ضوابط عمومی طراحی لرزه ای سازه ها در بخش ۱۰-۳-۲ این مبحث و الزامات خاص مربوط به قاب های خمشی متوسط و ویژه برای اقناع نیازهای لرزه ای در بخش ۱۰-۳-۳ ارائه شده است. مطابق ضوابط بندهای ۱۰-۳-۳-۲-۶ و ۱۰-۳-۳-۳-۸ در این نوع قاب ها اتصالاتی در محل تقاطع تیر به ستون باید مورد استفاده قرار گیرند که از طریق انجام اقدامات و آزمایشات مقرر شده در بخش ۱۰-۳-۸ تائید شوند.
اتصالات گیردار ارائه شده در جدول ۱۰-۳-۷-۱ در صورت تأمین الزامات و محدودیت های این بخش به عنوان اتصالات گیردار پیش تأیید شده محسوب میشوند و برای استفاده از آنها نیازی به انجام اقدامات و آزمایشات مقرر شده در بخش ۱۰-۳-۸ نیست.
۱-۷-۳-۱۰ الزامات عمومی
در طراحی اتصالات پیش تأیید شده علاوه بر الزامات فصلهای ۱۱۰ و ۱۰-۲ و الزامات لرزه ای عمومی بخش ۱۰-۳-۲ این مبحث الزامات بخش های ۱۰-۳-۳-۲ یا ۱۰-۳-۳-۳، حسب مورد نیز باید رعایت شود. در تحلیل سازه این اتصالات باید به صورت گیردار در نظر گرفته شوند. ضمناً کلیه اتصالات پیش تأیید شده باید دارای شرایط زیر باشند:
الف) مصالح
۱- فولاد مورد استفاده باید ضوابط بند ۱۰-۳-۲-۱-۱ را رعایت نماید.
۲- در مواردی که بال تیر مستقیماً یا با واسطه به بال ستون جوش میشود، در محدوده اتصال تیر به ستون مصالح ورق بال های ستون که دارای ضخامت مساوی یا بیش از ۳۰ میلی متر هستند باید دارای خواص تایید شده در امتداد ضخامت بوده و از نظر طاقت نمونه شیار داده شده شارپی حداقل از رده J۰ باشند.
تبصره: رده J۰ به رده ای از مصالح فولادی گفته میشود که طاقت نمونه شیار داده شده شارپی آن حداقل ۲۷ ژول در دمای صفر درجه سلسیوس باشد.
ب) اعضا
به طور کلی مقاطع تیرها و ستون ها باید یکی از انواع زیر باشند. محدودیت استفاده از هر یک از این مقاطع در انواع اتصالات پیش تایید شده در بخش مربوطه آمده است.
۱- مقاطع نورد شده I یا H شکل
۲- مقاطع قوطی شکل (HSS) برای ستون ها
۳- مقاطع ساخته شده
مقاطع فوق باید دارای دو محور تقارن باشند تیرها میتوانند دارای مقطع I یا H شکل (نورد شده یا ساخته شده از ورق) و ستون ها دارای مقطع قوطی شکل (HSS)، مقطع H شکل (نورد شده یا ساخته شده از ورق) مقطع جعبه ای ساخته شده از ورق یا ساخته شده از مقاطع H شکل همراه با ورقهای کناری (مقاطع H شکل جعبه ای) شده و مقطع صلیبی شکل ساخته شده از ورق یا ساخته شده از نیمرخهای نورد شده باشد.
استفاده از مقاطع قوطی شکل (HSS) به شرطی مجاز است که بر اساس ضوابط مدارک معتبر ساخت و طراحی شده باشند :
جان مقاطع ساخته شده باید به طور پیوسته به بال آنها با رعایت ضوابط زیر متصل باشد.
• در دو انتهای تیرهای I و H شکل ساخته شده از ورق به طول حداقل Sh+db، اتصال جان به بال باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل همراه با جوش گوشه تقویتی در هر دو طرف جان باشد. بعد جوش های گوشه تقویتی در هر طرف جان تیر نباید از کوچکترین دو مقدار ضخامت جان و ۸ میلی متر کمتر باشد . فاصله بین مفصل پلاستیک در داخل تیر تا بر ستون است که برای انواع مختلف اتصالات پیش تایید شده در بخش های مربوطه ارائه شده است و db عمق تیر است.
تبصره: در مواردی که در بخش های ۱۰-۳-۷-۲ الی ۱۰-۳-۷-۱۰ در این خصوص الزام دیگری وضع شده باشد تأمین شرایط فوق الزامی نبوده و به جای آن باید الزام بخش های مذکور تأمین شوند.
• در ستون های H شکل ساخته شده از ورق در محل اتصال تیر به ستون به فاصله ای شامل عمق تیر به علاوه ۳۰۰ میلی متر بالا و پایین بال های تیر که به عنوان نواحی بحرانی ستون نامیده می شوند، اتصال جان به بال های مقطع ستون باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل با جوش گوشه تقویتی در هر دو طرف جان باشد بعد جوش های گوشه تقویتی در هر طرف جان ستون نباید از کوچکترین دو مقدار ضخامت جان و ۸ میلی متر کمتر باشد.
• در ستون های جعبه ای ساخته شده از ورق با ساخته شده از مقاطع H شکل همراه با ورقهای کناری (مقاطع H شکل جعبه ای شده)، در محل اتصال تیر به ستون به فاصله ای شامل عمق تیر به علاوه ۳۰۰ میلی متر بالا و پایین بال تیر که به عنوان نواحی بحرانی ستون نامیده می شوند، اتصال جان ها به بال های مقطع ستون باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل همراه با ورق پشت بند باشد. در خارج از نواحی بحرانی طول ستون اتصال جان ها به بال های مقطع ستون می تواند با استفاده از جوش شیاری با نفوذ ناقص (بدون استفاده از ورق پشت بند) انجام پذیرد. جزئیات اتصال جوش شیاری با نفوذ کامل در ستون های جعبه ای ساخته شده از ورق با ضخامت کمتر با مساوی ۲۵ میلی متر باید مطابق شکل ۱۰-۳-۷-۱-الف یا ۱۰-۳-۷-۱-ب و برای ورقهای بزرگتر از ۲۵ میلی متر مطابق شکل ۱۰ ۳-۷-۱-پ باشد.
• در ستون های با مقطع صلیبی شکل ساخته شده از ورق یا ساخته شده از نیمرخهای نورد شده در محل اتصال تیر به ستون به فاصله ای شامل عمق تیر به علاوه ۳۰۰ میلی متر بالا و پایین بال تیر که به عنوان نواحی بحرانی ستون نامیده می شوند، اتصال جان ها به یکدیگر و به بال ها باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل با جوش گوشه تقویتی در هر دو طرف جان باشد. بعد جوش های گوشه تقویتی در هر طرف جان ستون نباید از کوچکترین دو مقدار ضخامت جان و ۸ میلی متر کمتر باشد.
پ) ملاحظات اجرایی تیرها
تیرها باید مطابق الزامات بخش ۱۰-۳-۲-۸ دارای مهار جانبی باشند. علاوه بر الزامات آن بخش به جز در اتصالات فلنجی پیش تأیید شده تعبیه مهار جانبی اضافی در دو انتهای تیر در فاصله ای بین انتهای ناحیه حفاظت شده تا نصف عمق تیر بعد از آن الزامی است. طول ناحیه حفاظت شده برای انواع مختلف اتصالات پیش تایید شده در بخش های مربوطه ارائه شده است. در قاب های خمشی با دال بتنی سازه ای در صورتی که تیرها در فاصله میانی بین دو ناحیه حفاظت شده دارای برشگیرهای فولادی مدفون در بتن به فاصله حداکثر برابر ۳۰۰ میلی متر باشند تعبیه مهارهای جانبی اضافی در محل های مذکور الزامی نیست. همچنین :
(۱) در قاب های خمشی با دال بتنی سازه ای به جز در اتصالات پیش تایید شده فلنجی، در نواحی حفاظت شده تیر تعبیه برشگیر در روی بال فوقانی تیر مجاز نیست در اتصال پیش تایید شده فلنجی چهار پیچی بدون استفاده از ورق لچکی و نیز در اتصال پیش تایید شده فلنجی چهار یا هشت پیچی با استفاده از ورق لچکی در فاصله ۱.۵ برابر عمق تیر از بر ستون تعبیه برشگیر در روی بال فوقانی تیر مجاز نیست.
(۲) در قاب های خمشی با دال بتنی سازه ای در فاصله حداقل برابر ۲۵ میلی متر از طریق مصالح انعطاف پذیر (نظیر یونولیت) باید از اتصال دال بتنی به وجوه ستون اجتناب شود.
تبصره: منظور از دال بتنی سازه ای دال بتن آرمه ای است که ضخامت آن بیش از ۷۵ میلی متر بوده و تنش فشاری مشخصه نمونه استوانه ای بتن بیش از ۱۴ مگاپاسکال باشد. در دال بتنی همراه با عرشه فولادی ضخامت معادل دال بتنی روی عرشه مدنظر است.
ت) جوشکاری
(۱) صد درصد جوش های شیاری به کار رفته در ناحیه اتصال تیر به ستون باید از طریق آزمایش های غیر مخرب نظیر رادیوگرافی یا اولتراسونیک (فراصوتی) تأیید شوند (مطابق بند ۱۰-۴-۴-۲)
(۲) برداشتن پشت بندهای مورد استفاده در اتصال ورقهای پیوستگی به بال ها و جان (یا جان های) مقطع ستون پس از اتمام عملیات جوشکاری الزامی نیست. پشت بندهایی که در محل اتصال به بال ستون باقی می مانند باید با استفاده از یک جوش گوشه پیوسته ۸ میلی متری بر لبه زیرین جوش شیاری به بال ستون متصل شود هنگامی که پشت بند برداشته میشود. پاس ریشه باید تا رسیدن به فلز جوش سالم شیارزنی شود و با یک جوش گوشه تقویت شود. جوش گوشه تقویتی باید سرتاسری بوده و بعد آن حداقل ۸ میلی متر باشد.
(۳) در اتصالات گیردار مستقیم تیر به ستون اتصال بال های تیر به بال ستون باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل باشد. برای این منظور در دو انتهای تیر تعبیه سوراخ های دسترسی برای انجام جوش شیاری با نفوذ کامل بال تیر به بال ستون همراه با ورقهای پشت بند مطابق الزامات بند ۱۰-۲-۹-۱-۴ یا ۱۰-۳-۲-۱۱-۵ این مبحث حسب مورد الزامی است. اتصال ورقهای پشت بند به بال های تیر مجاز نیست.
(۴) در اتصالات گیردار مستقیم تیر به ستون برای اتصال بال های تیر به بال ستون استفاده از ورقهای گوشواره (ناودان انتهای جوش شیاری) الزامی است. ورقهای گوشواره باید حداقل به اندازه ۲۵ میلی متر با ضخامت قطعه (هر کدام بزرگتر بود) از لبه درز امتداد داشته باشد؛ ولی نیازی نیست بلندتر از ۵۰ میلی متر باشد پس از تکمیل جوشکاری ورقهای گوشواره ای باید برداشته شوند.
