامات عمومی در انجام آزمایش های لوله کشی گاز
در اجرای آزمایشهای لوله كشی گاز الزامات زیر باید رعایت شوند:
١٧-٨-٣-١-١ آزمایش ها باید با استفاده از یكی از گازهای هوا، نیتروژن، دی اكسید كربن یا گازهای بی اثر انجام شود. استفاده از اكسیژن برای انجام آزمایشها ممنوع است.
١٧-٨-٣-١-٢ انواع آزمایش ها وبازرسیهای غیر مخرب نظیر رادیوگرافی، تستهای اولتراسونیک، ذرات مغناطیسی و مایعات نافذ مورد نیاز این بخش از مقررات نیستند.
١٧-٨-٣-١-٣ فشارسنج هایی كه در آزمایش ها مورد استفاده قرار می كیرند باید دارای دقت كافی باشند. در صورت استفاده از فشارسنج های عقربه ای، قطر صفحه نمایش باید حداقل ٥٠ میلی متر و دامنه كاری آن برای آزمایش مقاومت باید متناسب با فشار نهایی و حداكثر بین صفر تا ٣ بار (صفر تا ۴۵ پوند بر اینچ مربع) باشد. دامنه كاری فشار سنج برای آزمایش نشت باید متناسب با فشار نهایی وحداكثر بین صفر تا ١ بار (صفر تا ١٥ پوند بر اینچ مربع) باشد. فشار سنج مورد استفاده بایستی دارای گواهی كالبیراسیون باشد و از شروع تاریخ اعتبار بیش از شش ماه سپری نشده باشد.
١٧-٨-٣-١-۴ لولەکشی گاز ممكن است در یک مرحله یا به تدریج با پیشرفت كار تحت آزمایش قرار گیرد، ولی در پایان كار باید آزمایش به صورت یکپارچه بر روی كل لوله كشی انجام شود.
١٧-٨-٣-١-۵ بخش هایی از لوله کشی گاز كه باید قبل از اتمام عملیات لوله كشی پوشانده شوند یا داخل كانال غیر قابل دسترسی قرار گیرند، باید آزمایش شده و در صورت مناسب بودن نتیجه آزمایش طبق الزامات این فصل، باید نسبت به پوشاندن یا نصب آنها در کانال اقدام شود. در پایان عملیات اجرای لوله کشی گاز، کل لوله کشی شامل لوله، اتصالات و شیرها باید با یکدیگر به صورت یکپارچه آزمایش شوند.
١٧-٨-٣-١-۶ در صورتی که بخشی از لوله کشی گاز توكار قبل از سایر قسمت ها پوشانده و آزمایش های مربوط به آن تكمیل شده باشد، تكرار آزمایش این قسمت به صورت یکپارچه با بقیه لوله كشی، مشابه بندهای دیربط فوق، الزامی است.
١٧-٨-٣-١-٧ چنانچه سیستم لوله کشی به دو یا چند قسمت تقسیم وهر قسمت جداگانه تحت آزمایش فشار قرار گیرد و قسمت های رابط برای اتصال قسمتهای مجزا به یكدیگر چه تحت آزمایش قرار گرفته چه نگرفته باشند، باید مجموعۀ لوله كشی بەصورت یكپارچە تحت آزمایش قرار داده شود.
١٧-٨-٣-١-٨ در صورتی کە نتیجە آزمایش مقاومت مورد قبول نباشد، باید اشكالات رفع شده و آزمایش تكرار شود. رفع اشکال و تكرار آزمایش تا حصول اطمینان از نتیجه مورد قبول باید ادامه یابد و پس از آن آزمایش نشتی انجام شود. در هر حالت اجرای هر دو آزمایش مقاومت و نشتی الزامی است و نتایج حاصل باید مورد قبول باشد.
١٧-٨-٣-١-٩ چنانچه قسمتی از سیستم لوله كشی گازدار شده باشد، برای آزمایش قسمت هایی که گازدار نیستند، دو بخش گازدار و بدون گاز نباید تحت هیج شرایطی به وسیله شیر از یکدیگر مجزا شوند و تفکیک آنها از یكدیگر باید با استفاده از درپوشهای جوشی یا دندهای باشد و نقاط تفكیک طوری مسدود شود كه امكان نشت گاز یا هوا به هیچ وجه وجود نداشته باشد.
