در جرایم موجب حد یا قصاص هرگاه افراد بالغ كمتر از هجده سال، ماهیت جرم انجامشده و یا حرمت آن را درك نكنند و یا در رشد و كمال عقل آنان شبهه وجود داشته باشد، حسب مورد با توجه به سن آنها به مجازاتهای پیشبینی شده در این فصل محكوم میشوند.
تبصره ـ دادگاه برای تشخیص رشد و كمال عقل میتواند نظر پزشكی قانونی را استعلام یا از هر طریق دیگر كه مقتضی بداند، استفاده كند.
سه سبب مستقل ماده ۹۱ و تفاوت بالغ زیر هجده سال با نابالغ
ماده ۹۱ ویژه جرم موجب حد یا قصاصِ فرد بالغ کمتر از هجده سال است. عدم درک ماهیت جرم، عدم درک حرمت آن، یا وجود شبهه در رشد و کمال عقل، هر یک مستقلاً میتواند موجب اعمال مجازاتهای فصل اطفال و نوجوانان شود؛ اجتماع هر سه لازم نیست.
پس تصریح سؤال به درک ماهیت و حرمت جرم، بهتنهایی احتمال شبهه در رشد و کمال عقل را از بین نمیبرد. برای نتیجهگیری درباره اجرای حد یا قصاص، این شرط و دیگر شرایط قانونی نیز باید بررسی شود.
درباره نابالغ، مسیر بررسی از مواد ۱۴۶، ۱۴۷، ۱۴۸ و تبصره ۲ ماده ۸۸ میگذرد. صرف فهمیدن حرمت رفتار، جای شرط بلوغ را نمیگیرد؛ همانگونه که بالغ بودن دختر زیر هجده سال، بررسی ماده ۹۱ را بینیاز نمیکند.
هیچ رأی وحدت رویهای برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ رأی دیوان عدالت اداری برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ نظریه مشورتی برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ نشست قضایی برای این ماده ثبت نشده است.
دسترسی اشتراکی
برای مشاهده کامل تستها، انتخاب گزینه و دیدن پاسخ باید اشتراک فعال داشته باشید.
تست ۱
«الف» پسری ۱۶ ساله است که در ۱۲، ۱۳ و ۱۴ سالگی مرتکب جرم زنای مستوجب حد شده و هر بار به سه ماه نگهداری در کانون محکوم شده و هر سه محکومیت را سپری کرده است. او در ۱۶ سالگی مجدداً برای بار چهارم، مرتکب همان جرم میشود. در صورتی که او ماهیت جرم انجام شده و حرمت آن را درک کند، مجازات وی چیست؟