١٣-٧-٣-١ کلیه سیم کشی های داخلی ساختمان ها، اعم از رو کار و تو کار، باید در داخل لولههای مخصوص سیم کشی یا مجاری مخصوص این كار انجام شود و برای اجرای انشعابات، خم ها، زانوها، سه و چهار راههها و غیره باید از وسایل و متعلقات استاندارد و مخصوص هر لوله یا مجرا استفاده شود. جعبههای زیر کلید و پریز و دیگر متعلقات مشابه در سیم کشیهای تو کار باید با نوع لوله کشی و کلید و پریزهای مورد استفاده همگونی داشته باشد.
١٣-٧-٣-٢ لولههای قابل استفاده در سیم کشی های روکار و توكار در جدول شماره ١٣-٧-٣-٢ دسته بندی شده اند.
١٣-٧-٣-٢-١ لوله کشی هایی كه در دیوار و سقف، كف سازی، بتن وغیره بصورت دفنی اجرا میگردد، از نوع لوله کشی توکار محسوب میشود.
١٣-٧-٣-٢-٢ استفاده از لولههای پلی آمید و یا سایر لولههای پلاستیكی كه در معرض آتش مشتعل شده و میسوزد، به طور کلی ممنوع می باشند.
١٣-٧-٣-٣ اندازه لولهها با توجه به قطر داخلی آنها باید با احتساب تعداد سیم ها، قطر آنها، طول لوله و تعداد خمهای موجود در آن به نحوی انتخاب شود که انجام سیم کشی بدون مصرف نیروی بیش از حد امکان پذیر باشد و در عایقبندی سیمها ساییدگی یا پارگی ایجاد نشود.
برای تأمین این شرط لازم است نسبت قطر داخلی لوله به قطر دسته سیم ها و یا قطر كابل چند رشته ای، حداقل برابر ۱/۳ (یک و سه دهم) باشد.
١٣-٧-٣-۴ لولهها باید در هنگام نصب خالی باشند و سیم ها یا كابل ها پس از تكمیل و پایان لوله کشی (اتمام نازک کاری) به داخل آنها هدایت شوند.
١٣-٧-٣-۵ مدارهایی که در زیر کف ها قرار میگیرند باید فقط با استفاده از لولههای فولادی یا پلاستیکی صلب اجرا شوند. این لولهها به هنگام اجرا و بعد از آن باید در مقابل ضربات مکانیکی محافظت شوند.
تبصره ١: برای جلو گیری از صدمه و یا شکست لولههای برق عبوری از محل درز انبساط در سقف و کف ساختمان، لازم است که از لولههای خرطومی رابط جهت تأمین انعطاف پذیری لولهها استفاده شود.
تبصره٢: لوله کشی بصورت مورب در دیوارها به طور کلی ممنوع میباشد.
١٣-٧-٣-۶ بستهای لولههای روكار باید دو پیچه و از انواعی باشند كه لوله بادیوار یا سقف تماس پیدا نکند و حدود ۶ میلیمتر با آنها فاصله داشته باشد.
١٣-٧-٣-٧ در طول هر قسمت از لوله کشی که بین دو جعبه تقسیم یا وسیله ای مشابه قرار دارد نباید بیش از چهار خم ٩٠درجه (جمعاً ٣۶٠ درجه) وجود داشته باشد. در غیر اینصورت باید از جعبه تقسیم كششی مناسب استفاده شود.
١٣-٧-٣-٨ در محل ورود لوله به جعبه تقسیم یا تابلو یا دستگاهی مشابه باید از بوشینگ مناسب بانوع لوله، استفاده شود تا از زخمی شدن سیم یا كابل جلوگیری شود .
١٣-٧-٣-٩ استفاده از لوله بر در لوله کشیهای فولادی ممنوع است. لولهها باید با اره بریده شده و لبههای تیز محل برش نیز صاف شوند.
١٣-٧-٣-١٠ تغییر نوع لوله از فولادی به پلاستیکی بدون تعبیه جعبه تقسیم مناسب در محل تغییر ممنوع است.
١٣-٧-٣-١١ در صورت استفادہ از کابلهای مخصوص (کابلهای با عایق بندی معدنی و غیره)، به شرط رعایت کلیه مقررات مربوط به کابل کشیها و استفاده از لوازم و تجهیزات مخصوص مربوط مجاز خواهد بود.
١٣-٧-٣-١٢ برای ترانکینگهای فلزی یا پلاستیكی توكار یا روكار، باید از جعبه تقسیم ها، جعبه انشعاب ها، قطعات اتصالی و انتهایی و انواع زانوها (داخلی و خارجی) و سه و چهار راهههای مناسب و مخصوص به خود استفاده شود.
تبصره: ترانکینگهای فلزی باید به پیچهای مخصوص پیوستگی الکتریکی بدنه مجهز باشند و در سراسر سیستم مجرا، بدنهها به طور کامل به یکدیگر متصل و همگی به هادی حفاظتی تابلوی مربوطه وصل شوند.
١٣-٧-٣-١٣ اتصال لوله به دستگاههای دارای لرزش (موتورها و غیره) باید به کمک لولههای فولادی خرطومی با بوشینگهای مناسب که حداقل طول لوله ٢٠ سانتیمتر باشد، انجام شود.
١٣-٧-٣-۱۴ سیم های استفاده شده در سیم كشیها تا مقطع ١٠ میلی متر مربع از نوع تک مفتولی با عایق بندی پی وی سی می باشند، و از این مقطع به بالا سیمها می توانند چند مفتولی باشند. جنس هادی سیم ها مس خواهد بود و استفاده از سیم ها با هادی آلومینیومی بجای هادی مس ممنوع میباشد.
در صورت استفاده از سیم های افشان، بجای سیم های تک مفتولی سر سیم ها جهت اتصال به ترمینال ها، كلیدها، پریزها و سایر تجهیزات باید لحیم كاری یكپارچه شده ویا از سَرسیم های مخصوص (سرسیم گلویی و یا مشابه) استفاده گردد.
١٣-٧-٣-١۵ سیم های کشیده شده در لولهها یا مجاری باید از هر نظر سالم و بدون هیچگونه شکستگی و پیچیدگی باشند و بین دو جعبه تقسیم یا در محل های دسترسی باید به صورت یكپارچە باشد.
١٣-٧-٣-١۶ اتصالات سیمها به همدیگر و انشعابات از سیم ها، باید با استفاده از ترمینالهای پیچی انجام شود.
تبصره ١: استفاده از ترمینالهای نوع دیگر، كه ضمن انجام اتصال و همچنین تضمین تداوم الكتریكی، عایق بندی لازم را نیز تأمین كنند، مجاز است.
تبصرہ ٢: پیچیدن سیمها به دور هم برای ایجاد اتصال الكتریكی و عایق بندی محل اتصال با نوارچسب الکتریکی ممنوع است.
١٣-٧-٣-١٧ برای هر محل انشعاب یا محل های اتصال سیم كشی به وسایل مصرف كننده یا کنترل کنندہ مدار، نظیر چراغ، پریز، کلید، دستگاه و غیره، باید از نوعی جعبه یا وسیله انتهایی مانند آن استفاده شود. استفاده از سرچپقی و نظایر آن ممنوع است.
١٣-٧-٣-١٨ انجام سیم کشیهای نوع روکار با استفاده از سیمهای چندلا و نیز بست های میخی یا میخ معمولی، اکیداً ممنوع است.
١٣-٧-٣-١٩ از سیمها و کابلهای مخصوص (زیرگچی) فقط در مواردی میتوان استفادە کرد که طول انشعاب از محل سیم کشی ثابت تا محل مصرف کنندہ (چراغ) بیش از ۱/۵ متر نباشد. در سایر موارد استفاده از این نوع سیم كشیها و كابل كشیها در تأسیسات اكیداً ممنوع خواهد بود.
١٣-٧-٣-٢٠ در اتصال سیمهای مدارها به ترمینالها و یا شینههای تابلوها، سیمها بر اساس دیاگرام تابلو باید علامت گذاری پایدار (کد گذاری) شده كه تشخیص مدارها در مراحل اجرا، كنترل، آزمایش و بهرە برداری امکان پذیر گردد.
١٣-٧-٣-٢١ سیم کشی باید به گونه ای باشد که تعویض و اجرای مجدد سیم کشی در آینده در همان لوله و یا مجرا امکان پذیر باشد.
١٣-٧-٣-٢٢ فاصله کنتور گاز طبیعی از کابل کشی و سیم کشی روکار تأسیسات برقی باید حداقل ١٠ سانتی متر باشد (مبحث ١٧ مقررات ملّی ساختمان).
١٣-٧-٣-٢٣ حداقل فاصله سیم كشی های روكار از لولههای گاز طبیعی برابر ٥ سانتی متر میباشد (مبحث ١٧ مقررات ملّی ساختمان).
تصویر ۱