بند ۱-۸-۵-۵-۸ مبحث 8 هشتم مقررات ملی ساختمان : طرح و اجرای ساختمان‌های با مصالح بنایی

ضوابط اجرای سقف طاق ضربی در ساختمان‌های بنایی با کلاف
مطابق بند ۸-۵-۵-۸-۱ مبحث هشتم مقررات ملی ساختمان، ویرایش سوم (۱۳۹۸)، اجرای سقف طاق ضربی در ساختمان‌های بنایی با کلاف، مشروط به رعایت الزامات طراحی و اجرایی مربوط، مجاز است.

۱. طراحی تیرآهن‌های سقف
تیرآهن‌های سقف باید بر اساس روش تنش مجاز و برای بارهای خدمت ساکن، سربار و زلزله عمود بر صفحه سقف طراحی شوند.
به‌جای منظور کردن بار زلزله، افزایش ۵۰ درصدی بار ساکن نیز مطابق ضابطه مربوط مجاز است.

۲. فاصله تیرآهن‌های سقف
حداکثر فاصله بین تیرآهن‌های سقف طاق ضربی، یک متر است.

۳. خیز طاق آجری
خیز طاق آجری نباید کمتر از ۵۰ میلی‌متر باشد.
منظور از خیز طاق، ارتفاع قوس آجری نسبت به خط اتصال دو تکیه‌گاه آن است.

۴. اتصال تیرآهن‌های سقف
تیرآهن‌های سقف باید در فواصل حداکثر دو متر به‌وسیله تیرآهن‌های عرضی مناسب به یکدیگر متصل شوند.
تیرآهن‌های عرضی باید حداکثر یک شماره کمتر از تیرآهن‌های اصلی باشند و در دل آنها قرار گیرند.
همچنین اجرای تیرآهن عرضی در محل تقاطع تیرآهن‌های اصلی با دیوار باربر و روی کلاف افقی الزامی است.

۵. اتصال به کلاف افقی
تیرآهن‌های اصلی باید با استفاده از صفحات اتصال فولادی به سطح بالایی کلاف افقی متقاطع متصل شوند.
در صورتی که سقف طاق ضربی در تراز کلاف افقی اجرا شود، انتهای تیرآهن‌های اصلی باید مطابق ضوابط مربوط در شبکه میلگرد کلاف قرار گرفته و به‌نحو مناسب متصل شود.

۶. مهاربندی ضربدری
تیرآهن‌های اصلی سقف باید با تسمه فولادی دارای مشخصات زیر مهاربندی شوند:
- حداقل عرض تسمه: ۵۰ میلی‌متر.
- حداقل ضخامت تسمه: ۵ میلی‌متر.
- نحوه مهاربندی: ضربدری.

۷. مصالح طاق آجری
برای اجرای طاق آجری باید از آجر سوراخ‌دار و ملات گچ و خاک مطابق ضوابط مربوط استفاده شود.

نکات کلیدی آزمونی:
۱. اجرای سقف طاق ضربی در ساختمان‌های بنایی با کلاف، ممنوعیت مطلق ندارد.
۲. حداکثر فاصله تیرآهن‌های سقف، یک متر است.
۳. حداقل خیز طاق آجری، ۵۰ میلی‌متر است.
۴. حداکثر فاصله تیرآهن‌های عرضی متصل‌کننده، دو متر است.
۵. حداقل عرض و ضخامت تسمه مهاربندی ضربدری، به ترتیب ۵۰ و ۵ میلی‌متر است.
۶. وجود مهاربندی ضربدری به‌تنهایی کافی نیست و اتصالات تیرآهن‌های اصلی و عرضی به یکدیگر و به کلاف‌های بتنی نیز باید طبق مقررات انجام شوند.

نتیجه آزمونی: برای اجرای مجاز سقف طاق ضربی در ساختمان‌های بنایی با کلاف، رعایت هم‌زمان ضوابط فاصله تیرآهن‌ها، خیز طاق، مهاربندی ضربدری، اتصالات و مصالح ضروری است.