۱-۳-۵-۱۴ كلیات
الف) فضاهایی از ساختمان که محل نصب دستگاه هایی است که کار کرد عادی آنها سبب تولید گازهای خطرناک قابل اشتعال، قابل انفجار و یا سمی میشود، و نیز فضاهایی که در آنها مواد خطرزای مشابه نگهداری میشود، باید مجهز به سیستم تخلیۀ هوای مکانیکی برای خروج این گازها باشند.
ب) سیستم تخلیۀ این فضاها باید مستقل و جدا از هر سیستم تخلیه هوای دیگر فضاهای ساختمان باشد.
(١) برای چند گاز مختلف كه با هم سازگار نیستند، نباید سیستم تخلیه هوای مشترک پیشبینی کرد.
پ) هوای آلوده به گازهای قابل اشتعال یا انفجار، سمی و ذرات رادیواكتیو نباید به فضاهای ساختمان، باز گردانی شود.
ت) سیستم تخلیۀ هوای این فضاها باید مجهز به دستگاه ذخیره باشد تا در صورت از كار افتادن دستگاه اصلی، دستگاه ذخیره به طور خودکار فعال و وارد مدار شود.
ث) فشار نسبی این فضاها نسبت به فضاهای دیگر ساختمان، باید منفی باشد.
ج) سیستم تخلیۀ هوا باید مانع افزایش غلظت مواد قابل اشتعال به بیش از ۲۵ درصد كمینه غلظت اشتعال این گازها در هوا شود.
چ) تخلیۀ هوا باید به میزانی باشد كه از افزایش غلظت گازهای خطرزا و سمی تا حد خطرناک جلوگیری کند. میزان تخلیۀ هوا نباید از ۵ لیتر در ثانیه بر مترمربع (یک فوت مکعب در دقیقه بر فوت مربع) سطح زیر بنای فضا و كل مقدار تخلیۀ هوا نباید از ۷۵ لیتر در ثانیه (١۶٠ فوت مکعب در دقیقه)، کمتر باشد.
ح) اگر گازهای منتشر در این فضاها از هوا سنگین تر باشد، دهانۀ ورود هوای آلوده به سیستم تخلیه باید در ارتفاع حداكثر ٣٠٠ میلی متر (١٢ اینچ) بالاتر از كف قرارگیرد.
(١) اگر گازهای منتشر در این فضاها از هوا سبکتر باشد، دهانۀ ورود هوای آلوده به سیستم تخلیه باید حداكثر ٣٠٠ میلی متر (١٢ اینچ) زیر بالاترین قسمت سقف فضا قرارگیرد.
(٢) دریچههای ورود و تخلیۀ هوا باید چنان تعبیه شود كه در همۀ قسمتهای فضا هوای مناسب جریان یابد و از تراکم گازهای خطرزا در یک نقطه جلو گیری شود.
خ) هر گونه فعالیت كه سبب تولید یا متصاعد شدن گازهای سمی است باید در داخل محفظة بستۀ مخصوص (هود) مجهز به سیستم تخلیۀ مکانیکی، انجام گیرد.
(١) در سطح دریچۀ کنترل و دسترسی هود، سرعت هوا باید دست کم یک متر بر ثانیه باشد.
(٢) فضایی که هود در آن جای دارد باید مجهز به سیستم تعویض هوای جداگانه باشد. سیستم تخلیۀ هوای هود نباید به جای سیستم تعویض هوای آن فضا منظور شود.
(٣) هوای سمی تخلیه شده از هود، پیش از تخلیه در هوای آزاد خارج از ساختمان باید با سیستم مناسبی خنثی سازی و در حد پذیرفتنی و مورد تأیید، خطرزدایی شود.
۱۴-۵-٣-٢ الزامات طراحی، ساخت و نصب کانال تخلیه هوا
الف) سیستم تخلیه هوا برای خارج كردن گازها و بخارهای خطرزا از فضاهای ساختمان، را میتوان با روش افت فشار یكسان یا روش سرعت ثابت طراحی كرد . سیستم تخلیۀ هوای حاوی ذرات معلق باید، با روش سرعت ثابت و سرعت لازم برای حمل ذرات طراحی شود.
(١) سیستم كانال كشی تخلیۀ هوای حاوی مواد قابل انفجار یا مواد رادیواكتیو باید، با اندازه گذاری مناسب کانالها، متعادل شود. برای این منظور نباید از وسایلی مانند نصب دمپر که افت فشار موضعی ایجاد میکند، استفاده کرد.
(٢) در تخلیۀ دیگر گازها، میتوان از دمپرهای تنظیم برای ایجاد تعادل فشار در کانال استفاده کرد، با این شرط که مجهز به سیستم کنترل حداقل باز بودن دمپر باشد، تا در هر حال كمترین جریان هوای مورد نیاز یا كمترین سرعت لازم جریان هوا تأمین واز بسته شدن کامل دمپر، جلوگیری شود.
ب) در صورت عبور کانال تخلیۀ گازهای خطرزا از سقف، کف یا دیوار آتش و ادامۀ کانال در منطقۀ آتش دیگر، کانال هوا تا محل خروج از ساختمان باید درون محفظۀ بسته قرار گیرد.
(١) مقاومت آتش جدارهای محفظه بسته باید برابر مقاومت جدارهای منطقۀ آتش و دست کم یک ساعت باشد.
(٢) در کانال سیستم تخلیۀ گازهای خطرزا، نصب دمپر آتش مجاز نیست.
پ) کانال تخلیۀ گازهای خطرزا باید از ورق فولادی گالوانیزه ساخته شود. ضخامت ورق كانال باید دستکم مطابق جدول (۱۴-۵-٣-٢) "پ" باشد.
(١) اگر مواد موجود در هوای تخلیه، روی کانال ساخته شده از ورق فولای گالوانیزه اثر زیان آور داشته باشد، میتوان با تایید مهندس ناظر، کانال را از جنس مناسب و مورد تأیید دیگری ساخت.
(٢) فاصلۀ كانال از مواد سوختنی باید دستكم ٣٠٠ میلی متر (١٢ اینچ) باشد.
ت) بست و آویزهای کانال باید از جنس نسوختنی باشد و فاصلۀ بین دو بست یا دو آویز مجاور باید حداکثر ٣ متر باشد.
تصویر ۱