١٣-٥-٥-١ برای تأمین وتغذیه برق مصارف اضطراری تأسیسات برقی ساختمان از قبیل سیستم ها، دستگاه ها، تجهیزات و غیره باید از نیروی برق اضطراری كه در محل ساختمان توسط مولدهای نیروی برق اضطراری تولید می گردند، استفاده شود. نیروی محركه ژنراتور این مولدها معمولاً موتورهای دیزل و یا در بعضی از موارد موتورهای گازسوز (گاز شهری) میباشد. بر این اساس مصارف اضطراری زیر باید از نیروی برق اضطراری تغذیه گردند:
الف) سردخانههای عمومی و صنعتی
ب) مراکز صنعتی که قطع برق طولانی مدت در آنها ممكن است موجب خسارت جبران ناپذیر شود.
پ) هر نوع ساختمان یا مجموعه یا مرکز دیگری که به تشخیص مقامات ذیصلاح باید دارای نیروی برق اضطراری باشد.
ت) ساختمان هایی كه نوع فعالیت آنها به نحوی است كه ممكن است قطع برق، خطر یا خسارت جبران ناپذیر بوجود آورد.
ث) در ساختمانهای مسکونی و اداری خصوصی (غیرعمومی)، که دارای واحدهای مجزا از هم بوده و طول مسیر حركت آسانسور(ها) بیش از ٢١ متر از كف اصلی ورودی بوده كه الزاماً دارای آسانسور حمل بیمار (برانکاردبر) میباشد.
١٣-۵-۵-١-١ در ساختمانهای مسکونی که شامل شرایط بند (ث) فوق الذکر نمیگردند، توصیه میشود كه آسانسور(ها) در صورت امكان مجهز به سیستم منبع تغذیه شامل مبدل جریان با باتری پشتیبان و شارژ آن باشد، به گونه ای که به هنگام قطع برق، آسانسور(ها) به نزدیک ترین طبقه هدایت و متوقف گردد. در این صورت بازرسی و بازدید دورهای از شرایط كاركرد آن سیستم و باتری ها، باید جزء برنامه و دستورالعمل نگهداری ساختمان قرار گیرد.
١٣-۵-۵-١-٢ در تأمین نیروی برق اضطراری مركز داده ضمن توجه به ردهبندی آن (Tier)، موارد مرتبط در استانداردهای ۹۴۲-ANSI/TIA و ۰۰۲-ANSI/BICSI باید ملاک عمل قرار گرفته و رعایت گردند.
١٣-۵-۵-٢ برآورد نیروی برق اضطراری مورد نیاز باید بر اساس کل بار مصارف اضطراری و پس از اعمال ضرایب همزمانی با در نظر گرفتن جریان راه اندازی مصارف، جریان هارمونیکها و دیگر ملاحظات به عمل آید و با توجه به مقدار نیروی برق اضطراری مورد نیاز ممكن است از یک یا چند مولد برای این منظور استفاده شود. این مولدها بسته به شرایط ممكن است از طریق راهاندازی خود كار، با وقفه کوتاه و یا بیوقفه (مولدهای NO Break ) شبكه نیروی برق اضطراری را تغذیه نمایند.
١٣-٥-٥-٣ در انتخاب محل و ابعاد نیروگاه برق اضطراری، ظرفیت، مشخصات مولد یا مولدها، استقرار در نزدیكی مركز بار، افت ولتاژ، شرایط راه اندازی، شبكه توزیع، ارتباط با سیستم تغذیه برق اصلی (برق نرمال)، دور در ثانیه مولد، افت توان مولد ناشی از شرایط اقلیمی از قبیل درجه حرارت و ارتفاع از سطح دریا وغیره، تأمین هوای مورد نیاز احتراق مولد و خنک كردن آن (تأمین بازشوهای ورود و خروج هوا)، تخلیه دود ناشی از احتراق و غیره، باید مورد توجه قرار گرفته و موارد زیر نیز رعایت گردد:
الف) نیروگاه در محلی ساخته و نصب شود که از نظر لرزش، سر و صدا و دود، اثر سویی بر محیط اطراف آن نداشته باشد.
ب) حمل و نقل و نصب و بهره برداری از مولدهای برق اضطراری به سهولت انجام پذیر باشد.
پ) فونداسیون نصب مولد مستقل از پی و یا سازه ساختمان بوده و باید، مجهز به لرزه گیرهای مناسب با شرایط محل استقرار آن باشد.
ت) جنس لوله اگزوز و انبارہ (صدا خفه کن) مولد، با توجه به مكان استقرار و كاربری ساختمان انتخاب شود.
تبصره: برای ساختمانهای احداث شده در مناطق عمومی و مسكونی باید از انباره اگزوز (صدا خفه كن) با دسیبل نویز مناسب این مناطق استفاده شود. استفاده از انباره اگزوز مخصوص مناطق صنعتی و یا ساختمانهای صنعتی (انباره دسیبل نویز بالا) در این مناطق مجاز نمیباشد.
