٢١-٢-٤-١- تعریف
فضای امن، بخشی از ساختمان، با عملکرد چند منظوره است که به میزان کمتر، در برابر آثار ناشی از انفجار، قرار می گیرد. این فضا نسبت به سایر قسمت ها، از مقاومـت و ایمنـی بیشـتری برخـوردار است. فضای امن حفاظت نسبی افراد را، تامین کرده و دارای قابلیتهای زیر میباشد:
• ایمنی بیشتر در برابر ریزش آوار
• مقاوم در برابر ترکشهای ثانویه
• حداقل نمودن نفوذ دود و غبار به داخل خود.
٢١-٢-٤-٢- مکانیابی
٢١-٢-٤-٢-١- مکان فضای امن، نباید در مسیر مستقیم موج انفجار قـرار گیـرد و تاحـدامکان، در بین سایر فضاها و در محدوده مرکزی ساختمان پیش بینی شود و بین آن تا جداره خارجی، حداقل یک دیوار باشد. راهروهای داخلی، اتاق ها، انبارها، زیرزمین و سایر فضاهای مشـابه عملکـرد فضـای امن را میتوانند داشته باشند.
٢١-٢-٤-٢-٢- فضای امن عمومی باید در هر طبقه ی ساختمان عمومی (برای عموم) و فضای امن خصوصی در واحدهای آپارتمانی بیش از ١٢٠ مترمربع، در نظر گرفته شود.
٢١-٢-٤-٢-٣- مکان فضای امن باید بهگونهای باشد که دسترسی آن به راه خروج، به راحتی و در امنیت حاصل شود.
٢١-٢-٤-٢-٤- در ساختمان های عمومی، مکان فضـای امـن مـی توانـد بخشـی از امـاکنی ماننـد پارکینگ، کتابخانه، نمازخانه، محل اجتماعات، غذاخوری، بخصوص در طبقات زیرزمین و یا بخـش میانی باشد.
٢١-٢-٤-٢-٥- در واحدهای مسکونی، باید قسمت کوچکی (نظیر اتاق انـدرونی، انبـاری، پسـتو و کمد دیواری) برای فضای امن، منظور شود.
٢١-٢-٤-٢-٦- راهروها و راه پلههای داخلی هم میتوانند به عنوان فضای امن، منظور شوند.
٢١-٢-٤-٢-٧- فضاهای واقع در زیرزمین های ساختمان ، باید با طراحی مناسب زیرساخت هـا، در حداقل زمان قابل تبدیل به فضای امن برای ادامهی فعالیتهای ساختمان باشند.
٢١-٢-٤-٣- الزامات طراحی
٢١-٢-٤-٣-١- در برنامه ریزی فضایی - عملکردی ساختمان، فضای امن باید مستقل و چندمنظوره بوده ولی نمیتواند بخشی از فضاهای دیگر باشد.
٢١-٢-٤-٣-٢- ظرفیت فضای امن، بر اساس کاربری ساختمان، مطابق جـدول ٢١-٢-١ محاسـبه میشود:
٢١-٢-٤-٣-٣- مسیرهای دسترسی به فضای امن (اعم از راهروها و راه پله هـا)، خـود بایـد فضـای امن باشند، ولی جزو مساحت فضای امن مورد نیاز جدول ٢١-٢-١ منظـور نمـی شـوند. لازم اسـت مسیرهای دسترسی و فضای امن، با علائم استاندارد، مشخص شوند.
٢١-٢-٤-٤- باربری و مصالح
٢١-٢-٤-٤-١- فشار طراحی فضای امن، برای مقاومت در برابر موج انفجار و آتش، باید مطابق بند ٢١-١-٩ تعیین شود.
٢١-٢-٤-٤-٢- دیوار، سقف و کف تاحد امکان، از بتن مسـلح باشـند. در دیوارهـا، از آجـر مسـلح (توپر) و یا پوشش مقاوم کننده پلیمری، میتوان بهره گرفت.
٢١-٢-٤-٤-٣- کاربرد مصالح و اجسام تیز، لبهدار، ترد و شکننده در فضای امن، مجاز نیست.
٢١-٢-٤-٤-٤- بازشوی درب باید به سمت بیرون باشـد و مقاومـت لازم (جـزء ٢١-٢-٤-٤-١) را داشته باشد.
٢١-٢-٤-٤-٥- دریچه خروج اضطراری مستحکم با عرض ٦٠ سانتیمتر و ارتفاع ٨٠ سانتیمتـر و با رعایت (جزء ٢١-٢-٤-٤-١)، در ارتفاع حدود ٩٠ سانتیمتری از کف (با بازشوی رو به داخل فضای امن) نصب شود. لازم است تمهیداتی برای نحوه خروج پیشبینی شود.
٢١-٢-٤-٤-٦- ایجاد نورگیر و پنجره و نصب هرگونه تزئینات مجاز نیست.
٢١-٢-٤-٤-٧- تأسیسات روشنایی، باید ساده و ایمن باشند.
تصویر ۱
تصویر ۲
تصویر ۳