انجام آزمون ها برای تشخیص سالم بودن و عملکرد تأسیسات برقی بوده و در آن ها باید موارد زیررعایت شود:
- حداقل ١٠% از لوازم و تجهیزات قطع و وصل باید بازشده و قطعات برقی و مکانیکی آنها از نظر آسیب، سائیدگی و نفوذ مایعات به داخل محفظه، بازدید و نتیجه آن گزارش شود. اگر تعداد موارد ایراد از ٣% کل، تجاوز کند، باید همه لوازم و تجهیزات قطع و وصل، کنترل و نتیجه گزارش شود.
- حفاظت در برابر تماس مستقیم باید با توجه به وجود عایق بندی، مانع و حفاظ های مستقر در خارج از دسترس کنترل شوند و در صورت وجود اشکال، مراتب گزارش شود. لازم است توجه شود که نباید از وسیله حفاظتی جریان باقیمانده به عنوان تنها وسیله حفاظت در برابر تماس مستقیم استفاده شود.
- روش حفاظت در برابر تماس غیر مستقیم باید مشخص و ثبت شود. حفاظت از طریق قطع تغذیه به صورت خودکار و همبندی برای هم ولتاژ کردن و وصل هادی حفاظتی به زمین باید دقیقاً کنترل شده و هر گونه کاستی گزارش شود.
آزمون هایی که در زیر اشاره شده اند، باید تا حد امکان به ترتیب فهرست انجام شوند تا ایمنی افراد آزمون کننده در آنها حفظ شود. در برخی موارد ممکن است انجام بعضی آزمون ها لازم نبوده، که در این صورت باید دلایل کافی برای عدم انجام آنها ارائه شود.
٢٢-٧-٨-١ آزمون تداوم هادی حفاظتی و همبندیهای اصلی و اضافی
آزمون تداوم هادی حفاظتی و اندازهگیری امپدانس حلقه اتصال کوتاه معمولاً با هم انجام میشود و حتی در بسیاری موارد فقط به اندازهگیری حلقه اتصال کوتاه بسنده میگردد و تنها در صورت بروز اشکالاتی که ممکن است به هادی حفاظتی مربوط باشد به اندازهگیری آن پرداخته میشود.
٢٢-٧-٨-٢ آزمون مقاومت الکتریکی عایق بندی تأسیسات برقی
آزمون مقاومت الکتریکی عایقبندی تأسیسات برقی در دو مرحله و به صورت زیر انجام میشود:
الف- بین هادیهای برقدار و خنثی به صورت دو به دو آزمون مقاومت الکتریکی انجام میشود.
انجام این آزمون تنها قبل از آن که لوازم مصرف کننده ثابت و وصل شده به پریزها، لوازم حساس به ولتاژ، دیمرهای الکترونیکی و دیگر وسایل مشابه، نصب شده باشد عملی است.
ب- بین هریک از هادیهای برقدار و زمین به صورت دو به دو آزمون مقاومت الکتریکی انجام میشود.
لازم به یادآوری است که در سیستم TN-C هادی PEN قسمتی از زمین به حساب میآید.
همچنین در این آزمون میتوان همه فازها و هادی خنثی را در هر مدار به یکدیگر وصل کرد. این آزمون زمانی قابل قبول تلقی میشود که مقاومت اندازهگیری شده از مقادیر استاندارد کمتر نباشد. توجه شود که آزمون باید با ولتاژ مستقیم انجام شده و دستگاه
آزمون باید بتواند ولتاژ مشخص شده مطابق استاندارد را هنگامی که مصرف آن یک میلیآمپر است، حفظ کند.
همچنین در مواردی که مدار دارای لوازم الکترونیکی میباشد، لازم است اندازهگیریها بین هادیهای فاز و خنثی متصل به هم از یک طرف و هادی زمین از طرف دیگر انجام شود تا به لوازم الکترونیکی صدمه وارد نشود.
٢٢-٧-٨-٣ آزمون مقاومت الکتریکی عایق بندی اعمال شده در کارگاه
آزمون عایق بندی اعمال شده در کارگاه باید به صورت زیر انجام شود:
هادیهای برقدار پس از عایقبندی به یکدیگر وصل شده و یک ورق فلزی (فویل) روی سطح خارجی آنها محکم پیچانده شود. ولتاژ متناوب با فرکانس شبکه و ولتاژ ٣٧٠٠ ولت به مدت یک دقیقه بین هادیهای وصل شده به هم و فویل، اعمال شود. در این مدت نباید شکست عایقبندی یا جرقه به وجود آید. برای این آزمون باید از دستگاهی که مخصوص این کار است استفاده شود.
