هر کس مال غیر را تلف کند، ضامن آن است و باید مثل یا قیمت آن را بدهد، اعم از این که از روی عمد تلف کرده باشد یا بدون عمد، و اعم از این که عین باشد یا منفعت، و اگر آن را ناقص یا معیوب کند، ضامن نقص قیمت آن مال است.
دسترسی اشتراکی
برای دسترسی به محتوای کامل نکات آموزشی باید اشتراک فعال داشته باشید.
نکته ۱
ماده ۱ قانون مسئولیت مدنی، قاعده عام است و حکم ماده ۳۲۸ قانون مدنی خاص اتلاف است. از آنجا که عام موخر، خاص مقدم را نسخ نمی کند، بنابراین ماده ۳۲۸ قانون مدنی توسط ماده ۱ قانون مسئولیت مدنی نسخ نشده است.
نکته ۲
اگر سبب تلف مال، قوه قاهره باشد، یا تلف کننده مکره یا مغرور شده باشد، مباشر، مسئول اتلاف نیست.
نکته ۳
اتلاف آن است که کسی، مال دیگری را شخصا به طور مستقیم تلف کند، مثلا شیشه خانه ای را بشکند یا لاستیک ماشین کسی را پنچر کند.
نکته ۴
علاوه بر اتلاف عین و منفعت، از بین بردن حق دیگری نیز موجب ضمان است.
نکته ۵
ارکان اتلاف عبارتند از :
الف - فعل زیان بار ( چه همراه با تقصیر باشد چه بدون تقصیر باشد ) ب - ضرر ناشی از فعل زیان بار ج - رابطه علیت بین فعل زیان بار با ضرر وارده
نکته ۶
ضرر به معنای نقص در مال، جان، عواطف و سرمایه معنوی شخص می باشد. که در سه قسم، ضررمالی، ضرر بدنی و ضرر معنوی تقسیم بندی میشود.
نکته ۷
اوصاف ضرر قابل مطالبه :
۱ - ضرر باید مسلم باشد و احتمالی نباشد. ۲ - ضرر باید مستقیم باشد. ۳ - ضرر باید جبران نشده باشد. ۴ - ضرر باید نامشروع باشد. ۵ - ضرر ناشی از اقدام زیان دیده نباشد. ۶ - ضرر باید شخصی باشد. ۷ - ضرر باید قابل پیش بینی باشد.
تفاوت اتلاف منفعت با عدمالنفع احتمالی
منفعت، امکان استفاده موجود و دارای ارزش اقتصادی از مال است؛ مانند امکان سکونت در خانه یا استفاده از خودرو. از بین بردن این منفعت طبق ماده ۳۲۸ قانون مدنی ضمانآور است. اما عدمالنفع ممکن است فقط امید به سود آینده باشد. سود آینده زمانی قابل مطالبه است که تحقق آن مسلم یا بسیار نزدیک، و ارتباط آن با رفتار زیانبار قابل اثبات باشد؛ هر سود احتمالی خسارت محسوب نمیشود.
هیچ رأی وحدت رویهای برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ رأی دیوان عدالت اداری برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ نظریه مشورتی برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ نشست قضایی برای این ماده ثبت نشده است.
دسترسی اشتراکی
برای مشاهده کامل تستها، انتخاب گزینه و دیدن پاسخ باید اشتراک فعال داشته باشید.
تست ۱
در فرض وجود اضطرار، چنانچه ------- برای دفع ضرر ------- باشد، عامل زیان از مسئولیت مدنی معاف است.
تست ۲
کدام مورد در خصوص اتلاف منفعت و عدمالنفع صحیح است ؟
تست ۳
مطابق قانون مدنی کدامیک از موارد زیر مصداق اتلاف قرار می گیرد؟
تست ۴
در حقوق ایران و در قانون مسئولیت مدنی، علی الاصول مسئولیت بر مبنای نظریه ------- استوار است.