(۵) در اتصالات گیردار مستقیم تیر به ستون پشت بندهای مورد استفاده در بال تحتانی تیر (در صورت) وجود باید برداشته شوند و پس از برداشتن پشت بند پاس ریشه باید تا رسیدن به فلز جوش سالم شیارزنی شود و با جوش گوشه به ضخامت حداقل ۸ میلی متر تقویت گردد. ضخامت جوش گوشه تقویتی باید به گونه ای باشد که پنجه جوش گوشه روی فلز پایه تیر قرار گیرد. چنانچه پس از حذف پشت بند فلز پایه و ریشه جوش به صورت یکنواخت سنگ زنی شوند. نیازی به ادامه دادن جوش گوشه تقویتی روی فلز پایه نیست.
(۶) در اتصالات گیردار مستقیم تیر به ستون برداشتن پشت بندهای مورد استفاده در بال فوقانی تیر (در صورت وجود) الزامی نیست. در صورتی که پشت بندها برداشته نشوند، این پشت بندها باید با جوش گوشه به ضخامت حداقل ۸ میلی متر به بال ستون جوش داده شوند. جوشکاری این پشت بندها به بالهای تیر مجاز نیست.
(۷) در صورت اجرای اتصالات گیردار به صورت درختی محل وصله تیر شامل نواحی که وصله با جوش یا پیچ به تیر متصل میشود باید خارج از ناحیه حفاظت شده باشد.
۲-۷-۳-۱۰ اتصال گیردار تیر با مقطع کاهش یافته (RBS)
اتصال گیردار تیر با مقطع کاهش یافته (شکل ۱۰-۳-۷-۲) علاوه بر تأمین الزامات عمومی [[article:۱۵۱۶۲|[[article:۱۵۱۶۲|[[article:۱۵۱۶۲|بخش ۱-۷-۳-۱۰]]]]]] باید دارای شرایط مندرج در این بخش باشد.
در این نوع اتصال قسمتی از بال تیر در مجاورت اتصال آن به ستون بر اساس محدودیت های این بخش کاهش مییابد. هدف از این اقدام این است که تسلیم و تشکیل مفاصل پلاستیک به طور عمده در این قسمت از تیر اتفاق بیفتد ناحیه کاهش یافته تیر باید دارای مقاومت موجود کافی در برابر کلیه ترکیبات بارگذاری متعارف باشند.
تبصره: در قاب های دارای این نوع اتصالات در کنترل تغییر مکان جانبی نسبی طبقه باید آثار مقطع کاهش یافته لحاظ شود. در این کنترل به جای مدل سازی ناحیه کاهش یافته میتوان تغییر مکان جانبی نسبی را در حالتی که ناحیه کاهش یافته مدل نشده است، با ضریب ۱.۱ برای حالت نظیر c=۰.۲۵bf تشدید نمود برای سایر مقادیر C میتوان از درون یابی خطی بین آنها و c=۰.۲۵bf بهره برد. C پارامتری است که در شکل ۱۰-۳-۷-۲ نشان داده شده و محدودیت های آن در بخش ۱۰-۳-۷-۲-۱ بیان شده است.
۱-۲-۷-۳-۱۰ تیرها
در این نوع اتصال استفاده از مقاطع نورد شده I یا H شکل و مقاطع ساخته شده از ورق دارای مقطع I یا H شکل برای تیر مجاز است. همچنین :
(۱) عمق مقطع تیر نباید از ۱۱۰۰ میلی متر بیشتر باشد.
(۲) جرم تیر نباید از ۶۰۰ کیلوگرم بر متر بیشتر باشد.
(۳) ضخامت بال مقطع تیر نباید از ۵۵ میلی متر بیشتر باشد.
(۴) نسبت دهانه آزاد تیر به عمق مقطع آن نباید از ۷ در قاب های خمشی ویژه و از ۵ در قاب های خمشی متوسط کمتر در نظر گرفته شود.
(۵) نسبت پهنا به ضخامت بال و جان تیر باید ضوابط بندهای ۱۰-۳-۳-۲-۲ یا ۱۰-۳-۳-۳-۲ راه حسب مورد اقناع نماید در محاسبه این نسبت پهنای بال را میتوان برابر عرض بال در انتهای دوسوم میانی ناحیه کاهش یافته بال در نظر گرفت.
(۶) در دو انتهای تیر برای انجام جوش شیاری با نفوذ کامل بال تیر به بال ستون، تعبیه سوراخ های دسترسی الزامی بوده و هندسه آنها باید مطابق الزامات بند ۱۰-۲-۹-۱-۴ باشد.
(۷) در دو انتهای تیره ناحیه حفاظت شده باید برابر a+b در نظر گرفته شود. a و b در شکل ۱۰-۳-۷-۲ نشان داده شده است.
(۸) فاصله محل تشکیل مفصل پلاستیک از بر ستون باید برابر Sh=a+b/۲ در نظر گرفته شود. a و b در شکل ۱۰-۳-۷-۲ نشان داده شده است.
(۹) در ناحیه کاهش یافته تیر محدودیت های زیر باید تأمین شوند انتخاب نهایی مقادیر این پارامترها بر اساس تأمین کلیه الزامات مربوط به مقاومت موجود لازم تیر در مقطع کاهش یافته و انتهای تیر صورت میگیرد.
(۱-۷-۳-۱۰) R=(۴c²+b²)/۸c
(۲-۷-۳-۱۰) ۰.۵bf ≤ a ≤ ۰.۷۵bf
(۳-۷-۳-۱۰) ۰.۶۵db ≤ b ≤ ۰.۸۵db
(۴-۷-۳-۱۰) ۰.۱bf ≤ c ≤ ۰.۲۵bf
در روابط فوق bf،c،b،aو db در شکل ۱۰-۳-۷-۲ نشان داده شده است.
۲-۲-۷-۳-۱۰ ستون ها
در این نوع اتصال استفاده از مقاطع نورد شده H شکل مقاطع ساخته شده دارای مقطع H شکل جعبه ای ساخته شده از ورق یا ساخته شده از مقاطع H شکل همراه با ورقهای کناری (مقاطع H شکل جعبه ای شده) و مقاطع صلیبی شکل ساخته شده از ورق یا ساخته شده از نیمرخهای نورد شده برای ستون مجاز است. همچنین :
(۱) عمق مقاطع H شکل و عمق و پهنای مقاطع صلیبی شکل نباید از ۱۰۰۰ میلی متر و عمق و پهنای مقاطع جعبه ای شکل و H شکل جعبه ای شده نباید از ۷۵۰ میلی متر بیشتر باشد.
(۲) در ستون های جعبه ای ضخامت مقطع ستون باید به نحوی باشد که در ناحیه چشمه اتصال نیاز به ورقهای مضاعف نباشد.
۳-۲-۷-۳-۱۰ سایر الزامات
(۱) اتصال بال های تیر به بال ستون باید از طریق جوش شیاری با نفوذ کامل مطابق الزامات عمومی اتصالات پیش تایید شده بند (۱۰-۳-۷-۱-ت) صورت گیرد.
(۲) در قاب های خمشی ویژه، جان تیر باید از طریق جوش شیاری با نفوذ کامل به بال ستون جوش شود. علاوه بر آن لازم است یک ورق تکی جان در فاصله بین دو سوراخ دسترسی تعبیه شود (شکل ۱۰-۳-۷-۲). استفاده از ورق تکی جان به عنوان پشت بند جوش شیاری جان تیر به بال ستون نیز مجاز است. ضخامت ورق تکی جان باید حداقل برابر ۱۰ میلی متر باشد. اتصال ورق تکی به بال ستون و جان تیر می تواند از نوع جوش گوشه یک طرفه با ضخامت حداقل آیین نامه ای باشد. در انتهای جوش شیاری جان تیر به بال ستون استفاده از ورقهای گوشواره ای الزامی نیست تعبیه سوراخ در جان تیر به منظور مونتاژ در این اتصالات مجاز است.
(۳) در قاب های خمشی متوسط اتصال جان تیر به بال ستون می تواند از طریق رعایت ضوابط بند ۲ فوق انجام پذیرد. در این نوع قاب به جای رعایت این ضوابط اتصال جان تیر به بال ستون می تواند از طریق یک ورق تکی پیچ شده به جان تیر نیز صورت گیرد در این حالت اتصال ورق تکی به جان تیر باید از نوع لغزش بحرانی با سوراخ استاندارد یا سوراخ استاندارد در یکی و سوراخ لوبیایی کوتاه در امتداد موازی با محور تیر در دیگری باشد. اتصال ورق تکی به بال ستون باید از نوع شیاری با نفوذ کامل یا جوش گوشه دو طرفه باشد. مقاومت برشی مورد نیاز اتصال باید بر اساس الزامات بند ۱۰-۳-۳-۲-۵ تعیین شود. ضخامت جوش های گوشه طرفین ورق تکی به بال ستون باید حداقل برابر ۰.۷۵ ضخامت ورق تکی و ضخامت ورق تکی باید حداقل برابر ۱۰ میلی متر باشد پیچ ها می توانند قبل یا بعد از جوشکاری ورق به بال ستون پیش تنیده شوند.
۴-۲-۷-۳-۱۰ برشکاری بال تیر
(۱) در ناحیه کاهش یافته تیر برشکاری بال تیر باید توسط دستگاه برش حرارتی انجام شود تا یک انحنای هموار به وجود آید در محل خاتمه برشکاری بال تیر تبدیل مقطع کاهش یافته به مقطع کاهش نیافته باید به صورت هموار و از طریق سنگ زنی گوشه های تیز انجام شود. رواداری مجاز اجرای برش حرارتی از مقادیر مورد نظر مطابق روابط ۱۰-۳-۷-۱ الی ۱۰-۳-۷-۴، به میزان ۶ میلی متر است.
(۲) شیارهایی که در اثر برش حرارتی ایجاد می شوند، اگر عمقی کمتر از ۶ میلی متر داشته باشند. می توانند با سنگ زنی برداشته شوند بعد از سنگ زنی این ناحیه باید توسط روش MT به صورت غیر مخرب بازرسی شود تا از برداشته شدن کامل شیار اطمینان حاصل شود. سنگ زنی نباید منجر به کاهش مقطع بال تیر به اندازه ای بیش از ۶ میلیمتر از مقدار مورد نظر، مطابق روابط ۱۰-۳-۷-۱ الی ۱۰-۳-۷-۴ شود.
(۳) اگر عمق شیارهایی که در اثر برش حرارتی ایجاد میشوند بیشتر از ۶ میلی متر ولی کمتر از ۱۳ میلیمتر باشد، شیار باید توسط جوشکاری تعمیر شود. در این حالت ابتدا باید با سنگ زنی شیار برداشته شده و سپس با پیش گرمایش حداقل ۶۶ درجه سلسیوس جوشکاری انجام شود و با سنگ زنی انحنای هموار مورد نظر با رعایت رواداری مربوطه ایجاد گردد. این روش را می توان در مورد شیارهایی که عمقی کمتر از ۶ میلی متر دارند، ولی سنگ زنی آنها منجر به کاهش مقطع بال تیر به اندازه ای بیش از ۶ میلی متر از مقدار مورد نظر مطابق روابط ۱۰-۳-۷-۱ الی ۱۰-۳-۷-۴ میشود نیز به کار گرفت.
