در طراحی ساختمان‌ها، تراز پایه باید به‌صورت زیر در نظر گرفته شود:
الف- برای ساختمان‌های بدون زیرزمین یا ساختمان‌های دارای زیرزمین که دیوارهای حائل آن‌ها به سازه ساختمان متصل نباشند باید تراز پایه در سطح فوقانی شالوده در نظر گرفته شود.
ب- برای ساختمان‌های دارای زیرزمین، در صورتی که دیوارهای حائل زیرزمین در کل محیط ساختمان اجرا و به سازه ساختمان متصل باشند و همچنین خاک مجاور دیوارهای زیرزمین، به حد کافی متراکم باشد تراز پایه را می‌توان در محل نزدیک‌ترین سقف به زمین مجاور دیوارهای زیرزمین که از پایین‌ترین تراز زمین مذکور بالاتر نباشد در نظر گرفت، مشروط بر آنکه تمامی شرایط زیر برقرار باشد:
۱) دیوارهای حائل زیرزمین، بتن‌آرمه باشند؛
۲) کف طبقه‌ای که به‌عنوان تراز پایه در نظر گرفته می‌شود و نیز کلیه کف‌های زیر آن از نوع دال بتن‌آرمه یا عرشه فولادی با بتن رویه باشند و به دیوارهای زیرزمین متصل و مهار گردند؛
۳) فضای بین دیوارهای حائل زیرزمین و جداره‌های گود در کلیه وجوه ساختمان، با خاک مناسب متراکم‌شده (ترجیحاً خاک‌های دانه‌ای) یا با بتن پر شده باشد، به‌طوری که اتصال کامل و منسجم بین دیوارهای حائل با خاک متراکم طبیعی یا متراکم شده یا تحکیم شده برقرار باشد؛
۴) سختی جانبی سازه در بخش زیر تراز پایه، حداقل ۱۰ برابر سختی جانبی سازه در بخش بالای تراز پایه باشد.
وجود بازشوهای محدود در دیوارهای زیرزمین بلامانع است، مشروط بر آنکه تأثیر زیادی بر سختی دیوارهای زیرزمین و سختی طبقات زیر تراز پایه نداشته باشند.
تبصره ۱: استفاده از دال‌های پیش‌ساخته بدون بتن رویه و سقف‌های متشکل از تیرچه‌های پیش‌ساخته برای دیافراگم‌های زیر تراز پایه مجاز نیست. همچنین دیافراگم این کف‌ها باید بر اساس ضوابط بند ۳-۱۳ طراحی شوند و آثار ناشی از فشار جانبی خاک در طراحی آن‌ها در نظر گرفته شود.
تبصره ۲: در صورتی که در مجاورت یک یا چند وجه ساختمان، زیرزمین وجود داشته باشد باید تراز پایه در سطح فوقانی شالوده در نظر گرفته شود. در این خصوص مقتضی است احتمال ایجاد زیرزمین در آینده نیز بررسی شود.
تبصره ۳: در مواردی که خاک مجاور دیوارهای زیرزمین مستعد روانگرایی یا از نوع رس نرم باشد، تراز پایه باید در زیر این لایه‌های ضعیف خاک در نظر گرفته شود.
تبصره ۴: در مواردی که زمین مجاور ساختمان شیبدار باشد، مبنای تعیین تراز پایه، پایین‌ترین تراز از زمین شیبدار است که در مجاورت دیوارهای زیرزمین قرار دارد.
متذکر می‌گردد در صورت عدم وجود دیوارهای زیرزمین در تمامی محیط ساختمان، باید به اثرات نامطلوب عدم تقارن سازه‌ای ناشی از آن و اثرات نیروهای رانشی غیرمتقارن خاک توجه ویژه شود.