۱-۶-۵-۱۴ كلیات
الف) سیستم تخلیۀ هوا و هودهای تجهیزات پخت و پز آشپزخانۀ تجاری باید طبق الزامات مندرج در این قسمت از مقررات، طراحی، ساخته ونصب شود.
(١) تا آنجا که به تعویض هوای آشپزخانه، ساخت و نصب کانالهای هوا و سیستم تخلیۀ هوای آن مربوط میشود، الزامات مندرج در «(۱۴-۴) تعویض هوا» و «(۱۴-۶) كانال كشی»، نیز باید مراعات شود.
ب) برای تخلیۀ هوای گرم همراہ با بخار آب، روغن، دود و گازهای دیگر، بالای دستگاہ پخت و پز تجاری باید هود نصب شود.
(١) نصب هود برای دستگاه پخت و پز تجاری که در واحدهای مسكونی نصب میشود و برای مقاصد تجاری به کار نمیرود، الزامی نیست.
(٢) برای لوازم پخت و پز برقی کمکی مانند میکروفر، گرمخانه، نان برشته کن، تخم مرغ پز، سماور تهیۀ چای و قهوه، نصب هود ضروری نیست. بخار آب و گرمای افزوده این دستگاه ها به محیط، به وسیلۀ سیستم معمولی تعویض هوا، از فضای آشپزخانه خارج میشود.
(٣) اگر دستگاه پخت و پز خانگی برای مقاصد تجاری به کار رود، باید به هود مجهز شود.
۲-۶-۵-۱۴ طراحی، ساخت و نصب هود
الف) كلیات
(١) هود باید به گونه ای طراحی، ساخته و نصب شود کہ بخار آب، چربی، دود، بو و دیگر گازهای حاصل از آشپزی به طور مؤثر، به داخل آن هدایت شود.
(٢) بر روی آن دسته از دستگاههای پخت و پز که روغن و دود متصاعد میکنند، باید هود نوع I نصب شود.
(٣) بر روی دستگاههایی که فقط بخار آب و گرما منتشر می كنند، باید هود نوع II نصب شود.
(۴) در هر جا هود نوع II لازم است، میتوان به جای آن از هود نوع I استفاده کرد، ولی به جای هود نوع I نباید هود نوع II به کار برد.
(۵) هود نوع I باید مجهز به فیلتر روغن باشد.
ب) ظرفیت تخلیۀ هوای هود
(١) برحسب نوع دستگاه پخت و پز، مقدار تخلیۀ هوای هودهای سه طرفه و چهار طرفه، باید دست کم برابر مقادیر جدول (۱۴-۵-۶-٢) "ب" باشد.
(٢) در صورتیکه دستگاه پخت و پز از نوع برقی باشد، مقدار تخلیۀ هوای هود را میتوان تا ٨٠ درصد مقادیر داده شده در جدول (۱۴-۶-۵-٢) "ب" کاهش داد.
پ) ساخت هود
(١) بدنۀ هود نوع I باید از ورق فولادی زنگ ناپذیر، با ضخامت دستكم ١ میلیمتر (۰/۰۳۹۴ اینچ) ساخته شود. بدنۀ هود نوع II باید از ورق فولادی زنگ نایذیر به ضخامت دست کم ۰/۶ میلیمتر (٠/٠٢٢٠ اینج) ویا ورق آلومینیوم به ضخامت دستكم ١ میلیمتر (۰/۰۳۹۴) ساخته شود.
(٢) هود باید چنان طراحی و ساخته شود که همۀ سطوح و اجزای داخلی و خارجی آن دسترس پذیر باشد و به آسانی تمیز شود.
(٣) اجزای هود نوع I باید به ترتیبی اتصال یابد كه سطح داخلی هود كاملاً صاف باشد و جز نقاطی که برای جمع شدن روغن پیش بینی شده است، در جایی از آن چربی و روغن جمع نشود. اجزای هود نوع I باید با روش جوشکاری یا لحیم کاری پیوسته، اتصال یابد.
