١٩-١ کلیات
در مبحث حاضر از مقررات ملی سـاختمان ضـوابط الزامـی در طراحـی و اجـرا، در زمینـه پوسـته خارجی، سیستمهای تأسیسات گرمایی، سرمایی، تهویه، تهویه مطبـوع، تـأمین آب گـرم مصـرفی، تأسیسات برقی و سیستم روشنایی، در جهت بهبود عملکرد عناصر و تجهیزات از دیـدگاه انـرژی، و همچنین کاهش نیاز و مصرف انرژی ساختمان، تا حدود تعیینشده در این مبحث، ارائه میگردد.
در این فصل مبحث، کلیات، شـامل دامنـه کـاربرد، میـزان کـارایی انـرژی سـاختمان و همچنـین استانداردها و آییننامههای مرجع مورد استناد در این مبحث ارائه شده است.
در فصل دوم تعاریف عبارات و واژه های فنی مورد استفاده در این مبحث، و در فصل سوم مقـررات کلی طراحی و اجرا ارائه شده است.
فصل چهارم به ضوابط اجباری اختصاص داده شدهاست. رعایت این ضوابط در تمامی موارد و بـرای همه روش های در نظر گرفتهشده برای طراحی و اجرا الزامی است.
در فصل پنجم، تمامی ضوابط مربوط به روش تجویزی ارائه شدهاست. در قسمت اول ایـن فصـل از مبحث، اصول کلی مطرح برای این روش، و در ادامه الزامات مربـوط بـه طراحـی پوسـته خـارجی ساختمان، تأسیسات مکانیکی، تأسیسات الکتریکی، و همچنین روشنایی طبیعی و سیستمهای بـر پایه انرژیهای تجدیدپذیر ارائه شده است.
در سه فصل بعدی (فصلهای ششم تا هشتم)، با سـاختاری مشـابه سـاختار فصـل پـنجم، تمـامی ضوابط مربوط به سه روش دیگر طراحی، یعنی روش موازنهای (کـارکردی)، نیـاز انـرژی و کـارایی انرژی ساختمان ارائه شده است.
در ضمن، در پیوستهای سیزده گانه این مبحث نیز اطلاعات تکمیلی و روش های محاسـبه مربـوط به بخشهای مختلف مبحث ارائه شده است.
شایان ذکر است که رعایت الزامات تعیینشده در این مبحث، باید همواره با رعایت همزمان الزامات تعیینشده در دیگر مباحث مقررات ملی ساختمان همراه باشد. برای مثال، علاوه بر رعایت ضـوابط تعیینشده در این مبحث در مورد حداکثر میزان تهویه و تعویض هـوا، تـأمین حـداقل هـوای لازم برای سلامت ساکنان و احتراق دستگاه ها، باید در مطابقت با مبحـث ١٤ مقـررات ملـی سـاختمان باشد.
این مقررات، در خصوص ساختمان های جدید، در موارد زیر لازمالاجراست:
الف- ساختمان هایی که با مصرف انرژی گرم و یا سرد میشوند،
ب- سیستمها و تجهیزاتی که در تأسیسات مکانیکی و برقی ساختمانهای بند الف مورد اسـتفاده قرار میگیرند.
این مبحث در خصوص انـرژی مصـرفی بـرای هـر گونـه فراینـد تولیـد در داخـل یـک سـاختمان موضوعیت ندارد.
کلیه ضوابط این مبحث میتواند، با رعایت سایر مباحـث مقـررات و ضـوابط فنـی، بـرای بهسـازی ساختمانهای موجود نیز استفاده شود.
در مورد ساختمان های زیر، ضوابط این مبحث لازمالاجرا نیست:
- ساختمان های مورد استفاده برای پرورش، نگهداری و تکثیر حیوانات؛
- ساختمان هایی که بنا به عملکرد خاصشان، برای مدت طولانی بـاز نگـه داشـته مـیشـوند، و فضاهای داخل ساختمان در ارتباط مستقیم با فضای خارج قرار میگیرد؛
- ساختمان های موقت، با دوره بهره برداری کمتر از ٢ سال و ساختمان هایی که دائمـاً در حـال نصب و برچیده شدن هستند؛
- ساختمان های موجود که اقدامات بازنوسازی و بهسازی بر روی آنها محدود باشد؛ محدودیتهای استفاده از روش های «تجویزی» (فصـل ١٩-٥) و «موازنـهای (کـارکردی)» (فصـل ١٩-٦) در بخش ١٩-٣-٢-١-١ تعیین شده است.
صلاحیت طراحی، برای استفاده از روش های «نیاز انرژی» (فصل ١٩-٦) و «کارایی انرژی» (فصـل ١٩-٧)، توسط وزارت راه و شهرسازی تعیین میگردد.