در اجرای دیوارهای ساخته شده از بلوک، بای د جداسازی در جهت داخل صفحه و مهار در جهت خارج از صفحه طبق بند پ۶-۴ مد نظر قرار گیرد. این دیوارها تحت اثر بارهای خارج از صفحه، بسته به شرایط تکیه گاهی و ابعاد بلوک، مشابه با یک دال یک یا دو طرفه رفتار می کنند. به این ترتیب، تأمین مقاومت خمشی خارج از صفحه مورد نیاز این دیوارها، باید با رعایت ضوابط بند ۴-۴-۳ این آییننامه و با استفاده از وادار، تیرک، شبکه مش الیاف و المانهای مسلح کننده افقی بر اساس الزامات این بند مورد توجه قرار گیرد. - تسلیح افقی: دیوارهای بلوکی اجرا شده با مالت سیمانی میتواند با استفاده از میلگرد بستر خرپایی یا نردبانی و دیوارهای بلوکی اجرا شده با چسب یا مالت بستر نازک (ضخامت
مالت کمتر از ۳ میلیمتر)، میتواند با استفاده از بستهای نازک فولادی منقطع یا پیوسته مسلح شود. میلگردها و بستهای مورد استفاده باید به نحو مناسبی در برابر خوردگی محافظت شوند و در صورتیکه میلگردها به صورت خرپایی یا نردبانی باشن د، با توجه به اینکه انتقال نیرو بین مالت و میلگرد طولی توسط میلگردهای مورب یا عمود انجام میشود، نیازی به آ جدار بودن میلگرد بستر نیست. حداقل سطح مقطع قطعه مسلح کننده ۰۰۰۳/۰ سطح مقطع موثر دیوار در برش خارج از صفحه میباشد. حداکثر فاصله قائم قطعات مسلح کننده در ارتفاع دیوار ۱۰ متر میباشد که باید قطعه بر اساس آن طراحی و محاسبه شود. - پایدارسازی در راستای خارج از صفحه با استفاده از وادار: در صورتیکه طول دیوار از مقادیر مجاز ب ر اساس طراحی بر اساس بند ۴-۴-۳ و موارد مندرج در بند پ۶-۴-پ بیشتر شود، از عضو قائم با مقطع فولادی یا بتنی (وادار) به عنوان تکیهگاه برای مهار خارج از صفحه دیوار و اجزاء مسلح کننده آن استفاده میشود. اجرای وادار در مجاورت ستونها و دیوارهای برشی بتنی در تمام سیستمهای سازهای ممنوع است و حداقل فاصله وادار از ستون ۱۰ متر میباش د. وادار باید با اتصال مفصلی به کف سازهای طبقه متصل شود. اتصال وادار در زیر تراز سقف بهتر است در راستای داخل صفحه به صورت کشویی باشد تا امکان جابجایی درون صفحه دیوار فراهم شود. در دیوارهایی که خارج از قاب سازهای قرار دارند باید ابتدا و انتهای دیوار توسط وادار مهار شود، همچنین میتوان در محل تقاطع دیوارها نیز از وادار استفاده نمود. وادارهای ابتدا و انتهای دیوار و محلهای تقاطع باید به نحوی باشند تا تحت اثر بارهای محوری ناشی از تغییرشکل تیر سقف تحت اثر خزش، بارهای ثقلی و لرزهای قرار نگیرند. در این حالت، وادار در دو راستا مهار شده است و تحت اثر جابجایی نسبی طبقه قرار میگیرد؛ بنابراین همان ضوابط جداسازی که در مجاورت ستون باید رعایت شود در مجاورت این وادارها نیز باید رعایت شود. در دیوارهای خارجی، روی سطح وادار باید به وسیله پشمسنگ ضد رطوبت به منظور عایق بندی پوشانده و بر روی آن یک الیه مش الیاف یا رابیتس برای جلوگیری از ترکخوردگیِ نازککاری اجرا شود. در شرایطی که استفاده از وادار بتنی مد نظر باشد، میتوان از بلوکهای توخالی به عنوان قالب وادار بتنی استفاده نمود و در حین اجرای دیوار، داخل بلوکها را با مالت پر نمود.
- اتصال دیوار به وادار: نحوه اتصال دیوار به وادار بستگی به شرایط تکیهگاهی وادار دارد. در شرایطی که وادار در تراز سقف در دو راستا مهار شده باشد، نحوه اتصال دیوار به وادار مانند نحوه اتصال به ستون و با جداسازی میباش د؛ اما اگر وادار به صورت کشویی اجرا شود میتوان دیوار را به واسطه قطعات با اتصالات جوشی یا پیچی و نظایر آن به وادار متصل نمود. دیوار بلوکی در فاصله بین وادارها باید با میلگرد بستر یا تسمههای فولادی مسلح شود. - اتصال وادار به قاب سازهای: در صورت استفاده از وادار، اتصال وادار به قاب سازهای در تراز زیر سقف یا تیر به دو صورت امکانپذیر است. یک حالت اجرا استفاده از اتصال کشویی برای وادار، در راستای درون صفحه دیوار، در زیر سقف یا تیر میباشد. در این حالت، مجموعه دیوار و وادار همزمان از آزادی در حرکت جانبی برخوردارند. وادارها نباید به نبشیهای تعبیه شده در تیرها که تنها برای جلوگیری از حرکت خارج از صفحه نصب شدهاند جوش شوند. با توجه به اتصال کشویی وادار، نیازی به رعایت فاصله جداسازی دیوار در مجاورت وادارها نمیباشد و دیوار میتواند از برِ وادار چیده شود. روش دیگرِ اتصال وادار به قاب سازهای، استفاده از اتصال تلسکوپی است. اجرای اتصال به صورت تلسکوپ ی به این دلی ل است که وادار، تحت اثر نیر وی محوری ناشی از بارها ی ثقل ی یا لرزهای، تحت اثر تغییرشکلهای تیر قرار نگیرد. در این حالت وادار در برابر حرکت جانبی در هر دو راستا مقید میشود. توجه شود که در دیوارهای واقع در خارج قاب، وادارهای دو انتهای دیوار باید با اتصال تلسکوپی اجرا شوند. - اجرای تیر ک ها: ارتفاع آزاد دیوارهایی که ارتفاع آنها از مقادیر محاسباتی بر اساس بند ۴-۴-۳ و موارد مندرج در بند پ۶-۴-پ بیشتر باشد، باید با استفاده از عضو افقی با مقطع فولادی یا بتنی (تیرک) کاهش داده شود. در این حالت برای اینکه جداسازی دیوار از قاب سازهای به نحو مناسب انجام شود، نحوهی اجرای تیرک باید به صورتی باشد که تیرک به صورت کامل بر روی دیوار بنشیند تا بار ثقلی دیوار فوقانی به صورت خمشی به تیرک منتقل نشود. اتصال انتهای تیرک به ستون نیز باید به صورت نشیمن با قابلیت جابجایی در راستای دیوار باشد. در این حالت نیز حداقل فاصله وادار از ستون ۱۰ متر میباشد.