(۴) اجزای هود نوع II باید با روش های معمولی، به ترتیبی كه در «(۱۴-۶) كانال كشی» مقرر شده، به هم متصل شود. سطح داخلی هود باید کاملاً صاف و تمیزکردنی باشد.
(۵) در هود نوع آ، باید مسیری مخصوص هدایت روغن در زیر فیلترهای روغن ودر قسمت پایین هود، تعبیه شود. قطرات روغن که زیر فیلترهای روغن جمع میشود باید، با لولۀ مسی به یک ظرف مخصوص روغن كه زیر هود قرار میگیرد، هدایت شود. ظرف جمع آوری روغن باید دسترس پذیر و به آسانی قابل تمیزکردن باشد.
(۶) سطح افقی زیر هود، که محل ورود هوای گرم، بخار آب، دود و روغن است باید، روی دستگاه پخت را كاملاً بپوشاند واز هر طرف دستكم ١٨٠ میلی متر (٤ اینچ) خارج از سطح دستگاه ادامه یابد، مگر در مواردی که دستگاه پخت و پز کاملا کنار دیوار قرار داشته باشد که در این حالت یک طرف سطح زیرین هود به دیوار میچسبد.
(٧) دهانههای خروج هوا از هود باید به ترتیبی به كانال تخلیة هوا متصل شود كه هوا به طور یكنواخت در تمام نقاط درون هود جریان یابد. برای این كار لازم است برای هر ٣ متر (١٠ فوت) طول هود، دستکم یک دهانۀ خروج هوا در نظر گرفته شود.
(٨) هود نوع I باید به فیلتر روغن مجهز باشد باشد و تمام هوای خروجی از هود از فیلتر عبور نماید. فیلترهای روغن باید در داخل هود به ترتیبی قرار گیرند که بتوان آنها را بدون استفاده از ابزار، به آسانی بیرون آورد و بعد از شستن و تمیز كردن، دوباره در جای خود نصب كرد. زاویه سطح فیلتر با صفحه افق باید دستكم ۴۵ درجه باشد. فیلتر باید بر طبق یكی از استاندار دهای معتبر ساخته شده باشد ونام وعلامت تجاری كارخانه سازنده و استاندارد ساخت آن به صورت برجسته یا با مهر پاک نشدنی، روی آن نقش شده باشد.
(٩) فیلتر روغن باید مطابق استاندارد ۱۰۴۶ UL یا استانداردهای معتبر دیگر ساخته شود.
(١٠) فیلتر روغن باید به ترتیبی در داخل هود نصب شود كه احتمال چكیدن قطرات روغن یا بخار آب تقطیر شده، روی سطوح پخت یا مواد غذایی نباشد. فیلتر روغن در داخل هود باید در جایی نصب شود که قطرات روغن را به مسیرهای جمع شدن آن كه در زیر هود تعبیه شده است، هدایت کند.
(١١) فیلتر روغن باید به ترتیبی در داخل هود نصب شود كه فاصلۀ قائم لبۀ زیرین آن، از سطح افقی رویۀ دستگاه پخت، دستكم برابر ارقام زیر باشد:
- دستگاه پخت بدون شعله باز، ٢٠٠ میلی متر (٨ اینچ)؛
- دستگاه یخت با شعله باز، ۶۰۰ میلی متر (۲۴ اینچ)؛
- دستگاہ كباب پز، ١١٠٠ میلی متر (۴۴ اینچ).
(١٢) شمار فیلترها و سطح كل آنها باید طوری انتخاب شود كه سرعت عبور هوا از فیلتر، از میزانی كه سازندۀ فیلتر تعیین كرده است، بیشتر نباشد. این سرعت نباید در هر حال از ٣ متر برثانیه (۶٠٠ فوت در دقیقه) تجاوز کند.
ت) نصب هود
(١) هود باید با آویزها و بستهای مناسب از مواد نسوختنی، بالای دستگاه پخت نصب شود و به ترتیبی که در «(۴ ١-۶-۵-٢) "پ" ساخت هود» توضیح داده شده است، روی دستگاه پخت را کاملاً بپوشاند.