۳-۷-۳-۱۰ اتصال گیردار فلنجی چهار پیچی بدون استفاده از ورق لچکی (BUEEP) و اتصال گیردار فلنجی چهار یا هشت پیچی با استفاده از ورق لچکی (BSEEP)
اتصالات گیردار فلنجی (شکل ۱۰-۳-۷-۳) علاوه بر تأمین الزامات عمومی بخش ۱۰-۳-۷-۱، باید دارای شرایط مندرج در این بخش باشند.
این نوع اتصال با جوش دادن تیر به ورق انتهایی در کارخانه و پیچ کردن این ورق به بال ستون در کارگاه ساخته میشود. رفتار این نوع اتصالات توسط حالت های حدی مختلفی از قبیل تسلیم خمشی مقطع تیر، تسلیم خمشی ورق انتهایی، تسلیم چشمه اتصال ستون گسیختگی برشی و کششی پیچ های ورق انتهایی با گسیختگی در اجزای اتصالات جوشی آن کنترل میشود. طراحی اتصال باید به گونه ای باشد که با تأمین مقاومت موجود کافی در اجزای آن تغییر شکل غیر الاستیک از طریق تسلیم مقطع تیر ایجاد شود.
ابعاد و ضخامت ورق انتهایی و نیز مشخصات و تعداد پیچ های اتصال ورق انتهایی به بال ستون باید بر اساس مقاومت های خمشی و برشی مورد نیاز اتصال تیر به ستون (مطابق الزامات بند ۱۰-۳-۳-۲-۶ یا ۱۰-۳-۳-۳-۸ حسب مورد) تعیین شود. در تعیین مقاومت های طراحی وسایل اتصال ضریب کاهش مقاومت (Φ) را می توان برای حالت های حدی غیر شکل پذیر به جای ۰.۷۵ برابر ۰.۹ و برای حالت های حدی شکل پذیر به جای ۰.۹ برابر ۱ در نظر گرفت. همچنین در تعیین مقاومت های مجاز وسایل اتصال ضریب اطمینان (Ω) را میتوان برای حالتهای حدی غیر شکل پذیر به جای ۲ برابر ۱.۶۷ و برای حالت های حدی شکل پذیر به جای ۱.۶۷ برابر ۱.۵ در نظر گرفت.
۱-۳-۷-۳-۱۰ تیرها
در این نوع اتصال گیردار استفاده از مقاطع نورد شده I یا H شکل و مقاطع ساخته شده دارای مقطع I یا H شکل برای تیر مجاز است. همچنین :
(۱) نسبت دهانه آزاد تیر به عمق مقطع آن نباید از ۷ در قاب های خمشی ویژه و از ۵ در قاب های خمشی متوسط کمتر در نظر گرفته شود.
(۲) در دو انتهای تیر تعبیه سوراخ های دسترسی برای انجام جوش شیاری با نفوذ کامل بال تیر به ورق انتهایی مجاز نیست.
(۳) در دو انتهای تیر ناحیه حفاظت شده باید به شرح زیر در نظر گرفته شود:
• در اتصال فلنجی بدون استفاده از ورق لچکی برابر کوچکترین دو مقدار عمق تیر و سه برابر پهنای بال تیر از بر ستون .
• در اتصال فلنجی با استفاده از ورق لچکی برابر کوچکترین دو مقدار طول ورق لچکی به علاوه نصف عمق تیر و سه برابر پهنای بال تیر از بر ستون .
(۴) فاصله محل تشکیل مفصل پلاستیک از بر ستون (Sh) باید برابر کوچکترین دو مقدار db/۲ و ۳bf برای اتصالات فلنجی بدون استفاده از ورقهای لچکی و برابر Lst+tp برای اتصالات فلنجی با استفاده از ورقهای لچکی در نظر گرفته شود که در آن db عمق تیر bbf پهنای بال تیر Lst طول ورق لچکی در روی بال تیر و tp ضخامت ورق انتهایی است.
(۵) در دو انتهای تیرهای ساخته شده از ورق به فاصله حداقل برابر کوچکترین دو مقدار عمق تیر و سه برابر پهنای بال تیر اتصال جان به بال باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل یا جوش گوشه دو طرفه باشد. ضخامت جوش های گوشه دو طرفه نباید از ۰.۷۵tw ( tw ضخامت جان مقطع تیر است) و ۶ میلی متر کمتر در نظر گرفته شود.
۲-۳-۷-۳-۱۰ ستون ها
در این نوع اتصال گیردار، استفاده از مقاطع نورد شده H شکل، مقاطع ساخته شده H شکل و مقطع صلیبی شکل ساخته شده از ورق یا ساخته شده از نیمرخهای نورد شده برای ستون مجاز است. همچنین :
(۱) عمق مقطع ستون نباید از ۱۰۰۰ میلی متر بیشتر باشد.
۳-۳-۷-۳-۱۰ سایر الزامات
(۱) اتصالات فلنجی باید محدودیت های ابعادی جدول ۱۰-۳-۷-۲ را تأمین نمایند.
تبصره: در قاب های خمشی ویژه با عملکرد توام دال بتنی و مقطع فولادی در سرتاسر طول تیر عمق مقطع تیر نباید از ۶۰۰ میلی متر کمتر باشد.
(۲) پهنای ورق انتهایی نباید از بال تیر متصل شونده به آن کوچکتر در نظر گرفته شود. همچنین پهنای مؤثر ورق انتهایی که در محاسبات منظور میشود، نباید از بال تیر متصل شونده به علاوه ۲۵ میلی متر بزرگتر در نظر گرفته شود.
(۳) اتصال بال تیر به ورق انتهایی باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل بوده و در وجه داخلی بال تیر با جوش گوشه به ضخامت حداقل ۸ میلی متر تقویت گردد.
(۴) شیارزنی ریشه جوش بال تیر به ورق انتهایی در قسمتی که مستقیماً بالا یا پایین جان تیر قرار میگیرد، ضروری نیست در این قسمت جوش شیاری با نفوذ کامل کفایت می نماید.
در جدول فوق :
bbf = پهنای بال تیر
bp = پهنای ورق انتهایی
db = عمق تیر متصل شونده به ورق انتهایی
g = فاصله افقی بین دو ردیف قائم پیچ
Pb = فاصله قائم بین دو ردیف پیچ در هر دو طرف بال تیر در اتصال فلنجی هشت پیچی
Pfi = فاصله قائم بین نزدیک ترین ردیف پیچ داخلی تا بر بال کششی تیر
Pfo= فاصله قائم بین نزدیک ترین ردیف پیچ بیرونی تا بر بال کششی تیر
tbf = ضخامت بال مقطع تیر
tp = ضخامت ورق انتهایی
(۵) اتصال جان تیر به ورق انتهایی باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل باشد. چنانچه ضخامت جان مقطع تیر کوچکتر یا مساوی ۱۰ میلی متر باشد استفاده از جوش گوشه دو طرفه نیز مجاز است. در صورت استفاده از جوش گوشه علاوه بر الزامات متعارف طراحی اتصالات، ضخامت آن باید به گونه ای تعیین شود که در فاصله بین وجه داخلی بال تیر تا ۱۵۰ میلی متر بعد از اولین ردیف پیچ در اتصالات چهار پیچی و دومین ردیف پیچ در اتصالات هشت ،پیچی مجموع مقاومت آنها برابر مقاومت کششی موجود همین بخش جان باشد. در هر حال ضخامت جوشهای گوشه نباید از ۰.۸tw و ۸ میلی متر کمتر در نظر گرفته شوند.
(۶) فاصله سوراخ های پیچ (g) نشان داده شده در شکلهای ۱۰-۳-۷-۳- ت ث و ج نباید از پهنای بال تیر بزرگتر باشد همچنین در این شکل ها حداقل اندازه Psi،Pfo،Pfi و Pso برای پیچ های تا قطر ۲۵ میلی متر برابر قطر پیچ به علاوه ۱۳ میلی متر و برای پیچ های با قطر بزرگ تر برابر قطر پیچ به علاوه ۱۹ میلی متر است در اتصالات هشت پیچی حداقل اندازه Pb نشان داده شده در شکل ۱۰-۳-۷-۲- ج ۲.۷ برابر قطر پیچ است.
(۷) ورقهای لچکی (در صورت استفاده) باید در امتداد جان تیر و در وسط ورق انتهایی تعبیه شوند. طول ورقهای لچکی نباید از ۱.۷۵hst کوچکتر در نظر گرفته شود که در آن hst ارتفاع لچکی ها در امتداد محور ستون است ورقهای لچکی مطابق شکلهای ۱۰-۳-۷-۳-ث و ج باید در دو انتهای خود طولی حدوداً ۲۵ میلی متر برش های عمودی و افقی داشته و سپس به صورت مورب بریده شوند. ضخامت ورقهای لچکی (ts) نباید کمتر از ضخامت جان مقطع تیر در نظر گرفته شود. همچنین ضخامت ورقهای لچکی باید به گونه ای انتخاب شوند که روابط ۱۰-۳-۷-۵ و ۱۰-۳-۷-۶ اقناع شوند.
در روابط فوق :
hst = ارتفاع ورق لچکی
Fys = تنش تسلیم مشخصه ورق لچکی
Fyb = تنش تسلیم مشخصه فولاد تیر
tbw = ضخامت جان مقطع تیر
(۸) اتصال لچکی ها (در صورت استفاده) به ورق انتهایی و بال تیر باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل باشد. چنانچه ضخامت لچکی ها کوچک تر یا مساوی ۱۰ میلی متر باشد، استفاده از جوش گوشه دو طرفه نیز مجاز است. ضخامت جوشهای گوشه نباید از ۰.۸ts ( ts ضخامت ورق لچکی است) و ۶ میلی متر کمتر باشد. گوشه ورق لچکی در محل تقاطع آن با بال تیر و ورق انتهایی باید به صورت مثلثی بریده شود تا فاصله آزاد با جوش بال تیر و ورق انتهایی فراهم شود.
(۹) به کار بردن ورقهای پرکننده انگشتی در بالا و پایین ورق انتهایی مطابق شکل ۱۰-۳-۷-۴ مجاز است.
۴-۷-۳-۱۰ اتصال گیردار پیچی به کمک ورقهای روسری و زیرسری (BFP)
اتصالات گیردار پیچی به کمک ورقهای روسری و زیرسری (شکل ۱۰-۳-۷-۵) علاوه بر تأمین الزامات عمومی بخش ۱۰-۳-۷-۱ باید دارای شرایط مندرج در این بخش باشند.
