پلتفرم آموزشی حقوق و مهندسی

بانک جامع مواد قانونی و تست‌های آزمونی وکالت، کارشناس رسمی و نظام مهندسی

از متن تا تسلط

خانه بازگشت به فهرست مواد

ماده ۳۱۴ قانون تجارت

ماده ۳۱۴

صدور چك ولو اینكه از محلی به محل دیگر باشد ذاتاً عمل تجارتی محسوب نیست لیكن مقررات این قانون از ضمانت صادركننده و ‌ظهرنویس ها و اعتراض و اقامه دعوی ضمان و مفقود شدن راجع به بروات شامل چك نیز خواهد بود.

هیچ نکته آموزشی برای این ماده ثبت نشده است.

رأی وحدت رویه شماره ۵۳۶ مورخ 1369/07/10 هیأت عمومی دیوان عالی کشور: در خصوص مطالبه وجه چک از ظهرنویس و به منزله واخواست تلقی شدن گواهی بانک محال‌علیه دایر به عدم تأدیه وجه چک

شماره ۱۲۸۲/هـ ـ ۱۳۶۹/۸/۲۸

پرونده وحدت رویه ردیف: ۲۵/۶۹ هیأت عمومی دیوان عالی کشور

در دعوای مطالبه وجه چک از ظهرنویس، دو رأی معارض از شعبه دهم دیوان عالی کشور و هیأت عمومی اصراری حقوقی دیوان عالی کشور صادر شده بود. شعبه دهم، با استناد به مواد ۲۴۹ و ۲۹۵ قانون تجارت، گواهی عدم پرداخت بانک را جایگزین واخواست ندانسته و مسئولیت ظهرنویس را نپذیرفته بود. در مقابل، هیأت عمومی اصراری حقوقی، با توجه به مقررات چک، گواهی بانک دایر بر عدم تأدیه وجه چک را برای مراجعه به ظهرنویس کافی دانسته بود.

هیأت عمومی دیوان عالی کشور پس از بررسی پرونده و استماع نظر نماینده دادستان کل کشور، چنین رأی داد:

رأی شماره ۵۳۶ ـ ۱۳۶۹/۷/۱۰

قانون صدور چک مصوب ۱۳۵۵ در مواد ۲ و ۳ و قانون تجارت در مواد ۳۱۰ تا ۳۱۵ شرایط خاصی را در مورد چک مقرر داشته است؛ از جمله کیفیت صدور چک، تکلیف دارنده از لحاظ موعد مراجعه به بانک و اقدام بانک محال‌علیه به پرداخت وجه چک یا صدور گواهی عدم تأدیه وجه آن و وظیفه قانونی بانک دایر به اخطار مراتب به صادرکننده چک. مسئولیت ظهرنویس چک موضوع ماده (۳۱۴) قانون تجارت نیز بر اساس این شرایط تحقق می‌یابد و واخواست برات و سفته به ترتیبی که در ماده (۲۸۰) قانون تجارت مقرر شده، ارتباطی با چک ندارد. بنابراین گواهی بانک محال‌علیه دایر بر عدم تأدیه وجه چک، مشروط بر اینکه دارنده ظرف مهلت مقرر به بانک مراجعه کرده باشد، به منزله واخواست است و رأی شعبه ششم دیوان عالی کشور که هیأت عمومی حقوقی دیوان عالی کشور نیز با آن موافقت داشته، صحیح و منطبق با موازین قانونی است. این رأی به موجب ماده واحده قانون وحدت رویه قضایی مصوب ۱۳۲۸ برای شعب دیوان عالی کشور و دادگاه‌ها در موارد مشابه لازم‌الاتباع است.

هیچ رأی دیوان عدالت اداری برای این ماده ثبت نشده است.

هیچ نظریه مشورتی برای این ماده ثبت نشده است.

