ماده ۱۹ آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ( آیین دادرسی مدنی )
ماده ۱۹
هرگاه رسیدگی به دعوا منوط به اثبات ادعایی باشد كه رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه دیگری است، رسیدگی به دعوا تا اتخاذ تصمیم از مرجع صلاحیتدار متوقف میشود. در این مورد، خواهان مكلف است ظرف یك ماه در دادگاه صالح اقامهی دعوا كند و رسید آن را به دفتر دادگاه رسیدگی كننده تسلیم نماید، در غیر این صورت قرار رد دعوا صادر میشود و خواهان میتواند پس از اثبات ادعا در دادگاه صالح مجدداً اقامهی دعوا نماید.
اثر فقدان صلاحیت ذاتی نسبت به دعوای متقابل
طاری بودن دعوای متقابل نمیتواند قواعد صلاحیت ذاتی را نادیده بگیرد. بنابراین اگر رسیدگی به دعوای متقابل در صلاحیت ذاتی دادگاه رسیدگیکننده به دعوای اصلی نباشد، دادگاه نمیتواند صرفاً به دلیل ارتباط دو دعوا وارد ماهیت دعوای متقابل شود و باید نسبت به آن مطابق قواعد صلاحیت اقدام کند.
اگر نتیجه دعوای اصلی منوط به اثبات موضوعی باشد که رسیدگی به آن در صلاحیت مرجع دیگری است، مطابق ماده ۱۹ قانون آیین دادرسی مدنی، رسیدگی به دعوای اصلی تا اتخاذ تصمیم مرجع صالح متوقف میشود.
پس صلاحیت طاری، قواعد صلاحیت ذاتی را کنار نمیزند.
هیچ رأی وحدت رویهای برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ رأی دیوان عدالت اداری برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ نظریه مشورتی برای این ماده ثبت نشده است.
نشست قضایی
برگزار شده توسط: دادگستری کل استان تهران/ کمیسیون ماهانه نشستهای قضایی
موضوع
صلاحیت دادگاه صلح نسبت به سایر مراجع
پرسش
پرسش شماره ۶۲۹: صلاحیت دادگاه صلح نسبت به دادگاههای حقوقی، دادگاههای کیفری و دادگاه خانواده ذاتی است یا نسبی؟
الف) اگر در یک پرونده دو خواسته مطرح باشد که یکی در صلاحیت دادگاه صلح و دیگری در صلاحیت دادگاه حقوقی باشد، آیا بهصورت توأمان در دادگاه حقوقی رسیدگی خواهد شد یا پرونده منفک شده و هر خواسته در دادگاه صالح رسیدگی میشود؟
ب) اگر دو دعوا بهصورت جداگانه در دادگاه صلح و حقوقی مطرح شود و دارای ارتباط کامل باشند، آیا پروندهها با صدور قرار رسیدگی توأمان در دادگاه حقوقی تجمیع میشوند یا برابر ماده ۱۹ قانون آیین دادرسی مدنی قرار توقف باید صادر شود؟
نظر
نظر اکثریت
اکثریت قریب به اتفاق دبیران، صلاحیت دادگاه صلح نسبت به دادگاههای حقوقی، کیفری و خانواده را نسبی دانستند. دادگاه صلح دارای صلاحیتهای متعدد و متنوع است و از نظر صنف، نوع و درجه با دادگاههای متناظر برابر است؛ بنابراین برای جلوگیری از اطاله دادرسی و تصمیمهای متعارض، صلاحیت نسبی آن مقدم است. دعاوی در صلاحیت دادگاه صلح نسبت به دعاوی دیگر خردتر است و صلاحیت آن در ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف تعیین شده است.
نظر اقلیت
صلاحیت دادگاه صلح نسبت به دادگاههای حقوقی، کیفری و خانواده ذاتی است؛ زیرا دادگاه صلح یک دادگاه اختصاصی است و صلاحیت رسیدگی به امور حقوقی و کیفری را دارد. با توجه به مفاد قانون شوراهای حل اختلاف و اختصاصی بودن صلاحیت دادگاه صلح در رسیدگی به موارد مقرر در ماده ۱۲ آن قانون، مراد قانونگذار بر ذاتی بودن صلاحیت دادگاه است.
دسترسی اشتراکی
برای مشاهده کامل تستها، انتخاب گزینه و دیدن پاسخ باید اشتراک فعال داشته باشید.
تست ۱
هرگاه رسیدگی به دعوا منوط به اثبات ادعایی باشد که رسیدگی آن در صلاحیت دادگاه دیگری است:
تست ۲
در صورتی که رسیدگی به دعوا متوقف بر امری باشد که رسیدگی به آن امر در صلاحیت دادگاه دیگری باشد:
تست ۳
هرگاه رسیدگی به دعوا منوط به اثبات ادعایی باشد که رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه دیگری است: