١٣-٧-٢-١ هنگام عملیات نصب کابلها و پس از خاتمه آن، شعاع خمش كابلها نباید از مقادیر زیر كمتر باشد:
الف) در کابل های دارای روپوش فلزی (کابلهای زرەدار، هم مرکز و هم محور) رابطە زیر باید رعایت گردد:
r=۹(D+d)
ب) در کابل های بدون روپوش فلزی با عایق پلی وینیل كلراید (PVC) ، كابل با عایق كراسلینک پلی اتیلن (XLPE)، پلی اتیلن (PE) و غیره رابطه زیر باید رعایت گردد:
r=۸(D+d)
اختصارات رابطهها و شرح علائم:
r: شعاع خمش كابل
D: قطر خارجی كابل
d: قطر هادی بزرگترین رشته كابل
A : سطح مقطع هادی
درمورد هادیهای به شکل قطاع (سکتور)، قطر هادی معادل از رابطه زیر محاسبه میشود.
d = ۱.۳√A
١٣-٧-٢-٢ نصب کابل ها بر روی دیوار باید با استفاده از انواع بستهای مخصوص این كار، كه از مواد عایق ساخته شده اند و دو عدد پیچ دارند، انجام شود و فاصله کابل از دیوار باید حدود ٢ سانتیمتر باشد.
فاصله بستها یا بازوهای تكیه كابل در نصب افقی نباید از مقادیر زیر بیشتر باشد:
الف) كابل های دارای نوعی روپوش فلزی، ۳۵xD
ب) كابل های بدون روپوش فلزی،۲۰xD
پ) به منظور حفاظت کابل در تنشهای مکانیکی حاصل از اتصال کوتاه حدود ۵٪ اضافه طول در فاصله بین دو بست یا تکیه گاه ثابت برای کابل پیشبینی و رعایت گردد.
درمورد نصب کابل ها به صورت قائم، میتوان به مقادیر افقی، ۵٠٪ اضافه كرد.
١٣-٧-٢-٣ چنانچه کابل ھا در یک یا چند تراز بر روی بازوها (ر ک کابل)، سینی یا نردبان كابل نصب شوند، لازم است فاصله بین ترازهای بازوها، سینیها و یا نردبان ها از هم نیز حداقل ٣٠ سانتیمتر باشد.
١٣-٧-٢-۴ كابلها باید در برابر تابش مستقیم آفتاب دارای حفاظ مناسب باشند.
١٣-٧-٢-۵ کابلهای دفن شده در خاک باید از انواع مجاز برای این کار باشند و علاوه بر رعایت شرایط ذکر شده برای مدارها و كابل ها، لازم است شرایط زیر نیز درباره آنها رعایت شود:
١٣-٧-٢-٥-١ عمق دفن كابل های برق فشارضعیف باید بین ۰/۷ تا ١ متر باشد.
١٣-٧-٢-٥-٢ عمق دفن كابل های برق فشارمتوسط باید حداقل ۰/۳ متر بیشتر از كابل های برق فشار ضعیف باشد.
١٣-٧-٢-۵-٣ چنانچه كابلها به موازات هم كشیده شوند، كابل های برق فشارمتوسط نباید مستقیماً در زیر کابلهای برق فشار ضعیف قرار گیرند.
١٣-٧-٢-۴-۵ کابل ها باید در داخل ماسه نرم خوابانده شوند، به نحوی كه حداقل ١٠ سانتی متر ماسه اطراف کابل را احاطه کند.
١٣-٧-٢-۵-۵ برای حفاظت کابل در برابر عوامل مکانیکی باید لایه ای از آجر و یا بلوک سیمانی کنار هم روی ماسه چیدە شود. طول آجر یا بلو ک سیمانی عمود بر محور کایل خواهد بود.
١٣-٧-٢-۶-۵ چنانچه چند كابل به موازات هم كشیده شوند، ضمن رعایت فواصل مجاز، كل سطح کابلها باید از آجر یا بلوک سیمانی پوشیدہ شدہ و درمورد کابلهای کناری (طرفین)، حداقل نصف طول آجر یا بلوک سیمانی از مرکز کابل به سمت خارج قرار گیرد.
ضمناً به منظور جلوگیری از صدمات مکانیکی به کابل در حفاری ها، لازم است که روی آجر یا بلوک سیمانی نوار پلاستیکی هشدار دهنده در کل مسیر کابل کشی قرار گیرد.
١٣-٧-٢-۵-٧ جابجا کردن، بازکردن، کشیدن یا نصب کابل در هوای آزاد، نباید در دمای كمتر از ٣+ درجه سانتی گراد انجام شود، مگرآنکه کابل، قبلاً حداقل به مدت ٧٢ ساعت در فضایی بسته (انبار) که دمای آن از ٢٠+ درجه سانتی گراد كمتر نبوده است انبار شده باشد وعملیات كابل كشی نیز ظرف مدت ٨ ساعت خاتمه یابد.
تبصرہ: جابجایی قرقرە با کابل پیچیدە بر روی آن در دماهای كم مجاز است.
١٣-٧-٢-۵-٨ كلیه تجهیزات انتهایی و اتصال دهنده كابل ها (سر كابل ها، كابلشوها، چند راهه ها، مفصلها وغیره) باید مناسب نوع ومشخصات كابل با توصیه سازنده باشد وكلیه دستور العمل های سازنده اینگونه وسیلهها نیز باید در موقع نصب مراعات شود. در مورد کابلهای زرەدار یا دارای نوعی پوشش فلزی باید نسبت به وجود پیوستگی الكتریكی پوشش فلزی در محل های اتصال و انشعاب اطمینان حاصل شود.
١٣-٧-٢-۵-٩ اتصال الکتریکی کابلها به وسایل و دستگاهها یا شینهها باید با استفاده از تجهیزات مناسب با نوع و مشخصات کابل و همچنین مناسب با جنس نقطه اتصال، انجام شود.
١٣-٧-٢-٥-١٠ در مورد اتصال كابل های برق فشارضعیف (ردیف ١٣-٧-٢-٥-٩) با توجه به سطح مقطع آنها باید از ترمینالهای پیچی یا كابلشو استفاده شود. كابلشوها باید از انواعی باشند كه یا حداقل دو عدد پیچ داشته باشند و یا اتصال آنها به کمک پرس مناسب انجام شود. استفاده از کابلشوهایی که اتصال آنها فقط به کمک لحیم (قلع و سرب) انجام میشود به طور کلی ممنوع است.
١٣-٧-٢-۵-١١ چنانچە کابل از زیر جاده ها، محوطههای مفروش و یا از زیر سنگچینها عبور کند، باید در زیر سطح مفروش یا جادہ برای کل طول کابل یک لوله محافظ ازجنس پلاستیک صلب (PVC) فشارقوی و غیره پیش بینی شود نسبت قطر لوله به قطړ کابل نباید از حدود ۱/۳ (یک و سه دهم) كمتر باشد.
در محلهای ورود و خروج كابل از داخل لوله، باید برای حفاظت كابل در برابر ساییدگی ناشی از تماس با لبه لوله، نوعی بالشتک در نظر گرفت.
١٣-٧-٢-٨-١٢ كابل ها و سایر هادیهای الكتریكی در عبور از درز انبساط ساختمان باید طوری اجرا گردند که حرکت درز انبساط به آنها آسیب نرساند.
١٣-٧-٢-۵-١٣ در مورد کابل های برق فشار متوسط با توجه به نوع کابل از سر کابلهای مناسب با نوع و مشخصات كابل استفاده شود.
١٣-٧-٢-١۴-۵ استفاده از کابل های با هادی آلومینیومی در تأسیسات برقی و یا شبكه توزیع برق (ردیف ١٣-٧-١-۵) به شرطی مجاز است که مقطع هادی فاز آن كمتر از ٢۵ میلی مترمربع نباشد.
١٣-٧-٢-۶ فاصله کابلها از هم در هر نوع از نحوه نصب کابل حداقل دو برابر (بزرگترین قطر کابل) باشد (فاصله آزاد) اگر فاصله یاد شده از این مقدار كمتر باشد باید از ضرایب مناسبی برای کاهش ظرفیت کابل ها (جریان نامی کابل) استفاده شود.
١٣-٧-٢-٧ حداقل فاصله كابلهای برق فشار متوسط، فشار ضعیف و یا جریان ضعیف كه بصورت مدفون در خاک و یا روی رک مخصوص کابل در کانال یا تونل آدمرو، روی سینی كابل در شفت و رایزر، سقف کاذب، روی دیوار و یا شرایط مشابه، نصب و اجرا میگردند، از همدیگر و از لولههای سیستمهای تأسیسات مكانیكی، آب، بخار و سوخت مایع، حداقل ٣٠ سانتی متر میباشد. چنانچه کابلهای فشار متوسط، روی سینی کابل در شفت و یا رایزر كابل، سقف کاذب، روی دیوار و یا شرایط مشابه، در جوار كابلها و لولههای فوق الذكر، نصب و اجرا گردند، ضمن رعایت حداقل فاصله ٣٠ سانتیمتر، کابل های فشار متوسط باید در سینی کابل فلزی با درپوش فلزی نصب گردیدە و بسته به شرایط از یک دیوار و یا از یک جداکننده مناسب نیز برای جداسازی سینی کابلهای فشار توسط از کابل ها و لولههای همجوار، استفادە گردد.
١٣-٧-٢-٨ نصب و اجرای لولههای خطوط شبکه گاز طبیعی در کانالهای كابل برق در صورتی امكان پذیر است كه این لولهها در مقابل انتقال حرارت و یا اتصال الكتریكی، توسط عایق مناسب محافظت شوند (مبحث ١٧ مقررات ملی ساختمان).
١٣-٧-٢-٩ حداقل فاصله كابل های برق فشار ضعیف در مسیرهای موازی با خطوط شبكه گاز طبیعی برابر یک متر و در مسیرهای متقاطع برابر ۵٠ سانتیمتر و برای كابل های برق فشار متوسط در مسیرهای موازی و یا متقاطع برابر یک متر میباشد (مبحث ١٧ مقررات ملّی ساختمان).
تبصره: در صورتیکه از سازه مناسب بتنی بین کابل و لوله فلزی خطوط شبکه گاز طبیعی استفاده شود فاصله مذکور در مسیر موازی برای كابل های فشار ضعیف به ۵٠ سانتی متر و برای كابل های فشار متوسط فقط در مسیرهای متقاطع به ۵٠ سانتی متر كاهش می یابد (مبحث ١٧ مقررات ملّی ساختمان).
۱۰-۲-۷-۱۳ حداقل فاصله کابل های برق فشار ضعیف با لولههای توكار گاز طبیعی كه با مصالح ساختمانی پوشیده میشوند برابر ١٠ سانتی متر میباشد (مبحث ١٧ مقررات ملی ساختمان).
١٣-٧-٢-١١ در ساختمان های ویژه حیاتی وبسیار زیاد حساس در فضای خالی محل ورود کابلهای تأسیسات برق به ساختمان باید از مواد ضدحریق مناسب استفاده شود.