١۴-١٢-٢-١ مخزن ذخیره و تغذیۀ سوخت مایع، علاوه بر الزامات مندرج در این فصل، باید با رعایت مقررات "شركت ملّی نفت ایران" طراحی، ساخته و نصب شود.
١۴-١٢-٢-٢ در ساختمانی که تنها منبع انرژی گرمایی آن سوخت مایع است، گنجایش مخزن ذخیرۀ آن باید دستكم معادل ٢٠ درصد مصرف سالانه سوخت باشد.
١۴-١٢-٢-٣ مخزن سوخت مایع استوانه ای برای نصب دفنی یا روی زمین، در محوطة اختصاصی ساختمان یا در داخل ساختمان، باید مطابق یكی از استانداردهای جدول (۱۴-١٢-٢-٣) باشد.
الف) استفاده از مخزن سوخت مایع، از نوع استوانه ای افقی، كه طبق استانداردهای دیگر طراحی و ساخته شده باشد، به شرطی مجاز است كه از نظر جنس، نوع ساخت و دیگر مشخصات فنی، مشابه استانداردهای مقرر شده در جدول (۱۴-١٢-٢-٣) ومورد تأیید باشد.
ب) مخزن ذخیره یا تغذیۀ سوخت مایع، برای دسترسی و بازدید باید دریچة بازدید داشته باشد كه در بالای مخزن قرار میگیرد. این دریچه در زمان بسته بودن باید کاملا آب بند باشد.
پ) مخزن سوخت مایع غیرفلزی با كلیة اتصالات لوله كشی و دریچة دسترسی وبازدید آن، باید بصورت یک تکه ساخته شده باشد.
ت) فشاردربالای مخزن در شرایط کار عادی نباید از ۶/۹ کیلو پاسکال نسبی (یک پوند بر اینچ مربع نسبی) ودر شرایط اضطراری نباید از ۱۷/۲ كیلو پاسكال نسبی (۲/۵ پوند بر اینچ مربع نسبی) تجاوز کند.
ث) مخزن باید برای حداکثر فشار استاتیکی که هنگام پرشدن لوله هوا کش یا پر کن، بر کف مخزن وارد میشود طراحی شده باشد. فشار استاتیكی در كف مخزن نباید از ۶٩ كیلو پاسكال نسبی (١٠ پوند بر اینچ مربع نسبی) بیشتر شود.
١۴-١٢-٢-۴ نصب مخزن دفنی
الف) مخزن زیرزمینی مدفون در ساختمان، یا در محوطه آن، باید طبق الزامات مندرج در این قسمت از مقررات نصب شود.
ب) در گودبرداری برای مخزن دفنی، باید احتیاط کرد که به پی های ساختمان های موجود آسیبی نرسد.
(١) اگر مخزن زیر ساختمان دفن میشود، باید در جایی قرار گیرد که بارهای وارده بر پی های ساختمان به آن منتقل نشود.
(٢) زیر مخزن باید نسبت به پی ساختمان، خارج از خط ۴۵ درجه ای باشد که از سطح باربر پی می گذرد.
(٣) فاصلۀ هیچ قسمت از مخزن تا دیوارهای زیرزمین ساختمان، حوضچه ها، تأسیسات ساختمان، و یا خط محدوده محوطه ساختمان (ملک)، نباید از ۵۰۰ میلی متر (٢٠ اینچ) كمتر باشد.
پ) مخزن دفنی سوخت مایع باید بر روی پایههای محکمی نصب شود.
(١) حمل مخزن و قراردادن آن در گود باید به آرامی و احتیاط و با استفاده از قلاب های آن صورت گیرد. کشیدن مخزن روی زمین یا رهاکردن آن در گود مجاز نیست.
(٢) اطراف مخزن باید با مواد غیرخورنده از قبیل ماسۀ شسته، خاک یا شن، که در محل بە خوبی کوبیده شده است، به ضخامت دستكم ١٨٠ میلی متر (۶ اینچ)، پر شود.
