در نظام نظارت ساختمانی، باید میان گزارش تخلفات اجرایی ساختمان و گزارش تخلفات حرفه‌ای عوامل ساخت‌وساز تفاوت قائل شد؛ زیرا مرجع دریافت گزارش و هدف از رسیدگی در این دو وضعیت یکسان نیست.
۱. گزارش تخلف اجرایی توسط مهندس ناظرمطابق
بند ۱۲-۱-۵-۸ مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان، مهندس ناظر موظف است بر رعایت الزامات ایمنی در عملیات ساختمانی نظارت کند.
در صورت مشاهده تخلف، ناظر باید ضمن ارائه تذکر کتبی به سازنده، مراتب را به مرجع رسمی ساختمان اعلام کند.
۲. نظارت بر عملکرد سازنده و مهندس ناظرمطابق
بند ۱۲-۱-۵-۹ مبحث دوازدهم، شهرداری‌ها، سایر مراجع صدور پروانه ساختمان و سازمان نظام مهندسی ساختمان موظف‌اند بر عملکرد سازنده و مهندس ناظر نظارت کنند.
در صورت بروز تخلف، مراتب باید به شورای انتظامی نظام مهندسی ساختمان گزارش شود.
۳. تفاوت نقش مراجعمراجع صدور پروانه و کنترل ساختمان، وظایفی در زمینه کنترل عملیات ساختمانی و نظارت بر عملکرد عوامل ساخت‌وساز دارند.
شورای انتظامی نظام مهندسی ساختمان، مرجع رسیدگی به تخلفات انتظامی حرفه‌ای اشخاص مشمول مقررات مربوط است.
همچنین در صورت تحقق شرایط مسئولیت مدنی یا کیفری، موضوع ممکن است به‌طور مستقل در مراجع قضایی نیز قابل رسیدگی باشد.
دام آزمونی:برای تشخیص مرجع صحیح گزارش تخلف، ابتدا باید مشخص شود گزارش‌دهنده چه شخص یا نهادی است و گزارش در چه چارچوبی تهیه می‌شود.
اگر موضوع، اعلام تخلف اجرایی مشاهده‌شده توسط مهندس ناظر باشد، باید تکلیف گزارش‌دهی ناظر بررسی شود.
اگر موضوع، نظارت مراجع قانونی بر عملکرد حرفه‌ای سازنده و مهندس ناظر باشد، حکم
بند ۱۲-۱-۵-۹ و ارسال گزارش به شورای انتظامی ملاک خواهد بود.
این تفکیک مانع اشتباه گرفتن مراجع کنترل ساختمان، سازمان نظام مهندسی و شورای انتظامی در سؤالات آزمونی می‌شود.