سیستم اعلام حریق در صورت وقوع حریق در ساختمان ها، با هدف هشدار به موقع و جلوگیری از توسعه حریق، حفاظت جان افراد ونیز تأمین ایمنی افراد، حفاظت از اموال، مدارك، اسناد، دستگاه ها و تجهیزات حساس گران قیمت، به کار گرفته میشود. رعایت مبانی زیر در طراحی این سیستم الزامی است:
پ ۴-١-١ طراحی سیستم اعلام حریق باید بر اساس كاربری ساختمان و فضاهای آن، اهداف ایمنی، درجه اهمیت و حساسیت ساختمان و غیره انجام گیرد.
پ ۴-١-٢ سیستم اعلام حریق عموماً به دو نوع متعارف و آدرس پذیر که با توجه به شرایط و نیاز سیستمهای موجود در ساختمان، سطح زیربنا، کاربری ساختمان، ریسک حریق و سایر عوامل دیگر انتخاب میگردد و بسته به نوع آن شامل اجزایی از قبیل انواع دتكتورها، شستی، آژیر یا زنگ، نشانگر نورانی، انواع اینترفیس ها، ایزولاتور، هشدار دهنده نوری، پانل تكرار كننده، پانل نمایشگر تصویری نشاندهنده محل حریق، مدارهای ارتباطی، مركز اعلام حریق و غیره میباشد.
پ ۴-١-٣ مراکز سیستم اعلام حریق باید از نوع تحت مراقبت دائم باشد و به گونه ای که عمل یکی از دتکتورها و یا شستیهای حریق و سایر اجزاء آن سبب اعلام حریق در مرکز گردد.
پ ۴-١-۴ مرکز سیستم اعلام حریق باید در محلی که خارج از دسترس عموم است، نصب شود و به طور شبانه روزی تحت مراقبت افراد کارآزمودە باشد.
پ ۴-١-۴-١ مرکز اعلام حریق در ساختمانه ای ویژه حیاتی، بسیار زیاد حساس و زیاد مهم در اتاق کنترل و مدیریت ساختمان نصب میشود. در این شرایط نصب پانل تكرار كنندە اعلام حریق و یا پانل نمایشگر تصویری نشان دهنده محل حریق در محلی نزدیک بە نقطەی دسترسی مامورین آتشنشانی به ساختمان، اتاق كنترل موتورخانه تأسیسات مكانیكی و نیز در صورت وجود اتاق های امدادرسانی و مدیریت بحران در ساختمان توصیه میشود.
پ ۴-١-۵ كلیه مدارهای سیستم اعلام حریق باید مستقل از سایر سیستمها كشیده شوند وفقط در مواردی که بین مرکز اعلام حریق و ایستگاه آتشنشانی ارتباط وجود دارد، می توان از مدارهای ارتباطی مخابرات برای این منظور استفاده كرد. كلیه مقررات شركت مخابرات در این مورد باید رعایت شود.
پ ۴-١-۶ در هر ساختمان منطقه بندی حریق باید بر اساس مساحت وكاربری فضاها، اتاقها و اهمیت آنها، کار کرد ان ناحیه در کل ساختمان یا میزان پایداری و مقاومت در مقابل حریق و غیره و بر اساس موارد مرتبط در سایر مباحث مقررات ملی ساختمان انجام گیرد، طراحی سیستم اعلام حریق و منطقه بندی سیستم اعلام حریق نیز از منطقه بندی فوق الذکر تبعیت خواهد کرد.
پ ۴-١-۶-١ علاوه بر رعایت موارد این پیوست در طراحی سیستم اعلام حریق رعایت موارد مرتبط در مبحث ٣ مقررات ملی ساختمان الزامی بوده ومنطقه بندی حریق در ساختمان نیز بر اساس مبحث ٣ مقررات ملّی ساختمان خواهد بود.
پ ۴-١-۶-٢ در صورت استفاده از سیستم اعلام حریق آدرس پذیر در طرح، آدرس دهی هر یک از اجزای سیستم اعلام حریق باید براساس فضاها، طبقات، نیاز سیستم منطقه بندی حریق وغیره انجام گیرد.
پ ۴-١-۶-٣ پیش بینی ایزولاتور در سیستم اعلام حریق آدرس پذیر، در محل های ورودی و خروجی هر منطقه بندی حریق الزامی میباشد مشروط بر اینكه هر یک از اجزای سیستم اعلام حریق فاقد ایزولاتور باشد.
پ ۴-١-٧ حداکثر مساحت یا سطح پوشش یک منطقه یا زون در سیستم اعلام حریق متعارف باید بر اساس استانداردهای معتبر انتخاب شود.