(٣) روی مخزن باید دستكم به ضخامت ۶٠٠ میلی متر (۲۴ اینچ) با خاک پوشانده شود؛ یا آنكه یوشش خاک به ضخامت ٣٠٠ میلی متر (١٢ اینچ) باشد وروی آن به ضخامت ١٠٠ میلی متر (۴ اینچ) با بتن مسلح پوشانده شود.
(۴) اگر مخزن دفنی در محلی كه احتمال عبور وسایل نقلیه از روی آن میرود نصب شود، یوشش خاک روی مخزن باید دستکم ٩٠٠ میلیمتر (٣ فوت) باشد؛ یا آنكه پوشش خاک به ضخامت ۴۵۰ میلی متر (١٨ اینچ) گرفته شود وروی آن به ضخامت ١٥٠ میلی متر (٤ اینچ) با بتن مسلح پوشانده شود.
(۵) برای جلوگیری از جمع شدن آب های سطحی و نفوذ آن به داخل مخزن و یا سطوح خارجی آن، باید در کف چاهک دسترسی به دریچۀ آدم رو مخزن، لولۀ تخلیه آب پیش بینی شود.
ت) سطوح خارجی مخزن فولادی دفنی باید با پوشش مقاوم در برابر اثر رطوبت و خورندگی خاک، حفاظت شود.
(١) مخزن فولادی دفنی باید اتصال زمین داشته باشد.
ث) در صورت نصب مخزن در محلی كه به سبب بالا بودن سطح آب زیرزمینی یا احتمال جریان سیل، امکان شناور شدن آن وجود دارد، باید با مهار کردن مخزن روی پی بتنی یکپارچه، از شناور شدن آن جلو گیری کرد.
ج) همۀ لولههای مرتبط به مخزن دفنی باید از بالای مخزن به آن متصل شوند.
(١) مخزن دفنی باید به وسیلۀ اندازهگیری سطح مایع داخل آن مجهز باشد.
(٢) مخزن دفنی باید مجهز به لولۀ هوا کشی باشد كه فضای داخل مخزن را پیوسته به هوای آزاد خارج مربوط كند.
١۴-١٢-٢-۵ نصب مخزن در خارج از ساختمان و بر روی زمین
الف) در نصب مخازن بر روی زمین و در محوطة اختصاصی ساختمان و یا روی بام آن، باید الزامات مندرج در این قسمت از مقررات اجرا شود.
(١) اگر مخزن بر روی زمین نصب میشود، گنجایش آن نباید از ۲۵۰۰ لیتر (۶۶۰ گالن) بیشتر باشد.
(٢) اگر چند مخزن به طور موازی بر روی زمین نصب میشوند، گنجایش كلی آنها نباید از ٢٥٠٠ لیتر (۶۶٠ گالن) بیشتر باشد.
(٣) اگر مخزن روی بام زیرزمین یا روی بام پایین ترین طبقه نصب میشود، گنجایش آن نباید از ۲۴۰ لیتر بیشتر باشد.
ب) مخزن روی زمین باید در محل مناسب و حفاظت شده نصب شود.
(١) مخزن باید در محلی نصب شود كه در معرض ضربات فیزیكی قرار نداشته باشد.
(٢) مخزن باید در برابر عوامل جوی (رطوبت هوا، باران، برف، باد و جز آنها) محفوظ باشد.
(٣) مخزن یا مجموعۀ مخازن باید داخل حوضچه ای از جنس بتن ، فولاد یا سایر مصالح مقاوم در برابر سوخت و عوامل جوی قرار گیرد. گنجایش حوضچه دست کم باید برابر با گنجایش بزرگترین مخزن باشد. فاصله دیواره داخلی حوضچه از مخازن دستكم باید ٥٠٠ میلی متر (٢٠ اینچ) باشد.
(۴) فاصله مخزن از خط محدوده محوطۀ اختصاصی ساختمان (ملک)، دیوار خارجی ساختمان و یا راه های عمومی، نباید از مقادیر جدول (۱۴-١٢-٢-۵) كمتر باشد.
