طیف ویژه ساختگاه با بررسی مشخصات زلزلههای منطقه و با توجه به ویژگیهای زمینشناسی، تکتونیکی، زلزلهشناختی، میزان خطرپذیری و مشخصات خاک در لایههای مختلف ساختگاه و با بهکارگیری نسبت میرایی ۵٪ تعیین میگردد. نتایج این بررسیها، شامل مستندات مرتبط با لرزه زمینساخت و نرخ لغزش گسلها، کاتالوگ لرزهای، انتخاب روابط تخمین جنبش زمین (افقی و قائم)، تفکیک خطر لرزهای و انتخاب شتابنگاشتهای مناسب برای تحلیل پاسخ ساختگاه و تحلیل تاریخچه زمانی سازه، مدل آبرفت و روش تحلیل آن، تحلیل حساسیت و درخت منطق بهکار رفته و سایر موارد مرتبط باید در قالب یک گزارش فنی «قابل ارزیابی و داوری مستقل» ارائه شود.
در صورتی که نوع ساختمان و سطح زلزله مورد نظر نسبت میرایی متفاوتی را ایجاب کند، میتوان آن را مبنای تهیه طیف قرار داد.
طیف قائم در صورت نیاز بایستی با استفاده از روابط تخمین مؤلفه قائم جنبش زمین یا تبدیل طیف افقی با ضرایب مناسب با بهکارگیری نتایج تفکیک خطر لرزهای افقی، تهیه شود.
در چهارچوب تحلیل خطر احتمالاتی، طیف ویژه ساختگاه به دو روش زیر قابل حصول است:
الف- استفاده مستقیم از روابط تخمین جنبش زمین (روابط کاهندگی) در سطح زمین با ترکیب مدلهای مناسب لرزهخیزی.
ب- استفاده از روابط تخمین جنبش زمین در سنگ بستر با بهکارگیری مدلهای مناسب لرزهخیزی و تحلیل پاسخ ساختگاه (برای تبدیل حرکت سنگ بستر به سطح زمین).
در ساختگاههای واقع بر خاک نوع IV تا VI و ساختگاههایی که مطابق بند ۲-۶-۴، مطالعات ویژه ساختگاه الزامی است، برای ساخت طیف طرح تنها استفاده از روش دوم مجاز است.
طیف پاسخ به دست آمده از روابط مرسوم تخمین جنبش زمین که بر مبنای میانگین هندسی دو مؤلفه افقی است، با استفاده از ضرایب زیر به راستای بیشینه بارگذاری تبدیل میشود.
این ضریب برای تبدیل راستا در زمان تناوبهای یک ثانیه و بیشتر برابر ۱٫۳ و در زمان تناوبهای کوتاه (۰٫۲ ثانیه و کمتر) برابر ۱٫۰ فرض میشود. در صورت نیاز به انجام تحلیل پاسخ ساختگاه (روش ب)، این ضرایب باید در طیف سنگ بستر اعمال شود. برای مقادیر بین این دو زمان تناوب، از درونیابی خطی استفاده شود.
در صورت انجام تحلیل ویژه ساختگاه، طیف زلزله بیشینه مورد نظر (SaM) با دوره بازگشت ۲۴۷۵ سال (احتمال فراگذشت ۲ درصد در پنجاه سال) محاسبه میشود. کران بالای این طیف نیز مقادیر طیف تعیینی است. طیف طرح ویژه ساختگاه، دو سوم طیف زلزله بیشینه مورد نظر است (Sa = ۲/۳ SaM).
مقدار طیف تعیینی برابر صدک هشتاد و چهارم (میانگین به اضافه یک انحراف معیار) شدیدترین زلزله تعیینی مورد نظر (با استفاده از روابط تخمین جنبش زمین بهکار رفته در تحلیل احتمالاتی) در جهت بیشینه بارگذاری (با استفاده از ضرایب تغییر راستای ذکر شده در تحلیل خطر احتمالاتی) است. در صورت لزوم اثرات حوزه نزدیک گسل در این محاسبه باید لحاظ شده، پوش دو حالت فوق (طیف در جهت بیشینه پاسخ و طیف با اعمال اثرات حوزه نزدیک) مد نظر قرار گیرد. زلزله تعیینی مد نظر برای تمامی گسلهای شناخته شده با حداقل ۱۰٪ مشارکت نسبی در خطر لرزهای ساختگاه محاسبه میشود.
میانگین بزرگای حاصل از تفکیک خطر لرزهای در دوره بازگشت ۲۴۷۵ سال، برای هر گسل مبنای محاسبه است.
اگر بزرگترین مقدار پاسخ طیفی (قله طیف) حاصل از زمینلرزه تعیینی (بر حسب شتاب ثقل) کمتر از ۱٫۵FS باشد، لازم است همه مقادیر طیفی آن در ضریبی یکسان به نحوی مقیاس شود که مقدار این بزرگترین پاسخ برابر ۱٫۵FS شود. برای زمینهای نوع I تا III و V، مقدار FS از جدول (۲-۱) با فرض مقدار SS = ۱٫۵ تعیین میشود. برای زمین نوع IV، FS برابر ۱٫۰ فرض میشود.
تبصره: در صورتی که بزرگترین مقدار پاسخ طیفی (قله طیف) حاصل از تحلیل خطر احتمالاتی در دوره بازگشت ۲۴۷۵ سال کمتر از ۱٫۲FS (بر حسب شتاب ثقل) باشد، به محاسبه جنبش حاصل از زمینلرزه تعیینی نیاز نیست. برای زمینهای نوع I تا III و V، مقدار FS از جدول (۲-۱) با فرض مقدار SS = ۱٫۵ تعیین میشود. برای زمین نوع IV، FS برابر ۱٫۰ فرض میشود.