این نوع اتصال از طریق جوش دادن ورقهای روسری و زیرسری به بال ستون و پیچ کردن آنها به بال تیر ساخته میشود. این ورقها باید کاملاً یکسان باشند. ضمناً در این نوع اتصال جان تیر نیز از طریق یک ورق تکی به بال ستون متصل میشود. منظور از ضوابط ارائه شده در این بخش این است که وقوع تسلیم و شروع تشکیل مفصل پلاستیک در ناحیه ای از تیر در انتهای ورقهای روسری و زیرسری روی دهد. ابعاد و ضخامت ورقهای روسری و زیرسری و نیز مشخصات و تعداد پیچ های اتصال این ورقها به بال تیر باید بر اساس مقاومت خمشی مورد نیاز اتصال تیر به ستون (مطابق الزامات بند ۱۰-۳-۳-۲-۶ یا ۱۰-۳-۳-۳-۸ ، حسب مورد) تعیین شود ابعاد و ضخامت ورق تکی جان و نیز مشخصات و تعداد پیچ های اتصال این ورق به جان تیر باید بر اساس مقاومت برشی مورد نیاز اتصال تیر به ستون (مطابق الزامات بند ۱۰-۳-۳-۲-۶ یا ۱۰-۳-۳-۳-۸ ، حسب مورد) تعیین شود. در تعیین مقاومت های طراحی ورقهای روسری و زیرسری، ورق تکی جان و وسایل اتصال، ضریب کاهش مقاومت (Φ) را میتوان برای حالت های حدی غیر شکل پذیر به جای ۰.۷۵ برابر ۰.۹ و برای حالتهای حدی شکل پذیر به جای ۰.۹ برابر ۱ در نظر گرفت. همچنین در تعیین مقاومت های مجاز آنها ضریب اطمینان (Ω) را می توان برای حالت های حدی غیر شکل پذیر، به جای ۲ برابر ۱.۶۷ و برای حالت های حدی شکل پذیر به جای ۱.۶۷ برابر ۱.۵ در نظر گرفت.
۱-۴-۷-۳-۱۰ تیرها
در این نوع اتصال گیردار استفاده از مقاطع نورد شده I یا H شکل و مقاطع ساخته شده دارای مقطع یا H شکل به عنوان تیر مجاز است. همچنین :
(۱) در دو انتهای تیر ناحیه حفاظت شده باید برابر فاصله از بر ستون تا دورترین ردیف پیچ در روی بال تیر نسبت به بر ستون به علاوه عمق تیر در نظر گرفته شود.
(۲) محل تشکیل مفصل پلاستیک (Sh) در روی تیر باید در محل دورترین ردیف پیچ در روی بال تیر نسبت به بر ستون در نظر گرفته شود.
(۳) جرم تیر نباید از ۲۵۰ کیلوگرم بر متر بیشتر باشد.
(۴) عمق مقطع تیر نباید از ۱۰۰۰ میلی متر بیشتر باشد.
(۵) ضخامت بال مقطع تیر نباید از ۳۰ میلی متر بیشتر باشد.
(۶) نسبت دهانه آزاد تیر به عمق مقطع آن نباید از ۹ در قاب های خمشی ویژه و از ۷ در قاب های خمشی متوسط کمتر در نظر گرفته شود.
۲-۴-۷-۳-۱۰ ستون ها
در این نوع اتصال استفاده از مقاطع نورد شده یا ساخته شده دارای مقطع H شکل جعبه ای ساخته شده از ورق یا ساخته شده از مقاطع H شکل همراه با ورقهای کناری و مقطع صلیبی شکل ساخته شده از ورق یا ساخته شده از نیمرخهای نورد شده به عنوان ستون مجاز است. همچنین :
(۱) عمق مقطع ستون های H شکل و صلیبی شکل در قاب های خمشی با دال بتنی سازه ای و دارای برشگیر فولادی مدفون در بتن در فاصله بین نواحی محافظت شده دو انتهای تیر نباید از ۱۰۰۰ میلی متر و در غیاب دال بتنی سازه ای از ۴۰۰ میلی متر بیشتر باشد.
(۲) عمق و پهنای مقاطع جعبه ای شکل و H شکل جعبه ای شده نباید از ۷۵۰ میلی متر بیشتر باشد.
۳-۴-۷-۳-۱۰ سایر الزامات
(۱) استفاده از ورقهای پرکننده به ضخامت مجموعاً تا ۶ میلی متر بین ورقهای اتصال و بال تیر مجاز است. این پرکننده ها می توانند به صورت انگشتی یا ورقهای سوراخ شده باشند.
(۲) اتصال ورقهای روسری و زیرسری به بال ستون باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل باشند. این جوش ها باید بحرانی لرزه ای در نظر گرفته شوند. در صورت استفاده از تسمه پشت بند برای اجرای جوش شیاری با نفوذ کامل پشت بندها باید پس از انجام جوشکاری برداشته شوند. پس از برداشتن پشت بند پاس ریشه باید تا رسیدن به فلز جوش سالم شیارزنی شود و با جوش تقویت شود.
(۳) اتصال ورق تکی جان به بال ستون باید از نوع شیاری با نفوذ کامل یا جوش گوشه دو طرفه باشد. ضخامت جوش های گوشه باید بر اساس مقاومت برشی مورد نیاز اتصال تیر به ستون (مطابق الزامات بند ۱۰-۳-۷-۶ یا ۱۰-۳-۹-۸، حسب مورد) تعیین شود و در هر حال در هر دو طرف نباید از ۰.۸tws ( tws ضخامت ورق تکی جان است) و ۸ میلی متر کمتر در نظر گرفته شود.
(۴) اتصال ورقهای روسری و زیرسری به بال های تیر باید از نوع پیچی با رده ۱۰.۹ یا معادل آن و با قطر پیچ حداکثر برابر ۲۷ میلی متر باشد پیچ ها باید در هر ردیف دو عدد و به صورت متقارن در طرفین محور تیر تعبیه شوند طول گروه پیچ ها در امتداد محور تیر (فاصله از بر ستون تا مرکز آخرین سوراخ) نباید از عمق تیر بیشتر باشد. سوراخ های بال تیر باید استاندارد باشند. سوراخ های ورقهای روسری و زیرسری می توانند استاندارد یا بزرگ شده باشند. سوراخ ها باید با مته ایجاد شوند. استفاده از پانچ برای سوراخ کاری مجاز نیست.
(۵) اتصال ورق تکی به جان تیر باید از نوع پیچی بوده و سوراخ های ایجاد شده در یکی از اجزاء یعنی ورق تکی یا جان تیر میتواند به صورت لوبیایی کوتاه افقی باشد.
۵-۷-۳-۱۰ اتصال گیردار جوشی به کمک ورقهای روسری و زیرسری (WFP)
اتصالات گیردار جوشی به کمک ورقهای روسری و زیرسری (شکل ۱۰-۳-۷-۶)، علاوه بر تأمین الزامات عمومی بخش ۱۰-۳-۷-۱ باید دارای شرایط مندرج در این بخش باشند.
این نوع اتصال از طریق جوش دادن ورقهای روسری و زیرسری به بال ستون و بال تیر ساخته میشود. ضمناً در این نوع اتصال جان تیر نیز از طریق ورق یا ورقهای جان یا جفت نبشی به بال ستون متصل میشود کاربرد این نوع اتصالات فقط به قاب های خمشی متوسط محدود میشود. هدف از ضوابط ارائه شده در این بخش این است که وقوع تسلیم و شروع تشکیل مفصل پلاستیک در ناحیه ای از تیر در انتهای ورقهای روسری و زیرسری روی دهد.
ابعاد و ضخامت ورقهای روسری و زیرسری و نیز مشخصات جوش های آنها به بال های تیر باید بر اساس مقاومت خمشی مورد نیاز اتصال تیر به ستون (مطابق الزامات بند ۱۰-۳-۳-۲-۶) تعیین شود. ابعاد و ضخامت ورق (یا ورقهای جان یا جفت نبشی) و نیز جوش آنها به بال ستون و جان تیر باید بر اساس مقاومت برشی مورد نیاز اتصال تیر به ستون (مطابق الزامات بند ۱۰-۳-۳-۲-۶) تعیین شود. در تعیین مقاومت های طراحی ورقهای روسری و زیرسری ورق تکی جان (یا ورقهای جان یا جفت نبشی) و وسایل اتصال ضریب کاهش مقاومت (Φ) را می توان برای حالت های حدی غیر شکل پذیر به جای ۰.۷۵ برابر ۰.۹ و برای حالتهای حدی شکل پذیر به جای ۰.۹ برابر ۱ در نظر گرفت. همچنین در تعیین مقاومت های مجاز آنها ضریب اطمینان (Ω) را میتوان برای حالتهای حدی غیر شکل پذیر به جای ۲ برابر ۱.۶۷ و برای حالت های حدی شکل پذیر به جای ۱.۶۷ برابر ۱.۵ در نظر گرفت.
۱-۵-۷-۳-۱۰ تیرها
در این نوع اتصال گیردار استفاده از مقاطع نورد شده I یا H شکل و مقاطع ساخته شده دارای مقطع I یا H شکل به عنوان تیر مجاز است. همچنین :
(۱) در دو انتهای تیر ناحیه حفاظت شده باید برابر فاصله از بر ستون تا انتهای ورقهای روسری و زیر سری بعلاوه نصف عمق تیر بعد از آن در نظر گرفته شود.
(۲) محل تشکیل مفصل پلاستیک (Sh) در روی تیر باید در محل انتهای ورقهای روسری و زیر سری در نظر گرفته شود.
(۳) عمق مقطع تیر نباید از ۹۰۰ میلی متر بیشتر باشد.
(۴) جرم تیر نباید از ۲۵۰ کیلوگرم بر متر بیشتر باشد.
(۵) ضخامت بال مقطع تیر نباید از ۳۰ میلی متر بیشتر باشد.
(۶) نسبت دهانه آزاد تیر به عمق مقطع آن نباید از ۵ کمتر در نظر گرفته شود.
۲-۵-۷-۳-۱۰ ستون ها
در این نوع اتصال استفاده از مقاطع نورد شده H شکل مقاطع ساخته شده H شکل جعبه ای ساخته شده از ورق یا ساخته شده از مقاطع H شکل همراه با ورقهای کناری و مقطع صلیبی ساخته شده از ورق یا ساخته شده از نیمرخهای نورد شده به عنوان ستون مجاز است. همچنین :
(۱) عمق مقطع ستون های H شکل و صلیبی شکل در قاب های خمشی با دال بتنی سازه ای و دارای برشگیرهای فولادی مدفون در بتن در فاصله بین نواحی محافظت شده دو انتهای تیر نباید از ۹۰۰ میلی متر و در غیاب دال بتنی سازه ای از ۴۰۰ میلی متر بیشتر باشد.
(۲) عمق و پهنای مقاطع جعبه ای شکل و H شکل جعبه ای شده نباید از ۷۰۰ میلی متر بیشتر باشد.
۳-۵-۷-۳-۱۰ سایر الزامات
در این نوع اتصالات گیردار الزامات زیر نیز باید رعایت شوند :
(۱) طول ورقهای روسری و زیر سری باید برابر باشد.
