در این مبحث شالوده ی سطحی به قسمتی از سازه ساختمان گفته میشود که روی سطح فوقانی آن ستون یا دیوار قرار گرفته، و سطح تحتانی آن مستقیماً روی زمین تکیه دارد؛ و بار سازه را تحمل کرده وآن را به سطح یا لایههای فوقانی زمین منتقل می نماید. انواع شالودههای سطحی به شرح زیر می باشئد؛ که در شکل ٩-١٥-١ نشان داده شده اند.
الف- شالوده ی منفرد: به شالودهای اطلاق میشود که بار یک ستون یا دو ستون نزدیک به هم را در محل درز انبساط به زمین منتقل مینماید. شالوده ی منفرد میتواند در پلان به شکل مربع مستطیل، چند ضلعی منظم، دایره یا هر شکل غیر منظم باشد، ودر مقطع نیز می تواند به شکل مربع مستطیل، ذوزنقه و یا پلکانی باشد. عمل کرد شالوده ی منفرد به صورت دو طرفه میباشد.
ب- شالوده ی مر کب: به شالوده ای اطلاق میشود که بار دو ستون (عمل کرد یک طرفه) یا چهار ستون (عمل کرد دو طرفه) را به زمین منتقل میکند. شالودەی مرکب می تواند در پلان به شکل مربع مستطیل، چند ضلعی منظم، دایره یا هر شکل غیر منظم باشد؛ ودر مقطع نیز می تواند به شکل مربع مستطیل، ذوزنقه و یا پلکانی باشد. شالودههای منفردی که نزدیک به هم باشند، میتوانند به یک دیگر پیوسته گردند تا بە شالودەی مرکب تبدیل شوند.
پ- شالوده ی نواری: به شالوده ی یک سره ای اطلاق میشود که بار دیوار و یا چند ستون را که در یک ردیف قرار دارند، به زمین منتقل می نماید. مقطع شالوده می تواند به شکل مربع مستطیل، ذوزنقه و یا باشنه دار (وارونه) باشد. در حالتی که شالودەی نواری صرفا بار دیوار را به زمین منتقل کند، شالوده ی نواری دیواری نامیده میشود؛ که در مقطع میتواند به صورت پلکانی یا شیبدار باشد. شالودههای نواری میتوانند به صورت شبکەی نوارهای متقاطع استفاده شوند.
ت- شالوده ی گسترده: به شالوده ای اطلاق میشود که بار چند ستون یا دیوار را که در ردیفها و امتدادهای مختلف قرار دارند، به زمین منتقل مینماید. شالوده ی گسترده ممکن است به شکل دال، مجموعه ی تیر- دال و یا صندوقهای ساخته شود.
ث- تیر روی زمین: به تیری اطلاق میشود که بار دیوار را به شالودههای منفرد یا سر شمعها منتقل مینماید. در صورتی که دیوار از نوع بتن مسلح باشد، کل دیوار می تواند به عنوان تیر عمیق روی زمین باشد. این تیر متکی بر خاک فرض نمیشود.
ج- تیر باسکولی: به تیر با سختی نسبی زیادی اطلاق میشود که دو شالوده ی منفرد را که برآ یند بارهای وارد بر یکی از آنها دارای برون محوری زیاد نسبت به مرکز شالوده میباشد، به یک دیگر متصل میکند. این تیر متکی بر خاک فرض نمیشود.
چ- کلاف رابط: به عضوی اطلاق میشود که شالودههای سطحی جدا از هم را در یک سازه در دو امتداد ترجیحا عمود بر هم، متصل میکند؛ به طوری که مانع حرکت نسبی دو شالوده گردد.