در صورتیکه ساختمان دارای یک یا چند نوع از نامنظمیهای زیر باشد بهعنوان ساختمان نامنظم در ارتفاع محسوب میشود. در شکل (۳-۲) نمونههایی از این نامنظمیها نشان داده شده است. الف- نامنظمی هندسی: بُعد افقی سیستم مقاوم لرزهای در طبقهای بیش از ۱۳۰ درصد آن در طبقات مجاور باشد. ب- نامنظمی جرمی: جرم طبقهای بیش از ۱۵ برابر جرم هر یک از طبقات مجاورش باشد. جرم طبقه با توجه به ضوابط بند ۳-۷-۴ تعیین میشود. بام با وزن سبکتر از طبقهی تحتانیاش از این بررسی معاف است. پ– عناصر قائم مقاوم لرزهای در نامنظمی قطع داخل صفح ۀ عناصر قائم مقاوم لرزهای: صفحة خود به میزانی بیش از حدود ارائه شده در شکل (۳-۲-پ) جابجا شده باشند. ت - نامنظمی مقاومت جانبی: در مواردی که طبقهای از ساختمان، ضعیف یا خیلی ضعیف باشد. چنانچه مقاومت جانبی طبقه از ۸۵ درصد مقاومت جانبی طبقهی روی خود کمتر باشد " " " طبقهی ضعی ف و اگر از ۶۵ درصد مقاومت جانبی طبقهی روی خود کمتر باش د طبقهی خیلی ضعیف نامیده میشود. به منظور بررسی این نامنظمی، میتوان مقاومت جانبی طبقه را با انجام یک تحلیل غیرخطی و با اعمال یک نیروی جانبی به سقف طبقه موردنظر، در شرایطی که کف طبقه، بدون حرکت انتقالی جانبی در نظر گرفته شده است محاسبه نمود. همچنین میتوان این مقاومت را بر مبنای روشهای مبتنی بر فرض مکانیزمهای طبقهای متناسب با رفتار سیستم مقاوم لرزهای ساختمان محاسبه نمود. ث- نامنظمی سختی جانبی: در مواردی که طبقهای از ساختمان، نرم یا خیلی نرم باشد. چنانچه سختی جانبی طبقه، کمتر از ۷۰ درصد سختی جانبی طبقهی روی خود یا کمتر از ۸۰ درصد متوسط سختی جانبی سه طبقهی روی خود باشد طبقهی نرم و اگر مقادیر فوق به ترتیب به ۶۰ درصد و ۷۰ درصد کاهش یابند طبقهی خیلی نرم نامیده میشود. به منظور بررسی این نامنظمی لازم است یک نیروی جانبی با مقدار دلخواه به سقف طبقهی موردنظر اعمال گردد و تغییر مکان جانبی ارتجاعی آن طبقه، در شرایطی که صرفاً کف
همان طبقه، بدون حرکت انتقالی جانبی در نظر گرفته شده است بر اساس روش تحلیل خطی محاسبه شود. از تقسیم نیروی مذکور به تغییر مکان جانبی ارتجاعی محاسبه شده، سختی جانبی آن طبقه تعیین میگردد. تبصره: در صورتیکه تحت اثر نیروی زلزلهی طرح، نسبت تغییر مکان جانبی نسبی در هیچکدام از طبقات از ۱۳ برابر این مقدار در طبقهی فوقانیاش بیشتر نباشد میتوان نامنظمیهای ارتفاعی از نوع جرمی و سختی جانبی (طبقه نرم و خیلی نرم) را در آن سازه نادیده گرفت. برای انجام این بررسی، در محاسبة تغییر مکان جانبی نسبی طبقات میتوان از آثار پیچش صرفنظر نمود. همچنین در ساختمانهای بیش از دو طبقه، بررسی نسبت تغییر مکان جانبی نسبی طبقهی زیرین بام به تغییر مکان جانبی نسبی بام ضرورت ندارد.