(۲) ورق روسری میتواند به صورت پهن شده یا دارای پهنای ثابت باشد. در صورت استفاده از ورق پهن شده رعایت تناسبات نشان داده شده در شکل ۱۰-۳-۷-۶ الزامی است. در صورت استفاده از ورق با پهنای ثابت این پهنا با لحاظ عرض ورقهای گوشواره (ناودان انتهای جوش) نباید از پهنای بال ستون بیشتر باشد. در این حالت جوش گوشه اتصال ورق روسری به بال تیر باید تا انتهای تیر ادامه یابد.
(۳) اتصال ورقهای روسری و زیرسری به بال ستون باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل و به بال های تیر از نوع جوش گوشه باشد. استفاده از جوش کام و انگشتانه به همراه جوش های گوشه در اتصال این ورقها به بال تیر نیز مجاز است.
(۴) در صورت استفاده از تسمه های پشت بند در جوش های ورقهای روسری و زیرسری به بال ستون، تسمه های پشت بند می توانند پس از انجام جوشکاری برداشته شوند. در این حالت پس از برداشتن پشت بند پاس ریشه باید تا رسیدن به فلز جوش سالم شیارزنی شود و با جوش تقویت گردد. در صورتی که پشت بندها برداشته نشوند، این پشت بندها باید با جوش گوشه به ضخامت حداقل ۸ میلی متر به بال ستون جوش داده شوند.
(۵) اتصال ورق (یا ورقهای) جان تیر به بال ستون باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل یا جوش گوشه باشد. در صورت استفاده از ورق تکی جان و جوش گوشه این جوش باید به صورت دو طرفه اجرا شود. در صورت استفاده از جفت نبشی برای اتصال جان تیر به بال ستون این اتصال باید از نوع جوش گوشه باشد.
(۶) اتصال ورق جان (یا ورقها یا نبشی ها) به جان تیر باید از نوع جوش گوشه باشد.
۶-۷-۳-۱۰ اتصال گیردار تقویت نشده جوشی (WUF-W)
اتصالات گیردار تقویت نشده جوشی اتصال (شکل ۱۰-۳-۷-۷) علاوه بر تأمین الزامات عمومی [[article:۱۵۱۶۲|[[article:۱۵۱۶۲|[[article:۱۵۱۶۲|بخش ۱-۷-۳-۱۰]]]]]]، باید دارای شرایط مندرج در این بخش باشند.
در این نوع اتصال گیردار چرخش غیر الاستیک از طریق تسلیم تیر در ناحیه ای نزدیک به بر ستون تأمین میشود. نحوه تسلیم در این نوع اتصال از طریق اعمال ضوابط خاص این بخش کنترل میشود. در این اتصال مقدار ضریب Cpr که در طراحی لرزه ای قاب های خمشی ویژه مطابق تعریف بند ۱۰-۳-۳-۳-۶ مورد استفاده قرار میگیرد باید برابر ۱.۴ در نظر گرفته شود. این ضریب در محاسبه مقاومت برشی مورد نیاز جان تیر (بدون توجه به وجود ورق تکی جان) مقاومت های مورد نیاز در ناحیه چشمه اتصال تیر به ستون و کنترل ضابطه تیر ضعیف ستون قوی مورد استفاده قرار میگیرد.
۱-۶-۷-۳-۱۰ تیرها
در این نوع اتصال گیردار استفاده از مقاطع نورد شده | یا H شکل و مقاطع ساخته شده دارای مقطع I یا H شکل به عنوان تیر مجاز است. همچنین :
(۱) در دو انتهای تیر برای انجام جوش شیاری با نفوذ کامل بال تیر به بال ستون تعبیه سوراخهای دسترسی الزامی بوده و هندسه آنها باید مطابق الزامات بند ۱۰-۳-۲-۱۱-۵ باشد.
(۲) در دو انتهای تیر ناحیه حفاظت شده باید برابر فاصله از بر ستون تا یک برابر عمق مقطع تیر در نظر گرفته شود.
(۳) در این نوع اتصال Sh=۰ در نظر گرفته میشود.
(۴) عمق مقطع تیر نباید از ۱۰۰۰ میلی متر بیشتر باشد.
(۵) جرم تیر نباید از ۳۰۰ کیلوگرم بر متر بیشتر باشد.
(۶) ضخامت بال مقطع تیرها نباید از ۳۰ میلی متر بیشتر باشد.
(۷) نسبت دهانه آزاد تیر به عمق آن نباید از ۷ برای قاب های خمشی ویژه و از ۵ برای قاب های خمشی متوسط کمتر در نظر گرفته شود.
۲-۶-۷-۳-۱۰ ستون ها
در این نوع اتصال گیردار استفاده از مقاطع نورد شده H شکل مقاطع ساخته شده دارای مقطع H شکل جعبه ای ساخته شده از ورق یا ساخته شده از مقاطع H شکل همراه با ورقهای کناری و مقطع صلیبی ساخته شده از ورق یا ساخته شده از نیمرخهای نورد شده به عنوان ستون مجاز است. همچنین :
(۱) عمق مقطع ستون های H شکل و عمق و پهنای ستون های با مقطع صلیبی شکل نباید از ۱۰۰۰ میلی متر بیشتر باشد.
(۲) عمق و پهنای مقاطع جعبه ای شکل و H شکل جعبه ای شده نباید از ۷۵۰ میلی متر بیشتر باشد.
۳-۶-۷-۳-۱۰ سایر الزامات
(۱) اتصال بال های تیر به بال ستون باید از طریق جوش شیاری با نفوذ کامل صورت گیرد.
(۲) جان تیر باید به بال ستون با استفاده از جوش شیاری با نفوذ کامل اتصال داده شود. علاوه بر آن تعبیه یک ورق تکی جان به ضخامت حداقل برابر ضخامت جان مقطع تیر نیز الزامی است. اتصال ورق تکی جان به بال ستون میتواند از طریق جوش شیاری با نفوذ کامل یا جوش گوشه صورت گیرد. مقاومت برشی موجود اتصال جوشی ورق تکی جان به بال ستون باید حداقل برابر hptp(۰.۶RyFyp)/αs باشد که در آن :
hp = ارتفاع ورق تکی جان
tp = ضخامت ورق تکی جان
Fyp = تنش تسلیم مشخصه ورق تکی جان
Ry = نسبت تنش تسلیم مورد انتظار به تنش تسلیم مشخصه فولاد ورق تکی جان
αs = برابر ۱.۰ در LRFD و برابر ۱.۵ در ASD
(۳) اتصال ورق تکی جان به جان تیر باید از طریق جوش گوشه به ضخامت برابر ضخامت ورق تکی جان منهای ۲ میلی متر انجام پذیرد.
(۴) ورق تکی جان باید محدودیتهای ابعادی جدول ۱۰-۳-۷-۳ را تأمین نماید.
۷-۷-۳-۱۰ اتصال گیردار پیچی با جفت سپری (DT)
اتصالات گیردار پیچی با جفت سپری (شکل ۱۰-۳-۷-۸) علاوه بر تأمین الزامات عمومی [[article:۱۵۱۶۲|[[article:۱۵۱۶۲|[[article:۱۵۱۶۲|بخش ۱-۷-۳-۱۰]]]]]]، باید دارای شرایط مندرج در این بخش باشند.
این نوع اتصال با استفاده از مقاطع سپری بریده شده از مقاطع I یا H شکل نورد شده یا مقاطع سپری ساخته شده از ورق و پیچ کردن آنها به بال های تیر و ستون اجرا میشود. مقاطع سپری متصل به بال های بالا و پایین تیر باید یکسان بوده و از طریق چهار پیچ یا هشت پیچ به بال ستون متصل شوند. جان تیر نیز با پیچ هایی به ورق تکی که به بال ستون جوش شده متصل میشود. رفتار این نوع اتصالات توسط تسلیم ناشی از خمش مقطع تیر در نزدیکی آخرین ردیف پیچ های اتصال بال تیر به جان سپری کنترل میشود. شکل ۱۰-۳-۷-۹ پارامترهای مشخص کننده ابعاد این اتصال را نشان میدهند.
۱-۷-۷-۳-۱۰ تیرها
در این نوع اتصال استفاده از مقاطع نورد شده یا ساخته شده I یا H شکل به عنوان تیر مجاز است ،اما استفاده از مقاطع نورد شده با بال دارای ضخامت متغیر نظیر INP مجاز نیست. همچنین :
(۱) عمق مقطع تیر نباید از ۷۰۰ میلی متر بیشتر باشد.
(۲) جرم تیر نباید از ۱۲۰ کیلوگرم بر متر بیشتر باشد.
(۳) ضخامت بال مقطع تیر نباید از ۲۰ میلی متر بیشتر باشد.
(۴) نسبت دهانه آزاد تیر به عمق مقطع آن نباید از ۹ برای قاب های خمشی ویژه و از ۷ برای قاب های خمشی متوسط کمتر در نظر گرفته شود.
(۵) در دو انتهای تیر ناحیه حفاظت شده برابر فاصله بر ستون تا دورترین ردیف پیچ در روی بال تیر نسبت به بر ستون به علاوه عمق تیر در نظر گرفته میشود.
(۶) محل تشکیل مفصل پلاستیک (Sh) در روی تیر باید در محل دورترین ردیف پیچ در روی بال تیر نسبت به بر ستون در نظر گرفته شود.
۲-۷-۷-۳-۱۰ ستون ها
در این نوع اتصال استفاده از مقاطع نورد شده H شکل، مقاطع ساخته شده دارای مقطع H شکل و مقطع صلیبی ساخته شده از ورق یا از نیمرخهای نورد شده به عنوان ستون مجاز است. همچنین :
(۱) عمق و پهنای مقطع ستون های با مقطع H شکل و صلیبی نباید از ۱۰۰۰ میلی متر بیشتر باشد.
۳-۷-۷-۳-۱۰ سایر الزامات
(۱) ضخامت ورق پیوستگی در محل اتصال نباید از ضخامت بال تیر و جان سپری کوچک تر باشد.
(۲) در صورت استفاده از سپری های ساخته شده از ورق اتصال جان به بال سپری باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل باشد. این جوش بحرانی لرزه ای محسوب میشود.
(۳) ورق تکی جان باید به بال ستون جوش شود این جوش میتواند از نوع شیاری با نفوذ کامل یا نفوذ ناقص دو طرفه و یا گوشه دو طرفه باشد.
(۴) اتصالات پیچی باید شرایط زیر را اقناع نمایند.
• پیچ ها باید به صورت قرینه در دو طرف محورهای تیر و ستون اجرا شوند.
• پیچ های برشی اتصال بال تیر و سپری باید دو عدد در هر ردیف باشند پیچ های کششی اتصال بال ستون و سپری باید دو یا چهار عدد در هر ردیف باشند.
• سوراخ های بال های تیر و ستون باید استاندارد باشند.
• سوراخ های ایجاد شده روی جان سپری میتواند به صورت استاندارد یا بزرگ شده باشد.
• سوراخ های ایجاد شده روی بال سپری میتواند به صورت استاندارد یا بزرگ شده یا لوبیایی کوتاه موازی محور ستون باشد.