٢٢-٧-٨-٤ آزمون صحت قطببندی
آزمون صحت قطببندی برای حصول اطمینان از عبور فاز از کلید قطع و وصل و اتصال فاز به وسط سرپیچ میباشد.
٢٢-٧-٨-٥ آزمون اندازهگیری مقاومت الکترود زمین
آزمون اندازهگیری مقاومت الکترود زمین باید با استفاده از تجهیزات و روش های تأیید شده انجام شود.
٢٢-٧-٨-٦ آزمون کنترل قطع به موقع تغذیه، به صورت خودکار
برای احراز اطمینان نسبت به این که قطع به موقع مدار در اثر تماس غیرمستقیم، مؤثر عمل میکند، لازم است به ترتیب زیر عمل شود:
برای کنترل قطع به موقع مدار در صورت بروز اتصالی بین هادی فاز و بدنه هادی، اندازهگیری امپدانس حلقه اتصال کوتاه لازم خواهد بود. کل امپدانس اتصال کوتاه را می توان به ٣ بخش تقسیم نمود:
الف- امپدانس حلقه اتصال کوتاه مدار نهایی بین مصرف کننده و تابلوی مربوطه.
ب- امپدانس حلقه اتصال کوتاه مدار اصلی تابلو و کابل تغذیه تابلو، در صورت وجود.
پ- امپدانس حلقه اتصال کوتاه سیستم شبکه که نسبت به تأسیسات برقی، خارجی به حساب میآید.
تبصره: رعایت ضوابط مربوط به سیستم TN از انواع TN-C-S یا TN-S مطابق مبحث سیزدهم مقررات ملّی ساختمان الزامی است.
٢٢-٧-٨-٧ اندازهگیری جریان های اتصال کوتاه هادی فاز با هادیهای خنثی و اتصال زمین
در هر سیستم برقی ممکن است دوگونه اتصال کوتاه اتفاق افتد که بستگی به برخورد هادی فاز با یکی از دو هادی وصل شده به زمین، هادی خنثی یا هادی حفاظتی دارد. تفاوت بین دو اتصال کوتاه یعنی دو شدت جریان اتصال کوتاه در تفاوت سطح مقطع دو هادی و نحوهی اجرای هادی خنثی و هادی حفاظتی خلاصه میشود.
در اندازهگیری جریان اتصال کوتاه باید موارد زیر رعایت شوند:
الف- در هر نقطهای که وسایل حفاظتی اتصال کوتاه نصب میشود باید هر دو نوع شدت جریان اتصال کوتاه اندازهگیری شود. از دو اتصال کوتاه اندازهگیری شده، عدد بزرگتر برای کنترل حداکثر توانایی ایستادگی وسیله حفاظتی استفاده میشود، اما برای کنترل قطع به موقع مدار برای جلوگیری از برق گرفتگی، در همه موارد از اتصال کوتاه فاز با هادی حفاظتی استفاده میشود.
ب- در مواردی که شدت جریان اتصال کوتاه برای سه فاز لازم باشد، مانند کنترل حداکثر ایستادگی وسایل قطع جریان در مدار، کافی است عدد به دست آمده برای اتصال کوتاه تکفاز را در عدد ٢ ضرب کرده و از آن برای سه فاز که ضریب اطمینان بالاتری است استفاده کرد.
٢٢-٧-٨-٨ آزمون ارزیابی نحوه کار تجهیزات و فرمان ها، کنترل عملیاتی
همه مدارهای عملیاتی قطع و وصل انواع راه اندازه ها از قبیل کولرها، دیمرها و غیره باید کنترل و نحوه عمل آنها دیده شود. در مورد لوازم و کلیدهای جریان باقیمانده باید دکمه آزمون نصب شده روی دستگاه را نادیده گرفت و آزمون مجزایی اجرا نمود تا صحت کار وسیله یا کلید، محرز شود و پس از آن دکمه آزمون دستگاه نیز کنترل شود.
٢٢-٧-٨-٩ تجهیزات آزمون
تجهیزاتی که برای انجام آزمون ها به کار میرود باید با استانداردهای بینالمللی معتبر مطابقت نماید.