گسترش جانبی
گسترش جانبی از عوارض مهم روانگرایی است که میتواند به سازه های مدفون خطوط لوله، شمع ها و .....
آسیب
در زمین های مستعد روانگرایی که دارای شیب ملایم بوده یا دارای یک وجه آزاد نظیر زمین های منتهی به کانالهای زهکش نهرها و رودخانهها یا ساحل دریا باشند احتمال وقوع گسترش جانبی وجود دارد. گسترش جانبی میتواند موجب جابجایی های بزرگ در زمین گردد جهت ارزیابی استعداد و مقدار جابجایی ناشی از گسترش جانبی میتوان حداقل از یکی از سه رویکرد تحلیلی تجربی یا عددی استفاده نمود.
طراحی لرزه ای پی برای مقاومت در برابر گسترش جانبی باید بگونه ای انجام شود که جابجایی افقی در بالای پی یا تنشهای ناشی از آن از مقادیر مجاز مربوط به هر سازه فراتر نرود. علاوه بر طراحی مقاوم پی ساختمان طراحی پی باید به گونه ای باشد که ساختمان از نظر کلی نیز ایمن باشد برای این منظور طراحی لرزه ای سازه و پی مربوطه باید در سه حالت زیر انجام شود و نتایجی که بزرگترین اثر را مشخص می کند. در طراحی پی و سازه اعمال شود:
حالتی که فرض میشود گسترش جانبی اتفاق خواهد افتاد
حالتی که فرض میشود تنها روانگرایی اتفاق خواهد افتاد.
حالتی که فرض میشود هیچکدام از روانگرایی و گسترش جانبی اتفاق نخواهد افتاد در این صورت بایستی در طراحی ها یا از طیف طراحی برای خاک نرم یا از طیف حاصل از مطالعات ویژه ساختگاهی بدون در نظر گرفتن وقوع روانگرایی استفاده نمود.
در حالاتی که اثرات گسترش جانبی در طراحی پی های سطحی و عمیق در نظر گرفته میشود برای مطالعه عملکرد لرزه ای پی اثر آن باید بصورت یک فشار افقی منظور گردد. بدیهی است که در این حالت نیازی به اضافه نمودن نیروی اینرسی دینامیکی افقی زلزله ناشی از وزن سازه به نیروهای افقی ناشی از گسترش جانبی برای طراحی بخش های زیرزمینی سازه نمیباشد.