پ ۴-١-٨ حداكثر مساحت یا سطح پوشش یک لوپ در یک ساختمان با سیستم اعلام حریق آدرس پذیر باید بر اساس استانداردهای معتبر انتخاب شود.
پ ۴-١-٩ تعداد اجزای نصب شده در یك زون سیستم اعلام حریق متعارف از قبیل دتكتورها، شستیها و غیره و همچنین سطح مقطع مدار یک زون بر اساس توصیهها و روش های پیشنهادی شرکتهای سازنده معتبر سیستم انتخاب میگردد.
پ ۴-١-١٠ تعداد اجزای نصب شده در یک لوپ سیستم اعلام حریق آدرس پذیر از قبیل دتکتورها، شستی ها، اینترفیس ها، پنلهای تكرار كننده، نمایشگر و غیره و همچنین سطح مقطع مدار یک لوپ بر اساس توصیه ها و روش های پیشنهادی شرکت های سازنده معتبر سیستم انتخاب میگردد.
پ ۴-١-١١ در ساختمان هایی که سناریوی مشخص حریق، برای سیستم اعلام حریق، تخلیه دود، تخلیه افراد ساختمان و غیره تعریف و مشخص شده باشد. مركز اعلام حریق، اجزای سیستم اعلام حریق و نوع آن باید توانایی عملیاتی کردن سناریوی فوق را داشته باشد.
پ ۴-١-١٢ دتکتورهای سیستم اعلام حریق شامل، انواع دتکتورهای حرارتی ، دودی، ترکیبی، گازی، خطی، کابلی، شعله ای، دتكتور با حساسیت بسیار بالا و غیره میباشد كه با توجه به نیاز و کاربری فضا و ریسک حریق انتخاب میگردد.
پ ۴-١-١٣ سطح پوشش و حدود عملکرد هریک از انواع دتكتورها كه در استانداردهای معتبر تعیین گردیده، باید توسط طراح رعایت گردد.
پ ۴-١-١۴ پیشبینی چراغ نشانگر در سیستم اعلام حریق متعارف برای تشخیص فعال شدن شرایط دتکتورهایی كه محل نصب آنها در سقف و یا كف كاذب، فضاهای دربسته و یا غیر قابل رویت میباشند، استفاده میشود.
تبصره: در سیستم اعلام حریق آدرس پذیر بعلت اینكه محل و آدرس فعال شدن و شرایط دتکتورهای اعلام حریق در تابلوی مرکزی مشخص میشود بدین جهت می توان از نصب چراغ نشانگر برای دتكتور اعلام حریق در این سیستم صرفنظر نمود.
پ ۴-١-١۵ فاصله دتکتورها از یکدیگر، موانع، در یچههای هوا، چراغ های رو کار سقفی، دورترین نقطه از دیوارهای اطراف و نیز ارتفاع نصب قسمت حس كننده دود و حرارت دتكتور از سقف و غیره که در استانداردهای معتبر تعیین گردیده، باید توسط طراح رعایت گردد.
پ ۴-١-١۶ حداكثر فاصله نصب دتكتور از بازشوی در كابین آسانسورها (چاه آسانسور) و شفتهای عمودی دارای در و یا قابل دسترس در طبقات ساختمان ۱/۵ متر میباشد.
پ ۴-١- ١٧ پیشبینی دتکتور برای سقف کاذب و همچنین کف کاذب باید بر اساس استانداردهای معتبر انجام گیرد. دتكتورهای نصب شده در داخل سقف و كف كاذب باید قابل دسترس باشند.
پ ۴-١-١٨ کلیه کابلهای سیستم اعلام حریق باید از نوع مقاوم در مقابل حریق بوده و بر اساس استانداردهای معتبر تولید شده باشد. مشخصات این كابل از نظر سطح مقطع و غیره باید طبق توصیه و یا دستورالعمل سازندگان معتبر سیستم اعلام حریق انتخاب گردد.
پ ۴-١-١٩ فضاهایی كه توسط جداكننده (پارتیشن) و یا قفسه بندی تقسیم شده باشند و ارتفاع بالای آنها تا سقف كمتر از مقدار تعیین شده توسط استانداردهای معتبر باشد، هر قسمت باید به طور جداگانه با دتکتور پوشش داده شود
پ ۴-١-٢٠ اندازه برآمدگی زیر سقف با توجه به ارتفاع فضا که در استانداردهای معتبر به عنوان مانع تعریف میگردد، به عنوان یک دیوار جداکننده محسوب شده و فضاهای اطراف این برآمدگی باید به عنوان فضاهای مجزا به حساب آید.