١٧-٨-٣-٢ آزمایش مقاومت
در این آزمایش لوله کشی گاز باید با فشار حدود٢ بار (٣٠ پوند بر اینج مربع) به مدت یک ساعت از نظر استحكام و تحمل فشار كنترل شود.
مراحل آزمایش باید به شرح زیر باشد:
١٧-٨-٣-٢-١ شیرهای اصلی و فرعی باید به صورت كامل باز باشند.
١٧-٨-٣-٢-٢ شیرهای مصرف باید بەصورت نیمه باز بوده و با درپوش، خروجی آنها مسدود شود.
١٧-٨-٣-٢-٣ انتهای لوله كشی رابط باید با درپوش فلزی مسدود شود.
١٧-٨-٣-٢-۴ سیال آزمایش از یک شیر مصرف به سیستم تزریق شود.
١٧-٨-٣-٢-۵ فشار داخل سیستم با استفاده از فشارسنج نصب شده روی یكی از شیرهای مصرف با فشار ٢ بار (٣٠ پوند بر اینچ مربع) تنظیم شود.
١٧-٨-٣-٢-۶ بس از تنظیم فشار، باید تمامی شیرهای مصرف كه با دریوش مسدود شده اند از طریق آزمایش كف صابون و یا مایع ظرفشویی كنترل شوند.
١٧-٨-٣-٢-٧ در صورتی كه در فشارسنج افت فشاری مشاهده شد، باید كلیه اجزا و قطعات بررسی شده وعلت كاهش فشار مشخص شود. یس از تشخیص علت، باید نسبت به رفع آن اقدام و مراحل فوق تكرار شود. آزمایش تا زمانی كه مورد قبول نباشد باید تکرار شود.
١٧-٨-٣-٢-٨ بس از گذشت یك ساعت از زمان تنظیم فشار، اكر هیج كونه فوران، تخلیه یا كاهش فشاری در فشارسنج مشاهده نشود، آزمایش مورد قبول است.
١٧-٨-٣-٣ آزمایش نشت
این آزمایش باید پس از انجام آزمون مقاومت و صحت آن انجام شود. در این آزمایش لوله کشی گاز باید با فشار ۰/۷ بار (١٠ پوند بر اینچ مربع) به مدت ٢۴ ساعت تحت فشار قرار داده و از حیث نشتی كنترل شود.
مراحل آزمایش باید به شرح زیر باشد:
١٧-٨-٣-٣-١ شیرهای فرعی باید به صورت كامل باز باشند.
١٧-٨-٣-٣-٢ شیرهای مصرف باید به صورت کامل بسته و دریوش نصب شده روی آنها برداشته شود.
١٧-٨-٣-٣-٣ سیال آزمایش باید از یك شیر مصرف به سیستم تزریق شود.
١٧-٨-٣-٣-۴ فشار داخل سیستم با استفاده از فشارسنج نصب شده روی یكی از شیرهای مصرف بافشار ۰/۷ بار (١٠ پوند بر اینچ مربع) تنظیم شود.
١٧-٨-٣-٣-۵ پس از تنظیم فشار، قسمت خروجی شیرهای مصرف و انتهای لوله کشی رابط باید از نظر نشتی كنترل شود.
١٧-٨-٣-٣-۶ در صورتی كه در فشار سنج افت فشاری مشاهده شد باید كلیه اجزا و قطعات بررسی شده و علت كاهش فشار مشخص شود. پس از تشخیص علت، باید نسبت به رفع آن اقدام و مراحل فوق تکرار شود. آزمایش تا زمانی که مورد قبول نباشد باید تكرار شود.
١٧-٨-٣-٣-٧ پس از گذشت ۲۴ ساعت از زمان تنظیم فشار، اگر هیچ گونه افت فشاری در فشارسنج مشاهده نشود، آزمایش مورد قبول است.
توضیح: بس از پایان آزمایش باید خروجی کلیه شیرهای مصرف تا قبل از نصب دستگاههای گازسوز با درپوش فلزی مسدود شوند.