(٢) آویزها و بست های هود باید كاملاً مطمئن به اجزای ساختمان متصل شده وتحمل بارهای افقی و قائم وارده (از جمله نیروهای ناشی از زلزله) را داشته باشند.
(٣) پیچ و مهره ها و میخ پرچ های اتصال باید در برابر خوردگی و رطوبت مقاوم باشند. پیچ و مهره ها و دیگر وسایل اتصال آویز و بست به بدنۀ هود، نباید از جدار هود عبور كنند. اتصال ها نیز نباید هیچ سوراخی در بدنۀ هود ایجاد کند.
(۴) هود نوع I باید به ترتیبی نصب شود که فاصلۀ لبۀ خارجی آن از نزدیکترین مصالح سوختنی دستكم ۴۵٠ میلی متر (١٨ اینچ) باشد.
(۵) فاصلۀ قائم سطح زیرین هود از روی دستگاه پخت و پز نباید بیشتر از ١٢٠٠ میلی متر (۴۸ اینچ) باشد.
(۶) كانال تخلیه هود نوع I باید با لحیم كاری، جوش كاری پیوسته و یا با استفاده از فلنج، واشر مقاوم تا دمای ٨١۶ درجۀ سلسیوس (١۵٠٠ درجۀ فارنهایت) و پیچ و مهره، و به صورت كاملاً آب بند و گازبند به هود متصل شود.
۳-۶-۵-۱۴ تأمین هوای هود
الف) هوای مورد نیاز هود در مدت زمان کار آن باید تأمین شود.
(١) هوای مورد نیاز هود ممکن است با روش طبیعی یا مکانیکی تأمین گردد.
(٢) اگر در آشپزخانه به جز هود، دستگاههای دیگری که دودکش یا تخلیۀ هوای مکانیکی دارند نصب شده است، هوای جانشین که به آشپزخانه وارد میشود، باید به مقداری و به گونه ای توزیع شود که فشار منفی ناشی از کارکرد هودها اثر نامطلوب روی تخلیۀ هوای دستگاههای دیگر نگذارد .
(٣) اگر سیستم تأمین هوای جانشین برای هودهای آشپزخانه از نوع مكانیكی است، مدار برقی این سیستم و سیستم تخلیۀ هوای هودها باید به هم مرتبط و هم بند باشد، چنان که با روشن یا خاموش کردن یکی، دیگری هم روشن یا خاموش شود.
(۴) در صورتی که تمام یا بخشی از هوای مورد نیاز هودهای آشپزخانه از طریق سیستم تعویض هوای آشپزخانه تأمین گردد توزیع هوا باید به صورتی باشدكه از اتصال كوتاه بین جریان هوای ورودی و جریان تخلیۀ هوای هودها، جلو گیری شود.
(۵) توزیع هوای جانشین برای هودهای آشپزخانه باید به گونه ای باشد كه در جریان تخلیۀ هوای هودها اختلال ایجاد نکند.
ب) مقدار هوای جانشین كه وارد آشپزخانه میشود، باید تقریباً برابر با مقدار تخلیه هوای هودها باشد.
(١) اگر سیستم تعویض هوای آشپزخانه ایجابکند که فشار داخلی آن نسبت به فضاهای مجاور منفی باشد، میتوان مقدار هوای جانشین را، به نسبت نیاز، به كمتر از مقدار تخلیه هوای هودها کاهش داد.
پ) رساندن هوای بیرون به فضای آشپزخانه به عنوان هوای جبرانی، باید با رعایت الزامات مندرج در «(١۴-۴) تعویض هوا» انجام شود.
۴-۶-۵-۱۴ کانال کشی تخلیۀ هوای هودها
الف) كلیات
(١) الزامات مندرج در «(۱۴-۶) کانال کشی»، با رعایت ویژگیهای بیان شده در این فصل، در این بخش از مقررات نیز معتبر است.
(٢) هود آشپزخانۀ نوع I باید دارای سیستم کانال کشی و تخلیۀ هوای جدا و مستقل باشد، مگر در شرایطی كه در ردیف «(۱۴-۵-۶-۴) "الف" (۴)» آمده است.
