پلتفرم آموزشی حقوق و مهندسی

بانک جامع مواد قانونی و تست‌های آزمونی وکالت، کارشناس رسمی و نظام مهندسی

از متن تا تسلط

خانه بازگشت به فهرست مواد

ماده ۲ قانون مجازات اسلامی

ماده ۲

هر رفتاری اعم از فعل یا ترك فعل كه در قانون برای آن مجازات تعیین شده‌است جرم محسوب می‌شود.

دسترسی اشتراکی

برای دسترسی به محتوای کامل نکات آموزشی باید اشتراک فعال داشته باشید.

قلمرو تفسیر مضیق در حقوق کیفری

تفسیر مضیق در حقوق کیفری به این معناست که نص جزایی را نباید فراتر از حدود روشن آن گسترش داد. این قاعده به‌ویژه در جایی اعمال می‌شود که تردید وجود دارد آیا رفتار ارتکابی واقعاً داخل در قلمرو عنوان مجرمانه هست یا نه. در چنین مواردی، نمی‌توان با تفسیر موسع، رفتار مشکوک را جرم دانست. بنابراین تفسیر مضیق ناظر به منع توسعه قلمرو جرم‌انگاری است و نباید آن را صرفاً معادل «تفسیر به نفع متهم» تلقی کرد.

ارکان سه‌گانه جرم و اصل قانونی بودن

این بخش برای مشترکان نمایش داده می‌شود.
برای مشاهده نکته آموزشی اشتراک خود را فعال کنید.

تقسیم‌بندی جرایم بر اساس ساختار و نحوه تحقق

این بخش برای مشترکان نمایش داده می‌شود.
برای مشاهده نکته آموزشی اشتراک خود را فعال کنید.

هیچ رأی وحدت رویه‌ای برای این ماده ثبت نشده است.

هیچ رأی دیوان عدالت اداری برای این ماده ثبت نشده است.

هیچ رأی نمونه‌ای برای این ماده ثبت نشده است.

هیچ نظریه مشورتی برای این ماده ثبت نشده است.

نشست قضایی مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۱۴

برگزار شده توسط: استان تهران / شهر تهران

موضوع

به عهده گرفتن جرم دیگری در ازای پول

پرسش

چنانچه شخصی در ازای دریافت وجه، ارتکاب جرم دیگری را به عهده بگیرد و اعلام کند که خود مرتکب بزه شده است، در حالی که واقعیت چنین نباشد، آیا این رفتار دارای وصف مجرمانه است؟

نظر

نظر هیئت عالی:

چنانچه هدف مرتکب از این اقدام، رهایی مجرم اصلی از محاکمه و محکومیت باشد، با تشخیص مقام قضایی می‌تواند از مصادیق ماده ۵۵۴ قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات) مصوب ۱۳۷۵ باشد.

در غیر این صورت، رفتار مذکور فاقد عنصر قانونی جرم است.

نظر اکثریت:

رفتار موضوع سؤال می‌تواند با ماده ۵۵۳ قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات) مصوب ۱۳۷۵ منطبق باشد. این ماده، مخفی کردن شخصی را که قانوناً دستگیر شده و فرار کرده، مخفی کردن متهمی را که قانوناً دستور دستگیری او صادر شده و همچنین فراهم کردن وسایل فرار آنان را جرم‌انگاری کرده است.

در این ماده سه رفتار مجرمانه پیش‌بینی شده است:

۱. مخفی کردن متهم یا محکوم فراری؛
۲. مخفی کردن فرد تحت پیگرد فراری؛
۳. فراهم کردن وسایل فرار متهم، محکوم یا شخص تحت پیگرد فراری.

به نظر می‌رسد مرتکبان جرایم موضوع ماده ۵۵۳ دارای مسئولیت کیفری مطلق هستند و صرف تحقق رفتارهایی مانند فراهم کردن وسایل فرار متهم یا محکوم، برای تحقق جرم کفایت می‌کند.

با تفسیری هدفمند و غایت‌گرا از ماده مذکور، می‌توان گفت فرض شخصی که در ازای دریافت پول، جرم دیگری را به عهده می‌گیرد نیز می‌تواند مشمول حکم ماده ۵۵۳ باشد.

نظر اقلیت:

در تمامی مصادیق ماده ۵۵۳، هویت مرتکب جرم، اجمالاً یا کاملاً مشخص است و دلایلی برای توجه اتهام به وی، اعم از جرم مشهود یا غیرمشهود و دستور دستگیری، وجود دارد.

اما در فرض سؤال، هویت مرتکب اصلی ممکن است اساساً مشخص نباشد یا دلایل کافی برای اثبات جرم وی هنوز جمع‌آوری نشده باشد. در این مرحله، شخصی با تبانی با مرتکب اصلی و در ازای دریافت مبلغی، جرم را به عهده می‌گیرد و در نتیجه ممکن است مرتکب واقعی مورد تعقیب قرار نگیرد یا پس از محاکمه تبرئه شود.

با توجه به ماده ۲ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، اصل قانونی بودن جرم و مجازات، اصل ۳۷ قانون اساسی و ماده ۴ قانون آیین دادرسی کیفری، برای این رفتار عنوان مجرمانه‌ای قابل تصور نیست.

دسترسی اشتراکی

برای مشاهده کامل تست‌ها، انتخاب گزینه و دیدن پاسخ باید اشتراک فعال داشته باشید.

تست ۱

کدام مورد در خصوص تفسیر مضیق درست است؟

منبع: کارشناسی ارشد - حقوق جزای عمومی — ۱۴۰۵

تست ۲

عبارت «ارتکاب جرم، الزاماً مجازات در پی دارد»، ناظر بر کدام اصل حاکم بر واکنش‌هاست؟

منبع: قضاوت — ۱۳۹۶

تست ۳

بر اساس قواعد تفسیر قوانین کیفری، کدام گزینه نادرست است؟

منبع: کارشناسی ارشد سراسری — ۱۳۹۳

تست ۴

کدام گزینه در خصوص «جرم مستمر» صحت ندارد؟

منبع: کارشناسی ارشد آزاد — ۱۳۹۳

تست ۵

کدام گزینه در مورد مراحل ترتیبی تفسیر قوانین کیفری درست است؟

منبع: کارشناسی ارشد سراسری — ۱۳۹۲

تست ۶

آیا دادگاه‌ها می‌توانند برای مجازات عمل خلاف شرعی که در قانون برای آن مجازات تعیین نشده، به منابع شرعی از جمله کتب فقهی مراجعه کنند؟

منبع: کارشناسی ارشد سراسری — ۱۳۹۰

تست ۷

هر فعل یا ترک فعلی جرم شمرده می‌شود که ...

منبع: کارشناسی ارشد سراسری — ۱۳۷۵

قبلی بعدی