• سوراخ های ایجاد شده روی جان تیر و ورق نکی جان باید به صورت استاندارد باشد ولی در صورت تعبیه سوراخ استاندارد بر روی جان یا ورق تکی جان سوراخ های دیگری می تواند به صورت لوبیایی کوتاه موازی محور تیر اجرا شود.
• نسبت gtb/tft نباید از ۷ بزرگتر باشد. tft ضخامت بال سپری بوده و gtb در شکل ۱۰-۳-۷-۹ نشان داده شده است.
(۵) ورقهای پرکننده با مجموع ضخامت حداکثر ۶ میلی متر میتواند در محل تماس جان سپری و بال تیر استفاده شود. استفاده از ورقهای پرکننده مذکور در محل تماس بال سپری و بال ستون نیز مجاز است.
۸-۷-۳-۱۰ اتصال گیردار تیر با مقطع کاهش یافته و دیافراگم عبوری از ستون (TD-RBS)
اتصال گیردار مستقیم تیر با مقطع کاهش یافته و دیافراگم عبوری از ستون (شکل ۱۰-۳-۷-۱۰) علاوه بر تأمین الزامات عمومی بخش ۱۰-۳-۷-۱ ، باید دارای شرایط مندرج در این بخش باشد .
در این نوع اتصال قسمتی از بال تیر در مجاورت اتصال آن به ستون بر اساس محدودیت های این بخش کاهش می یابد. هدف از این اقدام این است که تسلیم و تشکیل مفاصل پلاستیک به طور عمده در این قسمت از تیر اتفاق بیفتد. در این نوع اتصالات ناحیه کاهش یافته تیرها باید دارای مقاومت موجود کافی در برابر کلیه ترکیبات بارگذاری متعارف باشند.
تبصره: در کنترل تغییر مکان جانبی نسبی طبقه در قابهای دارای این نوع اتصالات باید آثار مقطع کاهش یافته لحاظ شود. در این کنترل به جای مدل سازی ناحیه کاهش یافته می توان تغییر مکان جانبی نسبی را در حالتی که ناحیه کاهش یافته مدل نشده است با ضریب ۱.۱ برای حالت نظیر c=۰.۲۵bbf تشدید نمود برای سایر مقادیر c می توان از درون یابی خطی بین آنها و c=۰.۲۵bbf بهره برد. c پارامتری است که در شکل(۱۰-۳-۷-۱۰) نشان داده شده و محدودیت های آن در بخش ۱۰-۳-۷-۸-۱ بیان شده است.
۱-۸-۷-۳-۱۰ تیرها
در این نوع اتصال استفاده از مقاطع نورد شده I یا H شکل و مقاطع ساخته شده دارای مقطع I یا H شکل به عنوان تیر مجاز است. همچنین :
(۱) عمق مقطع تیر نباید از ۱۱۰۰ میلی متر بیشتر باشد.
(۲) جرم تیر نباید از ۶۰۰ کیلوگرم بر متر بیشتر باشد.
(۳) ضخامت بال مقطع تیر نباید از ۵۵ میلی متر بیشتر باشد.
(۴) نسبت دهانه آزاد تیر به عمق مقطع آن نباید از ۷ در قاب های خمشی ویژه و از ۵ در قاب های خمشی متوسط کمتر در نظر گرفته شود.
۵) نسبت پهنا به ضخامت بال و جان تیر باید ضوابط بندهای ۱۰-۳-۳-۲-۲ یا ۱۰-۳-۳-۳-۲ راه حسب مورد اقناع نماید در محاسبه این نسبت پهنای بال را میتوان برابر عرض بال در انتهای دوسوم میانی ناحیه کاهش یافته بال در نظر گرفت.
(۶) در دو انتهای تیر ناحیه حفاظت شده باید برابر a+b در نظر گرفته شود. پارامترهای a و b در شکل (۱۰-۳-۷-۱۰) نشان داده شده است.
(۷) محل تشکیل مفصل پلاستیک باید برابر Sh=a+b/۲ از بر ستون در نظر گرفته شود.
(۸) در ناحیه کاهش یافته تیر محدودیت های زیر باید تأمین شوند. انتخاب نهایی مقادیر این پارامترها بر اساس تأمین کلیه الزامات مربوط به مقاومت موجود لازم تیر در مقطع کاهش یافته و انتهای تیر صورت میگیرد.
(۱-۷-۳-۱۰ تکراری) R = (۴c²+b²)/۸c
(۲-۷-۳-۱۰ تکراری) ۰.۵bf ≤ a ≤ ۰.۷۵bf
(۳-۷-۳-۱۰ تکراری) ۰.۶۵db ≤ b ≤ ۰.۸۵db
(۴-۷-۳-۱۰ تکراری) ۰.۱bf ≤ c ≤ ۰.۲۵bf
در روابط فوق :
a = فاصله افقی از لبه ورقهای دیافراگم تا ابتدای برش مقطع کاهش یافته تیر
b = طول برش مقطع کاهش یافته تیر
c = عمق برش در مرکز مقطع کاهش یافته تیر
bf = پهنای کاهش نیافته بال تیر
db = عمق مقطع تیر
۲-۸-۷-۳-۱۰ ستون ها
در این نوع اتصال استفاده از مقاطع جعبه ای ساخته شده از ورق یا مقاطع قوطی شکل (HSS) به عنوان ستون مجاز است. همچنین
(۱) عمق و پهنای ستون نباید از ۷۵۰ میلی متر بیشتر باشد.
(۲) ضخامت بال ها و جان های مقطع ستون باید به نحوی باشد که در ناحیه چشمه اتصال نیازی به ورقهای مضاعف نباشد.
۳-۸-۷-۳-۱۰ ورقهای دیافراگم
(۱) مصالح ورقهای دیافراگم که دارای ضخامت مساوی یا بیش از ۳۰ میلی متر هستند. باید دارای خواص تایید شده در امتداد ضخامت بوده و از نظر طاقت نمونه شیار داده شده شاریی حداقل از رده J۰ باشند.
(۲) ضخامت ورقهای دیافراگم باید حداقل ۵ میلی متر از ضخامت بال های تیر و حداقل ۳ میلی متر از ضخامت ورقهای ستون بزرگ تر باشد. همچنین ضخامت ورقهای دیافراگم باید به نحوی باشد که الزامات ورقهای پیوستگی بندهای ۱۰-۳-۳-۲-۸ یا ۱۰-۳-۳-۳-۱۰، حسب مورد را تأمین نمایند. در تأمین این الزامات علاوه بر کنترل حالت حدی تسلیم ورق دیافراگم در پهنای کلی باید حالت حدی گسیختگی در پهنایی که بال تیر به ورق دیافراگم جوش شده است نیز کنترل گردد. در این محاسبات ضریب کاهش مقاومت (Φ) را می توان برای حالت حدی تسلیم به جای ۰.۹ برابر ۱.۰ و برای حالت حدی گسیختگی به جای ۰.۷۵ برابر ۰.۹ در نظر گرفت. همچنین ضریب اطمینان (Ω) را می توان برای حالت حدی تسلیم به جای ۱.۶۷ برابر ۱.۵ و برای حالت حدی گسیختگی به جای ۲.۰ برابر ۱.۶۷ در نظر گرفت.
(۳) اتصال ستون به ورقهای دیافراگم باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل همراه با ورقهای پشت بند بوده و در محل کارخانه اجرا گردد. این جوش بحرانی لرزه ای محسوب شده و ضوابط بند ۱۰-۳-۲-۱-۶ (ب) باید در مورد آن رعایت گردد. همچنین کیفیت صد درصد این جوش ها باید از طریق آزمایش های غیر مخرب نظیر رادیوگرافی یا التراسونیک (فراصوتی) تأیید شود.
(۴) مطابق جزئیات شکل ۱۰-۳-۷-۱۰ در این نوع اتصال سطح بیرونی بال فوقانی تیر باید حداکثر ۳ میلی متر پایین تر از سطح فوقانی ورق دیافراگم باشد.
۴-۸-۷-۳-۱۰ سایر الزامات
(۱) برشکاری مقطع کاهش یافته تیر باید الزامات بند ۱۰-۳-۷-۲-۴ را اقناع نماید.
(۲) اتصال بال های تیر به ورقهای دیافراگم باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل باشد. برای این منظور در دو انتهای تیر تعبیه سوراخ های دسترسی برای انجام جوش شیاری با نفوذ کامل بال تیر به ورق دیافراگم مطابق الزامات بند ۱۰-۲-۹-۱-۴ این مبحث الزامی است. برای اتصال بال های تیر به ورقهای دیافراگم استفاده از ورق پشت بند الزامی است (شکل ۱۰-۳-۷-۱۱). اتصال ورقهای پشت بند به بالهای تیر مجاز نیست.
(۳) برای اتصال بال های تیر به ورقهای دیافراگم استفاده از ورقهای گوشواره الزامی است. ورقهای گوشواره باید حداقل به اندازه ۲۵ میلی متر یا ضخامت قطعه (هر کدام بزرگ تر بود)، از لبه درز امتداد داشته باشد، ولی نیازی نیست که بلندتر از ۵۰ میلی متر باشد. برای تأمین این الزام پهنای بال تیر باید به نحوی انتخاب شود که رابطه زیر برقرار باشد:
(۷-۷-۳-۱۰) Bd ≥ [bbf + max(۲tbf , ۵۰mm)]
که در آن :
Bd = پهنای ورق دیافراگم
tbf = ضخامت بال تیر
bbf = پهنای بال تیر
همچنین خال جوش های متصل کننده ورقهای گوشواره باید داخل درز جوش ایجاد شوند. پس از برداشتن ورقهای گوشواره حداکثر ناهمواری مجاز سطح برابر ۱۳ میکرون است.
(۴) هنگامی که پشت بند فولادی برای جوشهای شیاری با نفوذ کامل بین بال پایینی تیر و ورق دیافراگم استفاده شود پشت بند باید بعد از جوشکاری برداشته شود پس از برداشتن پشت بند فولادی پاس ریشه باید تا رسیدن به فلز جوش سالم از پشت شیارزنی شود و با جوش گوشه تقویتی از پشت جوش شود. ضخامت جوش گوشه تقویتی باید حداقل ۸ میلی متر باشد.
(۵) هنگامی که پشت بند فولادی برای جوش های شیاری با نفوذ کامل بین بال بالایی تیر و ورق دیافراگم استفاده شود و پشت بند برداشته نشود. پشت بند باید با جوش گوشه سراسری به ضخامت حداقل ۸ میلی متر بر لبه زیرین جوش شیاری به ورق دیافراگم متصل شود.
(۶) در قاب های خمشی ویژه اتصال جان تیر به بال ستون باید از طریق جوش شیاری با نفوذ کامل صورت گیرد. علاوه بر آن لازم است یک ورق تکی برش جان در فاصله بین دو سوراخ دسترسی تعبیه شده و به ستون جوش شود (شکل ۱۰-۳-۷-۱۰). استفاده از ورق تکی جان به عنوان پشت بند جوش شیاری جان تیر به بال ستون نیز مجاز است. ضخامت ورق تکی جان باید حداقل برابر ۱۰ میلی متر باشد. در انتهای جوش شیاری جان تیر به بال ستون استفاده از ورقهای گوشواره ای الزامی نیست.