(٣) هود آشپزخانۀ نوع I با هود آشپزخانۀ نوع II نباید کانال تخلیۀ هوای مشترک داشته باشد.
(۴) دو یا چند هود آشپزخانۀ نوع آ، به شرطی كه در یك طبقهی ساختمان ودر یك فضا یا دو فضای مجاور و مرتبط باشند و کانال ارتباطی بین هودها نیز از دیوار آتش عبور نكند، مجازند که کانال تخلیۀ هوای مشترک داشته باشند.
ب) ساخت کانال
(١) کانال تخلیۀ هوای هود نوع I باید از ورق فولادی با ضخامت دستكم ۱/۵ میلی متر (۰/۰۵۷۵ اینچ) و یا از ورق فولادی زنگ ناپذیر با ضخامت دستكم ۱/۲۵ میلی متر (۰/۰۴۵ اینچ)، ساخته شود.
(٢) سطوح داخلی کانال تخلیۀ هوای هود نوع I باید چنان ساخته شود که، جز نقاطی که برای جمع شدن روغن پیشبینی شده است، در هیچ نقطۀ آن امکان جمع شدن روغن و چربی نباشد.
(٣) اجزای کانال تخلیۀ هوای هود نوع I باید با روش لحیم كاری یا جوش كاری پیوسته اتصال یابد و اتصالهای عرضی و طولی آن هوابند و گازبند باشد. لوازم اتصال مانند پیچ و میخ پرج، نباید از جدار کانال به داخل آن عبور کند.
(۴) در صورتی که کانال هوای جبرانی به هود متصل شود ، کانال باید از جنس نسوختنی باشد
(۵) هر گاه کانال هوایا عایق آن كمتر از ۴۵ سانتیمتر (١٨ اینچ) با بدنۀ هود فاصله داشته باشد کانال و عایق باید از جنس نسوختنی باشد.
(۶) کانالهایی که در معرض هوای آزاد یا مواد خورنده قرار می گیرند، باید با پوشش مناسب در برابر خوردگی حفاظت شوند.
(٧) سطوح خارجی کانالهای تخلیۀ هوای هود باید به طور كامل بوسیلۀ عایق گرمایی با روكش نسوختنی با قابلیت هدایت كرمایی حداكثر ۰/۰۳۴W/m.K و به ضخامت ٥٠ میلی متر (٢ اینچ) پوشانده شود.
(٨) کانال تخلیۀ هوای هود نوع II باید طبق الزامات مندرج در «(۱۴-۶) کانال کشی» ساخته شود.
پ) نصب کانال
(١) کانالهای تخلیۀ هوای هود نوع I باید به نحوی نصب شوند که روغن و چربی راه یافته به داخل کانال به نقاطی که برای جمع شدن آن ها پیش بینی شده است، هدایت شود. کانالهای افقی باید دستكم دو درصد به سمت نقاط تخلیۀ روغن شیب داشته باشند. اكر طول كانال افقی بیش از ٢٣ متر (٧۵ فوت) است، شیب این كانال باید ٨ درصد باشد.
(٢) در زیر هر قطعۀ قائم کانال، باید دهانههای خروج روغن كه به لولۀ مسی مخصوص انتقال روغن تا ظرف جمعشدن روغن اتصال پذیر باشد، تعبیه شود. ظرف جمعشدن روغن باید در نقطه ای دسترسپذیر نصب شود تا به آسانی بتوان آن را تخلیه و تمیز کرد.
(٣) برای بازدید و تمیزکردن ادواری سطوح داخل کانال تخلیۀ هوای هود نوع I و بخشهایی از آن که از راه هود یا دهانههای تخلیۀ هوا دسترس پذیر نیست، باید زیرسطوح جانبی كانال دریچههای بازدید تعبیه شود. این دریچه ها باید از جنس کانال ساخته شود و با چفت و بست یا هر روش مورد تأیید دیگر، به طور مطمئن بسته شود. وسایل اتصال دریچه نباید از جدارهای کانال به داخل آن عبور کند. فاصلۀ دریچههای بازدید در كانال افقی، نباید بیشتراز ۶ متر (٢٠ فوت) و از زانوهای با زاویۀ بیش از ۴۵ درجه بیش از ٣ متر (١٠ فوت) باشد.