پ ۴-١-٢١ حداکثر و حداقل ارتفاع نصب دتکتورهای دودی، حرارتی، تركیبی و غیره باید بر اساس استانداردهای معتبر انتخاب گردد.
پ ۴-١-٢٢ در سقفهای شیبدار دوطرفه علاوه بر سایر قسمت های سقف، باید یک ردیف از دتکتورها در بالاترین نقطه خط رأس سقف در نظر گرفته شود.
پ ۴-١-٢٣ در سقفهای شیبدار یک طرفه علاوه بر سایر قسمتهای سقف، باید یک ردیف از دتکتورها در بالاترین نقطه و با رعایت حداقل فاصله از دیوار جانبی در نظر گرفته شود.
پ ۴-١-٢۴ فاصله دتکتورهای حرارتی، دودی و ترکیبی باید بر اساس ارتفاع فضای نصب و سایر عوامل مؤثر دیگر و براساس استانداردهای معتبر انتخاب گردد.
پ ۴-١-٢۵ چنانچه جریان هوای موجود در فضا ناشی از خروج و یا تخلیه هوا در سیستم هوارسانی تأسیسات مکانیکی طبق استانداردهای معتبر در انتخاب محل نصب و تعداد دتكتورهای مورد نیاز فضا مؤثر باشد، در این شرایط به منظور تأمین كاركرد مناسب دتكتورها، رعایت استانداردهای مذکور در این خصوص الزامی خواهد بود.
پ ۴-١-٢۶ نصب شستی اعلام حریق علاوه در راهروها و سرسراها، در ورودی پلکان های خروج و راههای خروج الزامی، ضروری میباشد.
پ ۴-١- ٢٧ نصب دتکتور اعلام حریق در سقف قسمت خروجی کلیہ پلکانهای خروج بسته، الزامی است.
پ ۴-١-٢٨ شستی اعلام حریق باید به آسانی قابل رؤیت بوده و به صورت نصب روكار و یا نیمه توكار باشد.
پ ۴-١-٢٩ در انتخاب محل نصب شستیهای اعلام حریق باید حداكثر فاصله پیمایش افراد تا رسیدن به آن و همچنین فاصله شستیهای اعلام حریق در راهروها از یکدیگر که در استانداردها تعیین گردیدە، مدنظر قرار گیرد.
پ ۴-١-٣٠ پیش بینی مشخصات و محل نصب زنك، آزیر و یا هر سیستم شنیداری اعلام حریق در ساختمان ها باید بر اساس شدت صوت مورد نیاز و با احتساب، افت شدت صوت ناشی از فاصله، درها، دیوارها و غیره كه در استانداردهای معتبر تعیین گردیده انتخاب شود.
پ ۴-١-٣١ در صورت نیاز به سیستم هشداردهنده نوری در فضاها باید الزامات استانداردهای معتبر در این خصوص رعایت گردد.
پ ۴-١-٣٢ دستگاههای اینترفیس سیستم اعلام حریق و تعداد كانال آن، محل مورد نیاز نصب آنها، باید بر اساس شرایط طرح و نیاز سیستم های تأسیسات برقی و مکانیکی در نظر گرفته شود.
پ ۴-١-٣٣ دتکتورهای کانالی در سیستم تهویه و هوارسانی با کانال هوای بر گشت و یا رفت و یا هر دو ونیز كانال تخلیه هوای أن ونیز سیستم تخلیه هوای مستقل از سیستم هوارسان وغیره باید با هماهنگی طراحان سیستم های مذكور، سناریوی حریق ومدیریت تخلیه دود و براساس استانداردهای معتبر در نظر گرفته شود.
پ ۴-١- ٣۴ در طراحی سیستم دتکتور خیلی حساس دودی (با سیستم نمونه گیری از هوا به واسطه مکش هوا و دتکتورهای خاص)، رعایت دستورالعمل سازندگان معتبر آنها الزامی است.
پ ۴-١-٣۵ مرکز سیستم اعلام حریق باید به عنوان یک واحد مستقل و متكی به خود عمل نماید، فرمانها و كنترل های مورد نیاز از این سیستم باید از طریق مركز و با مدارهای واسطه به سیستمهای دیگر از جمله سیستمهای مدیریت ساختمان (BMS) و غیره مرتبط و متصل گردد.
پ ۴-١-٣۶ ظرفیت باتری های منبع تغذیه پشتیبان سیستم اعلام حریق باید بر اساس استانداردهای معتبر محاسبه و انتخاب گردد.