(۷) در قاب های خمشی متوسط اتصال جان تیر به بال ستون می تواند از طریق رعایت ضوابط بند ۶ فوق انجام پذیرد. در این نوع قاب به جای رعایت این ضوابط اتصال جان تیر به بال ستون می تواند از طریق یک ورق تکی پیچ شده به جان تیر نیز صورت گیرد (شکل ۱۰-۳-۷-۱۲). در این حالت اتصال ورق تکی به جان تیر باید از نوع لغزش بحرانی با سوراخ استاندارد یا سوراخ استاندارد در یکی و سوراخ لوبیایی کوتاه در امتداد موازی با محور تیر در دیگری و اتصال آن به بال ستون از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل یا جوش گوشه دو طرفه باشد. در این حالت مقاومت برشی مورد نیاز اتصال باید براساس الزامات بند ۱۰-۳-۳-۳-۵ تعیین شود. ضخامت جوشهای گوشه طرفین ورق تکی به بال ستون باید حداقل برابر ۰.۷۵ ضخامت ورق تکی و ضخامت ورق تکی باید حداقل برابر ۱۰ میلی متر باشد.
(۸) در صورت نیاز استفاده از پیچ های نصب با سوراخ های استاندارد یا سوراخ های لوبیایی کوتاه افقی در جان تیر مجاز است.
۹-۷-۳-۱۰ اتصال گیردار تقویت نشده جوشی با دیافراگم عبوری از ستون (TD-WUFW)
اتصال گیردار تقویت نشده جوشی با دیافراگم عبوری از ستون ( شکل ۱۰-۳-۷-۱۳ ) علاوه بر تامین الزامات عمومی بخش ۱۰-۳-۷-۱ ، باید دارای شرایط مندرج در این بخش باشد .
در این نوع اتصال چرخش غیر الاستیک از طریق تسلیم تیر در ناحیه ای نزدیک به بر ورقهای دیافراگم تأمین میشود. نحوه تسلیم در این نوع اتصال به واسطه اعمال ضوابط خاص این بخش در خصوص جزئیات جوش های بال تیر به ورقهای دیافراگم و جزئیات اتصال جان تیر و ورق تکی به بال ستون کنترل میشود. همچنین مقدار ضریب Cpr که در طراحی لرزه ای قاب های خمشی ویژه مورد استفاده قرار میگیرد باید برابر ۱.۴ در نظر گرفته شود. این ضریب در محاسبه مقاومت برشی مورد نیاز جان تیر (بدون توجه به وجود ورق تکی جان) مقاومتهای مورد نیاز در ناحیه چشمه اتصال و کنترل ضابطه تیر ضعیف ستون قوی مورد استفاده قرار میگیرد.
۱-۹-۷-۳-۱۰ تیرها
در این نوع اتصال استفاده از مقاطع نورد شده I یا H شکل و مقاطع ساخته شده دارای مقطع I یا H شکل به عنوان تیر مجاز است. همچنین :
(۱) عمق مقطع تیر نباید از ۱۰۰۰ میلی متر بیشتر باشد.
(۲) جرم تیر نباید از ۳۰۰ کیلوگرم بر متر بیشتر باشد.
(۳) ضخامت بال مقطع تیرها نباید از ۳۰ میلی متر بیشتر باشد.
(۴) در دو انتهای تیر ناحیه حفاظت شده باید برابر فاصله از بر ورق دیافراگم تا یک برابر عمق مقطع تیر در نظر گرفته شود.
(۵) در این نوع اتصال Sh=۰ در نظر گرفته میشود.
(۶) نسبت دهانه آزاد تیر به عمق آن نباید از ۷ برای قاب های خمشی ویژه و از ۵ برای قابهای خمشی متوسط کمتر در نظر گرفته شود.
۲-۹-۷-۳-۱۰ ستون ها
در این نوع اتصال استفاده از مقاطع جعبه ای ساخته شده از ورق با مقاطع قوطی شکل (HSS) به عنوان ستون مجاز است. همچنین :
(۱) عمق و پهنای ستون نباید از ۷۵۰ میلی متر بیشتر باشد.
(۲) ضخامت بال ها و جان های مقطع ستون باید به نحوی باشد که در ناحیه چشمه اتصال نیازی به ورقهای مضاعف نباشد.
۳-۹-۷-۳-۱۰ ورقهای دیافراگم
(۱) مصالح ورقهای دیافراگم که دارای ضخامت مساوی یا بیش از ۳۰ میلی متر هستند، باید دارای خواص تایید شده در امتداد ضخامت بوده و از نظر طاقت نمونه شیار داده شده شارپی حداقل از رده J۰ باشند.
(۲) ضخامت ورقهای دیافراگم باید حداقل ۵ میلی متر از ضخامت بال های تیر و حداقل ۳ میلی متر از ضخامت ورقهای ستون بزرگ تر باشد همچنین ضخامت ورقهای دیافراگم باید به نحوی باشد که الزامات ورقهای پیوستگی بندهای ۱۰-۳-۳-۲-۸ یا ۱۰-۳-۳-۳-۱۰، حسب مورد را تأمین نمایند. در تأمین این الزامات علاوه بر کنترل حالت حدی تسلیم ورق دیافراگم در پهنای کلی باید حالت حدی گسیختگی در پهنایی که بال تیر به ورق دیافراگم جوش شده است نیز کنترل گردد. در این محاسبات ضریب کاهش مقاومت (Φ) را میتوان برای حالت حدی تسلیم به جای ۰.۹ برابر ۱.۰ و برای حالت حدی گسیختگی به جای ۰.۷۵ برابر ۰.۹ در نظر گرفت همچنین ضریب اطمینان (Ω) را میتوان برای حالت حدی تسلیم، به جای ۱.۶۷ برابر ۱.۵ و برای حالت حدی گسیختگی به جای ۲.۰ برابر ۱.۶۷ در نظر گرفت.
(۳) اتصال ستون به ورقهای دیافراگم باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل همراه با ورقهای پشت بند بوده و در محل کارخانه اجرا گردد. این جوش بحرانی لرزه ای محسوب شده و ضوابط بند ۱۰-۳-۲-۱-۶(ب) باید در مورد آن رعایت گردد. همچنین کیفیت صد درصد این جوش ها باید از طریق آزمایش های غیر مخرب نظیر رادیوگرافی یا التراسونیک (فراصوتی) تأیید شود.
(۴) مطابق جزئیات شکل ۱۰-۳-۷-۱۳ در این نوع اتصال سطح بیرونی بال فوقانی تیر باید حداکثر ۳ میلی متر پایین تر از سطح فوقانی ورق دیافراگم باشد.
۴-۹-۷-۳-۱۰ سایر الزامات
(۱) اتصال بال های تیر به ورقهای دیافراگم باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل باشد. برای این منظور در دو انتهای تیر تعبیه سوراخ های دسترسی برای انجام جوش شیاری با نفوذ کامل بال تیر به ورق دیافراگم مطابق الزامات بند ۱۰-۳-۲-۱۱-۵ این مبحث الزامی است. برای اتصال بال های تیر به ورقهای دیافراگم استفاده از ورق پشت بند الزامی است (شکل ۱۰-۳-۷-۱۱). اتصال ورقهای پشت بند به بال های تیر مجاز نیست.
(۲) برای اتصال بال های تیر به ورقهای دیافراگم استفاده از ورقهای گوشواره الزامی است. ورقهای گوشواره باید حداقل به اندازه ۲۵ میلی متر یا ضخامت قطعه (هر کدام بزرگتر بود) از لبه درز امتداد داشته باشد؛ ولی نیازی نیست بلندتر از ۵۰ میلیمتر باشد برای تأمین این الزام پهنای بال تیر باید به نحوی انتخاب شود که رابطه زیر برقرار باشد :
(۸-۷-۳-۱۰) bbf ≤ [Bd - max(۲tbf , ۵۰mm)]
همچنین خال جوش های متصل کننده ورقهای گوشواره باید داخل درز جوش ایجاد شوند. پس از برداشتن ورقهای گوشواره حداکثر ناهمواری مجاز سطح برابر ۱۳ میکرون است.
(۳) هنگامی که پشت بند فولادی برای جوشهای شیاری با نفوذ کامل بین بال پایینی تیر و ورق دیافراگم استفاده شود پشت بند باید بعد از جوشکاری برداشته شود پس از برداشتن پشت بند فولادی پاس ریشه باید تا رسیدن به فلز جوش سالم از پشت شیارزنی شود و با جوش گوشه تقویتی از پشت جوش شود ضخامت جوش گوشه تقویتی باید حداقل ۸ میلی متر باشد.
(۴) هنگامی که پشت بند فولادی برای جوش های شیاری با نفوذ کامل بین بال بالایی تیر و ورق دیافراگم استفاده شود و پشت بند برداشته نشود پشت بند باید با جوش گوشه سراسری به ضخامت حداقل ۸ میلی متر بر لبه زیرین جوش شیاری به ورق دیافراگم متصل شود.
(۵) در این نوع اتصالات انتقال برش باید از طریق دو عامل یکی اتصال مستقیم جان تیر به بال ستون و دیگری اتصال ورق تکی جان به بال ستون صورت گیرد اتصال جان تیر به بال ستون باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل باشد اتصال ورق تکی جان به بال ستون میتواند از طریق جوش شیاری با نفوذ کامل یا جوش گوشه صورت گیرد مقاومت برشی طراحی اتصال ورق تکی جان به بال ستون باید حداقل برابر hptp(۰.۶RyFyp)/αs باشد که در آن hp ارتفاع ورق تکی جان و tp ضخامت آن و αs برابر ۱.۰ در LRFD و برابر ۱.۵ در ASD است. اتصال ورق تکی جان به جان تیر باید از طریق جوش گوشه به ضخامت برابر ضخامت ورق تکی جان منهای ۲ میلی متر انجام پذیرد ضخامت ورق نکی جان باید حداقل برابر ضخامت جان مقطع تیر باشد. ورق تکی جان باید محدودیتهای ابعادی جدول ۱۰-۳-۷-۳ را تأمین نماید.
(۶) در صورت نیاز استفاده از پیچ های نصب با سوراخ های استاندارد با سوراخ های لوبیایی کوتاه افقی در جان تیر مجاز است.
۱۰-۷-۳-۱۰ اتصال گیردار تیر با بال پهن شده و دیافراگم عبوری از ستون (TD-Widened)
اتصال گیردار تیر با بال پهن شده و دیافراگم عبوری از ستون (شکل ۱۰-۳-۷-۱۴) علاوه بر تأمین الزامات عمومی بخش ۱۰-۳-۷-۱ باید دارای شرایط مندرج در این بخش باشد .
در این نوع اتصال در دو انتهای تیر قسمتی از بال های تیر در مجاورت اتصال آن به ورقهای دیافراگم بر اساس الزامات و محدودیت های این بخش پهن میشود. هدف از این اقدام این است که تسلیم و تشکیل مفصل های پلاستیک به طور عمده در ابتدای نواحی پهن شده تیر (در دو انتهای ناحیه با مقطع ثابت تیر) اتفاق بیفتد. در این نوع اتصال گیردار ستون ها و تیرها شامل ناحیه پهن شده و بهن نشده باید دارای مقاومت موجود کافی در برابر کلیه ترکیبات بارگذاری متعارف باشند.