اندازة دهانۀ بازشو دریچۀ بازدید باید دستكم ٣٠٠×٣٠٠ میلی متر (١٢×١٢ اینج) باشد. واشر آب بندی دریچۀ بازدید باید در برابر دمای ٨١۶ درجۀ سلسیوس(۱۵۰۰ درجۀ فارنهایت) مقاوم باشد.
(۴) در صورتی که کانال تخلیۀ هوای هود نوع I از سقف، كف یا دیوار آتش عبوركند و وارد منطقة آتش دیگری شود، ادامۀ كانال در منطقۀ دیگر آتش، تا محل خروج كانال از ساختمان باید درون محفظۀ بسته با جدارهای مقاوم در برابر آتش، قرارگیرد. مقاومت جدارهای محفظه در برابر آتش باید برابر مقاومت جدارهای منطقۀ آتش كه محفظۀ بسته در آن قرار دارد، باشد و دستکم بتواند یک ساعت در برابر آتش مقاومت كند. هیج تأسیسات دیگر مانند كانال هوا، لوله یا کابل برق، نباید از درون این محفظۀ بسته عبور کند. محل ورود کانال تخلیه به محفظۀ بسته باید كاملاً درزبند شود و انتهای محفظه، در محل خروج كانال از آن، باید با پوشش مناسبی به هوای آزاد مربوط شود. اگر درون محفظۀ بسته، کانال تخلیۀ هوای هود دارای دریچۀ بازدید باشد، باید در جدار محفظۀ مقابل دریچۀ بازدید كانال، دریچۀ دسترسی با مقاومتی برابر مقاومت جدارهای محفظۀ بسته در برابر آتش، نصب شود.
(۵) هیچ مانع یا زایدهای که جریان تخلیۀ هوای هود را مختل کند، نباید درون کانال تخلیۀ هوای هود قرار گیرد. نصب هیچ نوع دمپر از جمله دمپر آتش، در داخل کانال تخلیۀ هوای هود نوع I مجاز نیست.
(۶) بست و آویز کانالهای تخلیۀ هوای هود باید از مصالح نسوختنی باشد. بست ها و آویزها باید با توجه به حداکثر بار وارده، شامل وزن کانال و اجزای آن و نیروهای ناشی از زلزله و موارد مشابه، انتخاب و به طور محکم و مطمئن به اجزای ساختمان متصل شوند. پیچها و میخ پرچها و دیگر وسایل اتصال مکانیکی نباید از جدارهای کانال به داخل آن وارد شوند.
(٧) كانال تخلیۀ هوای هود نوع I باید دستكم ۴۵۰ میلی متر (١٨ اینچ) با مصالح سوختنی و ۷۵ میلیمتر (٣ اینچ) با مصالح نسوختنی فاصله داشته باشد.
(٨) سرعت جریان هوا در داخل کانال تخلیۀ هوای هود نوع I، نباید كمتر از ۲/۵ متر بر ثانیه (٥٠٠ فوت در دقیقه) باشد.
(٩) كانال تخلیۀ هوای هود نوع II باید طبق الزامات مندرج در «(۱۴-۴-۶) نصب کانال هوا» نصب شود.
۵-۶-۵-۱۴ آزمایش نشت کانال تخلیه هوای هود نوع I
الف) کانال تخلیۀ هوای هود نوع I باید، پیش از استفاده و نصب در مکانهایی که در آن ها امكان بازدید اطراف کانال به طور کامل وجود ندارد، و نیز پیش از پوشاندن قسمت هایی از کانال که پشت مصالح ساختمانی پنهان میشود، از نظر نشت آزمایش شود.
(١) پیش از آزمایش نشت، اتصالات كانال نباید با عایق، رنگ ویا اجزای ساختمان پوشانده شود.