- اتصال دیوار به اعضای قائم سازه ای: اتصال لبه قائم دیوارها به ستونها و دیوارهای برشی ساختمان یا هر عضو قائم سازهای دیگر در سازه باید به گونهای باشد که ممانعتی در برابر جابجایی نسبی ایجاد نکند. در دیوارهای پانلی و دیوارهای مسلح شده با مش الیاف نیازی به اتصال بین دیوار و اعضای قائم سازهای وجود ندارد و فواصل بین این دو باید با مواد تراکمپذیر مانند پشمسنگ ضد رطوبت پر شود و بر روی آن، در نازککاری، از یک الیه شبکه الیاف یا رابیتس استفاده شود. استفاده از اتصال کشویی با استفاده از دو نبشی یا U ناودانی، اتصال با بس تهای انعطاف پذیر شکل و شاخک انتهایی برای این امر توصیه میشود. نبشی و ناودانیهای فولادی میتوانند منقطع یا پیوسته باشند و باید برای نیروی خارج از صفحه طراحی شوند. - اتصال دیوار به زیر سقف: دیوار باید بدون اتصال مستقیم به سقف و با استفاده از مهار خارج از صفحه دیوار با قطعاتی از قبیل نبشی یا ناودانی به نحوی اجرا شود که امکان حرکت آزادانه دیوار در درون صفحه تأمین شود. انتخاب نوع اتصال بستگی به وضعیت دیواری دارد که بین اعضای قائم شامل ستون، دیوار و یا وادار مهار شده است. در سازههای بتنی، چنانچه بر اساس نوع سقف امکان پیشبینی اتصالات مناسب لغزشی در زمان ساخت عضو سازهای برای بالای دیوار نباش د، میتوان این اتصال را با کاشت مهار و یا پیچ و رول پالک پس از اجرای تیر انجام داد. باید توجه شود که در اینصورت، مهار یا پیچ باید تا هسته تیر بتنی ادامه داده شود و کاشت و اتصال به پوشش بتن مجاز نیست. نبشی و ناودانیهای فولادی میتوانند منقطع یا پیوسته باشند و باید برای نیروی خارج از صفحه طراحی شوند. - اجرای دیوار در دهانههای مهاربندی: در دهانههای مهاربندی در تمام ساختمانها، دیوار باید در جهت داخل صفحه از قاب سازهای جداسازی شود. اجرای دیوار در محور مهاربند با هرگونه تماس یا اتصال به مهاربند، با توجه به اینکه مانع از عملکرد صحیح و رفتار مناسب مهاربند میشود، ممنوع است. دیوار باید خارج از محور مهاربند و با جزییات جداسازی مناسب اجرا شود. در صورت نیاز به عدم نمایان بودن مهاربند، اجرای دو دیوار در دو سمت مهاربند که فاقد هرگونه اتصال و درگیری با مهاربند باشند مجاز است.
- تقاطع دیوارهای غیرسازه ای با یکدیگر: اجرای هشتگیر در محل تقاطع دیوارهای غیرسازهای بلوکی ممنوع میباشد. توصیه میشود در محل تقاطع دیوارها، برای جداسازی L دیوارها از یکدیگر، از وادار و یا مش الیاف به صورت شکل استفاده شود. - اجرای نعل درگاه و نصب پنجره: در شرایطی که دیوارها دارای درب یا پنجره باشند، اجرای نعل درگاه و نصب پنجره یا درب باید با در نظر گرفتن الزامات مربوطه انجام شود. برای بازشوهای بزرگتر از ۲۰ متر، نیاز به اجرای وادار و نعل درگاه در کنار بازشو میباشد. در این حالت در صورتیکه که بازشو نزدیک به ستون باش د، میتوان از تیرک افقی در بالا و پایین بازشو به عنوان جایگزین وادار قائم مجاور ستون استفاده نمود. در بازشوهای کوچکتر از این اندازه، در صورتیکه از چارچوب فلزی مناسب که پاسخگوی بارهای وارده باشد استفاده شود و المانهای مسلحکننده دیوار به قاب متصل شوند (میتوانند جوش داده شوند)، احتیاجی به تعبیه وادار در کنار بازشو نیست. در غیر ای نصورت، باید برای این دهانهها نیز وادار تعبیه نمود. استفاده از مش الیاف به همراه مالت سیمانی از بیرون و اندود گچی از داخل ساختمان در کنار ههای بازشو به جای وادار مجاز است.