تبصره :در کنترل تغییر مکان جانبی نسبی طبقه میتوان اثرات مربوط به ناحیه پهن شده تیر را نیز منظور نمود.
۱-۱۰-۷-۳-۱۰ تیرها
در این نوع اتصال استفاده از مقاطع نورد شده I یا H شکل و مقاطع ساخته شده دارای مقطع I یا H شکل به عنوان تیر مجاز است. همچنین :
(۱) عمق مقطع تیر نباید از ۱۲۰۰ میلی متر بیشتر باشد.
(۲) جرم تیر نباید از ۷۰۰ کیلوگرم بر متر بیشتر باشد.
(۳) ضخامت بال مقطع تیرها نباید از ۵۵ میلی متر بیشتر باشد.
(۴) طول ناحیه بال با پهنای متغیر (Ls) نباید از ۰.۷۵db و bbf (هر کدام بزرگ تر باشد)، کوچک تر در نظر گرفته شود که در آن db عمق کلی مقطع تیر و bbf پهنای بال تیر در ناحیه بال یکنواخت است (شکل ۱۰-۳-۷-۱۴). همچنین شیب پهنای ناحیه بال متغیر نباید از ۳۰ درجه بیشتر باشد. انتخاب نهایی این مقادیر بر اساس تأمین كلیه الزامات مربوط به مقاومت موجود لازم تیر در مقطع شروع پهن شدن بال و انتهای تیر و نیز کنترل رابطه ۱۰-۳-۷-۹ صورت میگیرد. در این نوع اتصال به عنوان یک گزینه دیگر می توان پهنای بال را مطابق شکل ۱۵-۷-۳-۱۰ افزایش داد.
(۵) در دو انتهای تیر ناحیه حفاظت شده باید برابر فاصله از بر ورق دیافراگم تا نصف عمق مقطع تیر بعد از محل شروع ناحیه بال با پهنای متغیر به سمت وسط تیر در نظر گرفته شود.
(۶) محل تشکیل مفصل پلاستیک (Sh) در روی تیر در محل شروع ناحیه بال با پهنای متغیر در نظر گرفته میشود.
(۷) نسبت دهانه آزاد تیر به عمق آن نباید از ۷ برای قاب های خمشی ویژه و از ۵ برای قاب های خمشی متوسط کمتر در نظر گرفته شود.
(۸) وصله لب به لب ورق بال تیر با جوش شیاری با نفوذ کامل در محل شروع پهن شدن آن، در صورتی که اولاً وصله جان تیر حداقل به اندازه عمق تیر به سمت میانه تیر از وصله بال فاصله داشته باشد و ثانیاً در کارخانه با صد درصد آزمایشات غیر مخرب کنترل گردد، مجاز است.
۲-۱۰-۷-۳-۱۰ ستون ها
در این نوع اتصال استفاده از مقاطع جعبه ای ساخته شده از ورق با مقاطع قوطی شکل (HSS) به عنوان ستون مجاز است. همچنین
(۱) عمق و پهنای ستون نباید از ۷۵۰ میلی متر بیشتر باشد.
(۲) ضخامت بال ها و جان های مقطع ستون باید به نحوی باشد که در ناحیه چشمه اتصال نیازی به ورقهای مضاعف نباشد.
۳-۱۰-۷-۳-۱۰ ورقهای دیافراگم
(۱) مصالح ورقهای دیافراگم که دارای ضخامت مساوی یا بیش از ۳۰ میلی متر هستند، باید دارای خواص تایید شده در امتداد ضخامت بوده و از نظر طاقت نمونه شیار داده شده شارپی حداقل از رده J۰ باشند.
(۲) ضخامت ورقهای دیافراگم باید حداقل ۵ میلی متر از ضخامت بالهای تیر و حداقل ۳ میلی متر از ضخامت ورقهای ستون بزرگ تر باشد. همچنین ضخامت ورقهای دیافراگم باید به نحوی باشد که الزامات ورقهای پیوستگی بندهای ۱۰-۳-۳-۲-۸ یا ۱۰-۳-۳-۳-۱۰، حسب مورد را تأمین نمایند. در تأمین این الزامات علاوه بر کنترل حالت حدی تسلیم ورق دیافراگم در پهنای کلی باید حالت حدی گسیختگی در پهنایی که بال تیر به ورق دیافراگم جوش شده است نیز کنترل گردد. در این محاسبات ضریب کاهش مقاومت (Φ) را میتوان برای حالت حدی تسلیم به جای ۰.۹ برابر ۱.۰ و برای حالت حدی گسیختگی به جای ۰.۷۵ برابر ۰.۹ در نظر گرفت. همچنین ضریب اطمینان (Ω) را میتوان برای حالت حدی تسلیم به جای ۱.۶۷ برابر ۱.۵ و برای حالت حدی گسیختگی به جای ۲.۰ برابر ۱.۶۷ در نظر گرفت.
(۳) اتصال ستون به ورقهای دیافراگم باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل همراه با ورقهای پشت بند بوده و در محل کارخانه اجرا گردد. این جوش بحرانی لرزه ای محسوب شده و ضوابط بند ۱۰-۳-۲-۱-۶ - ب باید در مورد آن رعایت گردد. همچنین کیفیت صد درصد این جوش ها باید از طریق آزمایش های غیر مخرب نظیر رادیوگرافی یا التراسونیک (فراصوتی) تأیید شود.
(۴) مطابق جزئیات شکل ۱۰-۳-۷-۱۵ در این نوع اتصال سطح بیرونی بال فوقانی تیر باید به حداکثر ۳ میلی متر پایین تر از سطح فوقانی ورق دیافراگم باشد.
۴-۱۰-۷-۳-۱۰ سایر الزامات
(۱) اتصال بال های تیر به ورقهای دیافراگم باید از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل باشد. برای این منظور در دو انتهای تیر تعبیه سوراخ های دسترسی برای انجام جوش شیاری با نفوذ کامل بال تیر به ورق دیافراگم مطابق الزامات بند ۱۰-۲-۹-۱-۴ این مبحث الزامی است. برای اتصال بال های تیر به ورقهای دیافراگم استفاده از ورق پشت بند الزامی است شکل ۱۰-۳-۷-۱۱) اتصال ورقهای پشت بند به بالهای تیر مجاز نیست.
(۲) برای اتصال بالهای تیر به ورقهای دیافراگم استفاده از ورقهای گوشواره ناودان انتهای جوش شیاری الزامی است. ورقهای گوشواره باید حداقل به اندازه ۲۵ میلی متر یا ضخامت قطعه هر کدام بزرگتر بود از لبه درز امتداد داشته باشد؛ ولی نیازی نیست بلندتر از ۵۰ میلی متر باشد. برای تأمین این الزام پهنای بال تیر در محل اتصال بال های تیر به ورقهای دیافراگم باید به نحوی انتخاب شود که رابطه زیر برقرار باشد :
(۹-۷-۳-۱۰) Bbf ≤ [Bd - max(۲tbf and ۵۰mm)]
در رابطهی فوق :
Bd = پهنای ورق دیافراگم
tbf = ضخامت بال تیز
Bbf = پهنای بال تیر در محل اتصال بال های تیر به ورقهای دیافراگم
(۳) خال جوش های متصل کننده ورقهای گوشواره باید داخل درز جوش ایجاد شوند. پس از برداشتن ورقهای گوشواره حداکثر ناهمواری مجاز سطح برابر ۱۳ میکرون است.
(۴) هنگامی که پشت بند فولادی برای جوشهای شیاری با نفوذ کامل بین بال پایینی تیر و ورق دیافراگم استفاده شود پشت بند باید بعد از جوشکاری برداشته شود پس از برداشتن پشت بند فولادی پاس ریشه باید تا رسیدن به فلز جوش سالم از پشت شیارزنی شود و با جوش گوشه تقویتی از پشت جوش شود. ضخامت جوش گوشه تقویتی باید حداقل ۸ میلی متر باشد.
(۵) هنگامی که پشت بند فولادی برای جوشهای شیاری با نفوذ کامل بین بال بالایی تیر و ورق دیافراگم استفاده شود و پشت بند برداشته نشود. پشت بند باید با جوش گوشه سراسری به ضخامت حداقل ۸ میلی متر بر لبه زیرین جوش شیاری به ورق دیافراگم متصل شود.
(۶) در قاب های خمشی ویژه اتصال جان تیر به بال ستون باید از طریق جوش شیاری با نفوذ کامل صورت گیرد. علاوه بر آن لازم است یک ورق تکی برش جان در فاصله بین دو سوراخ دسترسی تعبیه شده و به ستون جوش شود (شکل ۱۰-۳-۷-۱۴) استفاده از این ورق تکی جان به عنوان پشت بند جوش شیاری جان تیر به بال ستون نیز مجاز است. ضخامت ورق تکی جان باید حداقل برابر ۱۰ میلی متر باشد. در انتهای جوش شیاری جان تیر به بال ستون استفاده از ورقهای گوشواره ای الزامی نیست.
(۷) در قاب های خمشی متوسط اتصال جان تیر به بال ستون میتواند از طریق رعایت ضوابط بند فوق انجام پذیرد در این نوع قاب به جای رعایت این ضوابط اتصال جان تیر به بال ستون می تواند از طریق یک ورق تکی پیچ شده به جان تیر نیز صورت گیرد (شکل ۱۰-۳-۱۶۷). در این حالت اتصال ورق تکی به جان تیر باید از نوع لغزش بحرانی با سوراخ استاندارد یا سوراخ استاندارد در یکی و سوراخ لوبیایی کوتاه در امتداد موازی با محور تیر در دیگری و اتصال آن به بال ستون از نوع جوش شیاری با نفوذ کامل یا جوش گوشه دو طرفه باشد. در این حالت مقاومت برشی مورد نیاز اتصال باید بر اساس الزامات بند ۱۰-۳-۳-۲-۵ تعیین شود. ضخامت جوش های گوشه طرفین ورق تکی به بال ستون باید حداقل برابر ۰.۷۵ ضخامت ورق تکی و ضخامت ورق تکی باید حداقل برابر ۱۰ میلی متر باشد.
(۸) در صورت نیاز استفاده از پیچ های نصب با سوراخ های استاندارد یا سوراخ های لوبیایی کوتاه افقی در جان تیر مجاز است.
تصویر ۱
تصویر ۲
تصویر ۳
تصویر ۴
تصویر ۵
تصویر ۶
تصویر ۷
تصویر ۸
تصویر ۹
تصویر ۱۰
تصویر ۱۱
تصویر ۱۲
تصویر ۱۳
تصویر ۱۴
تصویر ۱۵
تصویر ۱۶
تصویر ۱۷
تصویر ۱۸
تصویر ۱۹
تصویر ۲۰
تصویر ۲۱
تصویر ۲۲