(٢) هنگام آزمایش نشت، همۀ اتصالات كانال باید آشكار و قابل بازرسی باشد.
(٣) آزمایش نشت كانال ممكن است قسمت به قسمت انجام شود، ولی هیج یك از اتصالات نباید بدون آزمایش نشت باقی بماند.
(۴) آزمایش نشت میتواند با عبور دادن یک لامپ روشن دست کم ١٠٠ وات، از داخل كانال تخلیۀ هوا و بررسی تمام سطوح و اتصالات آن از بیرون، انجام شود. در صورت مشاهدۀ نفوذ نور از داخل به بیرون کانال، محل نشت باید گرفته شود.
(۵) برای اطمینان از درزبندی کامل سیستم کانال کشی، استفاده از روشهای دیگر آزمایش نشت، در صورت تأیید مجاز است.
۶-۶-۵-۱۴ هواكش
الف) تخلیۀ هوای هودهای نوع I و II باید به کمک هواکش با موتور برقی انجام شود.
(١) هواکش باید ظرفیت و فشار مورد نیاز هود و سیستم کانالکشی مربوط به آن را داشته باشد.
(٢) هواکش باید در خارج از هود و در انتهای سیستم کانال کشی آن قرار گیرد و هوای آلوده را مستقیماً به فضای خارج از ساختمان منتقل کند.
ب) موتوربرقی هواکش هود نوع I باید در خارج از مسیر جریان هوای تخلیه قرار گیرد.
(١) هواکش و موتور برقی آن باید در مکانی و به ترتیبی نصب شود که دسترسی به آن آسان باشد و بازدید، سرویس و نگهداری آن به سهولت انجام گیرد.
پ) اگر هواکش هود نوع I چنان نصب شده است که تراکم روغن و چربی در آن احتمال دارد، باید در کف محفظۀ آن مجرایی تعبیه شود تا روغن از آن تخلیه و در ظرف مخصوص، که برای این منظور نصب شده است، جمع گردد.
(١) هواکش باید طوری نصب شود که فاصلۀ آن با مواد سوختنی دستكم ۴۵۰ میلی متر (١٨ اینچ) باشد.
ت) برای جلو گیری از انتقال ارتعاش هواكش به كانال تخلیئ هوا، باید در محل اتصال، قطعة اتصال انعطاف پذیر نصب شود.
(١) جنس قطعۀ اتصال باید از مواد نسوختنی باشد.
(٢) كانال تخلیه هوای هود باید با استفاده از فلنج، واشر مقاوم تا دمای ٨١۶ درجة سلسیوس (١۵٠٠ درجۀ فارنھایت) و پیچ و مهره، و به صورت کاملاً آب بند و گازبند به هواکش متصل شود.
۷-۶-۵-۱۴ دهانه خروجی سیستم تخلیۀ هوای هود نوع I
الف) دهانۀ خروجی هوا از سیستم تخلیۀ هوای هود نوع I باید دستکم یک متر بالاتر از سطح بام و چنان قرار گیرد که هوای آلودۀ خروجی اثر نامطلوب بر سطوح بام، نمای ساختمان، یا دیگر لوازم و تجهیزات روی بام نداشته باشد.
(١) نصب دهانۀ خروجی هوا روی دیوارهای خارجی ساختمان به شرطی مجاز است که هوای آلودۀ خروجی از آن مزاحمت عمومی ایجاد نكند و خطر آتش سوزی نداشته باشد. این دهانۀ خروجی باید از هر بازشو دیگر ساختمان دست کم ٣ متر (١٠ فوت) فاصله داشته باشد.
ب) فاصلۀ افقی دهانۀ خروجی هوای تخلیۀ هود نوع I از ساختمانهای مجاور، محدودۀ ملک و دهانههای ورود هوا به ساختمانهای پیرامون، دستکم باید ٣ متر (١٠ فوت) باشد.
پ) فاصلۀ قائم دهانۀ خروجی تخلیۀ هوا با تراز زمین محوطة مجاور نباید كمتر از ٣ متر (١٠ فوت) باشد.
تصویر ۱