نشست قضایی مورخ ۱۴۰۲/۰۲/۰۶

برگزار شده توسط: استان خراسان رضوی/ شهر کاشمر

موضوع

مواعد در اسناد تجاری

پرسش

با توجه به مقرره مواد ۲۷۹، ۲۸۰ و ۲۸۶ قانون تجارت برای برات سه موعد تعیین نموده است. آیا در چک نیز سه موعد دارد یا خیر، ضمانت اجرای عدم رعایت هر یک از سه موعد چیست؟

نظر

نظر هیئت عالی: با توجه به ماده ۳۱۴ قانون تجارت که بیان داشته: «مقررات این قانون از ضمانت صادرکننده و ظهرنویس‌ها و اعتراض و اقامه دعوی و ضمان و مفقود شدن راجع به پرداخت شامل چک نیز خواهد بود». لذا نظر اکثریت صحیح می‌باشد.

نظر اکثریت: با توجه به مقرره ماده ۳۱۴ قانون تجارت، مواعد برات شامل چک هم می‌شود. از طرفی برابر رأی وحدت رویه شماره ۵۳۶ مورخ ۱۳۶۹/۰۷/۱۰، گواهی عدم پرداخت به منزله واخواست می‌باشد. لذا به جای موعد ده روزه ماده ۲۸۰ به ۱۵ یا ۴۵ روز تغییر نموده است. و ضمانت عدم رعایت این مواعد، اخذ خسارت احتمالی در تامین خواسته و عدم پذیرش دعوی به طرفیت ظهرنویسان است.

نظر ابرازی: در مواد مورد سوال سه موعد برای برات تعیین شده، اول موعد برای مطالبه که همان تاریخ وعده است، دوم برای اعتراض و سوم برای طرح دعوی. در چک اولاً در ماده ۳۱۴ اعلام شده مقررات مربوط به ظهر نویس‌ها، اعتراض، اقامه دعوی و ضمان و مفقود شدن راجع به برات شامل چک هم می‌گردد. لذا مواد ۱۰ روز اعتراض و یک سال اقامه دعوی در چک هم لازم الرعایه است. اما در ماده ۳۱۵ موعدی برای مطالبه چک پیش بینی شده که در ماده قبل به مقررات برات ارجاع نشده است. با توجه به اینکه مواعد مطالبه برات در ماده قبل شامل چک نشده لذا تعارضی در این قسمت نیست. رای وحدت رویه نیز موعد تعیین شده در قانون ۱۵ و ۴۵ روز برای مطالبه چک به جای روز وعده برات (موعد ۳۱۵ جایگزین ماده ۲۷۹)، این موعد را موعد مطالبه موضوع ماده ۲۷۹ اعلام نموده. موعد ماده ۲۸۰ در ماده ۴ قانون چک وظیفه بانک تعیین شده است. لذا در چک هم یه موعد لازم الرعایه است و عدم رعایت این مواعد همان است که در نظریه اکثریت بیان شده است.

در خصوص مواعد نظر اکثریت اما در ضمانت اجرا صرفاً در خصوص ظهر نویس باید خسارت احتمالی در تامین خواسته اخذ گردد.

دسترسی اشتراکی

برای مشاهده کامل تست‌ها، انتخاب گزینه و دیدن پاسخ باید اشتراک فعال داشته باشید.

تست ۱

حساب جاری مشترک متعلق به «الف» و «ب» است و مطابق شرایط و اسناد نزد بانک، صدور چک از حساب مشترک باید با امضای هر دو نفر باشد. در صورتی که «الف» به تنهایی چک غیرصیادی صادر کرده و برگشت خورده باشد، مسئولیت قانونی پرداخت چک بر عهده‌ی چه شخص یا اشخاصی است؟

منبع: کارشناسی ارشد — ۱۴۰۵

تست ۲

در خصوص اعمال تجارتی کدام مورد صحیح است؟

منبع: دکتری حقوق خصوصی — ۱۳۹۷

تست ۳

منظور از معاملات برواتی در ماده ۲ قانون تجارت کدام یک از موارد زیر است؟

منبع: کارشناسی ارشد آزاد — ۱۳۹۰

تست ۴

کدام یک از اعمال زیر ذاتاً تجاری نیست؟

منبع: کارشناسی ارشد سراسری — ۱۳۷۶

تست ۵

کدام یک از اعمال زیر با یک بار انجام شدن تجارتی محسوب می‌شود؟

منبع: کارشناسی ارشد سراسری — ۱۳۷۶

تست ۶

در مورد معامله برات، سفته و چک کدام گزینه درست است؟

منبع: کارشناسی ارشد سراسری — ۱۳۷۳

قبلی بعدی