ث) نصب دودکش مولد و یا دودکشهای مولدهای نیروگاه در بام ساختمان و یا فضای آزاد مجاور نیروگاه، باید طوری در نظر گرفته شود كه دود ناشی از مولدها به راحتی در محیط اطراف پخش شده و مزاحمتی برای ساختمانها و فضاهای مجاور بوجود نیاورد.
ج) مخزن سوخت دائمی مولدهای نیروكاه باید طبق مقررات وضوابط شركت نفت و با فاصله مناسب از نیروگاه و به صورت مدفون ساخته شود و در انتخاب محل استقرار مخزن سوخت لازم است به راههای ارتباطی تانکر سوخت رسانی و لولههایی که سوخت را به نیرو گاە میرساند، توجه مخصوص شود.
چ) جرثقیل سقفی جهت تعمیرات بر حسب نیاز و متناسب با نوع نیروگاه و مولدهای منصوبه پیشبینی و نصب شود.
ح) چنانچه برای مرکز نیروی برق اضطراری، از اتاق در داخل ساختمان استفاده شود، مولد و یا مولدهای نیروی برق اضطراری، تابلو و یا کلید تبدیل اتوماتیک و یا تابلوی سنکرون، باید در یک اتاق جداسازی شده با درها، دیوارها، سقف مانع حریق بوده و با درجه ٢ ساعت مقاومت در برابر حریق باشد (مبحث ٣ مقررات ملی ساختمان).
تبصره: رعایت شرایط فوق الذكر برای اتاق تابلو برق، باطریها و دستگاه برق بدون وقفه مركزی ساختمان نیز الزامی است.
خ) مولدهای برق اضطراری در ساختمانهای ویژه حیاتی و بسیار زیاد حساس باید در فضای ایمن و دارای دیوارها و سقفهای ایمن با رعایت اصل استحكام، نصب شوند. (مبحث ٢١ مقررات ملی ساختمان)
١٣-۴-۵-۵ بنا به دلایل زیر از ژنراتور گازی كه در آن از شبكه گاز شهری به عنوان سوخت نیروی محرکه مولد برق اضطراری استفاده میشود فقط برای تأمین مصارف برق اضطراری و به غیر از مصارف سیستمهای تأمین ایمنی میتوان استفادە کرد.
الف) مدت زمان راه اندازی ژنراتورهای گازی بیش از ١۵ ثانیه میباشد (ردیف ١٣-٥-۶-٢-٢).
ب) احتمال قطع گاز شبکه شهری به دلایل ناخواسته وجود دارد.
١٣-٥-۵-۵ مولد نیروی برق اضطراری به هنگام قطع برق شهر، از طریق تابلو و یا كلید تبدیل اتوماتیک (ATS) به شبكه توزیع برق اضطراری وصل و برق مورد نیاز مصارف اضطراری را تأمین مینماید. كلیدهای خود كار (اتوماتیک) با مكانیسم موتوری و یا كلیدهای خودكار مغناطیسی (كنتاكتور) مورد استفاده در تابلو و یا كلید تبدیل اتوماتیك (ATS) مذكور در سیستم نیروی TN-S سه فاز و نیز کلید حفاظتی اصلی مدار خروجی برق ژنراتور از نوع چهار پل وبقیه كلیدهای حفاظتی تابلو برق اصلی آن از نوع سه پل خواهند بود.
١٣-٥-٥-٥-١ اجزای تابلو و یا كلید تبدیل اتوماتیک (ATS) مولد نیروی برق اضطراری در سیستم نیروی TN-C سه فاز و نیز کلیدهای حفاظتی اصلی مدار خروجی برق ژنراتور و تابلو برق اصلی آن از نوع سه پل خواهند بود.
١٣-۶-۵-۵ ترمینال نقطه خنثی (N) ژنراتور برق اضطراری سهفاز در سیستم نیروی TN-C، باید از طریق هادی عایق دار با حداقل سطح مقطع هادی اتصال زمین سیستم نیرو به ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین وصل شده و علاوہ بر آن هادی حفاظتی- خنثی (PEN) نیز باید به ترمینال یا شینه حفاظتی- خنثی (PEN) تابلو و یا كلید تبدیل اتوماتیک مولد نیروی برق اضطراری متصل گردد. بدنه دستگاه مولد نیروی برق اضطراری در سیستم نیروی TN-C نیز به ھادی حفاظتی- خنثی (PEN) تابلو و یا کلید تبدیل اتوماتیک مولد نیروی برق اضطراری وصل میگردد.
١٣-٥-٥-٧ ترمینال نقطه خنثی (N) ژنراتور برق اضطراری سه فاز در سیستم نیروی TN-S باید از طریق هادی عایق دار با حداقل سطح مقطع برابر با سطح مقطع هادی اتصال زمین سیستم نیرو مستقیما به ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین وصل گردد. بدنه دستگاه نیز در این سیستم نیرو از طریق هادی عایق دار با حداقل سطح مقطع برابر با سطح مقطع هادی اتصال زمین سیستم نیرو به عنوان هادی حفاظتی (PE) مستقیماً به ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین وصل میگردد.