(۵) فاصله مخزن سوخت مایع از مخزن گاز مایع نباید كمتر از ۶ متر (٢٠ فوت) باشد.
پ) مخزن سوخت مایع که بر روی زمین خارج از ساختمان قرار میگیرد، باید روی پی مستحکم بتنی یا دیگر مواد ساختمانی نسوختنی، به طور مطمئن و استوار نصب شود.
ت) مخزن روی زمین باید مجهز به وسیلهای برای اندازهگیری مقدار مایع داخل آن باشد.
ث) مخزن روی زمین باید به لولۀ پُر کن، لولۀ هواکش و شیر تخلیه مجهز باشد.
(١) قطر اسمی لوله هواكش باید دستكم با مقادیر جدول (۱۴-١٢-٣-٢) برابر باشد.
(٢) دهانۀ لولۀ پُر کن باید در جایی قرار گیرد كه انتقال سوخت مایع به داخل مخزن به آسانی امکان پذیر باشد.
(٣) شیر تخلیه باید در زیر مخزن قرار گیرد.
ج) فقط یک مخزن به گنجایش حداکثر ٢۵٠٠ لیتر (۶۶٠ گالن)، یا دو مخزن که گنجایش کل آنها بیش از ۲۵۰۰ لیتر (۶۶٠ گالن) نباشد، میتواند به عنوان مخزن تغذیه مستقیماً به مشعل دستگاهِ با سوخت مایع وصل شود.
(١) این دو مخزن ممکن است با لوله به هم متصل شوند و لولۀ پرکن و هواکش مشترک داشته باشند.
(٢) درصورت نصب موازی دو مخزن به ترتیبی که در (١) مقرر شده، این دو مخزن باید روی یک ہی مشترک نصب و با قطعات فولادی به هم مهار شوند، به طوریکه سطح بالای دو مخزن در یک تراز قرار گیرد. فاصلة دو مخزن نباید از ٩٠٠ میلی متر (٣ فوت) كمتر باشد.
چ) درصورتیکه ضرورت نصب مخزن سوخت مایع با گنجایش بیش از ۲۵۰۰ لیتر (۶۶٠ گالن) در محوطۀ ساختمان و روی زمین مورد تأیید قرار گیرد، تعیین گنجایش، نوع ساخت و چگونگی نصب آن باید برابر الزامات مندرج در ۳۱ NFPA ومورد تأیید "شركت ملی نفت ایران" باشد.
١۴-١٢-٢-۶ نصب مخزن داخل ساختمان
الف) مخزن تغذیۀ سوخت مایع باید طبق الزامات مندرج در این بخش در داخل ساختمان (روی كف طبقات) نصب شود. این مخزن ممكن است محصور یا غیر محصور باشد.
(١) مخزن محصور مخزنی است که در فضای بسته و جداگانهای قرار دارد که با جدارهای دست کم ٣ ساعت مقاوم در برابر آتش، از بقیۀ فضاهای ساختمان جدا شده است.
ب) مخازن غیر محصور
(١) اگر مخزن غیرمحصور در طبقه ای غیر از پایین ترین طبقهی ساختمان و در محلی با جدارهای غیر مقاوم در برابر آتش قرار میگیرد، گنجایش آن نباید از ۴۰ لیتر (۱۰/۶ گالن) بیشتر باشد.
(٢) اگر مخزن در طبقه ای غیر از پایین ترین طبقه ساختمان و در محلی با جدارهای دستكم دو ساعت مقاوم در برابر آتش قرار میگیرد، گنجایش آن نباید بیشتر از ۲۴۰ لیتر (۶۳/۴ كالن) باشد.
(٣) گنجایش یک یا چند مخزن که در پایینترین طبقه ساختمان که جدارهای آن دستکم دو ساعت در برابر آتش مقاوم است قرار میگیرد، نباید از ۲۵۰۰ لیتر (۶۶٠ گالن) بیشتر باشد.
(۴) هر مخزن یاسیستم ذخیرۀ سوخت باید دارای لوله های پر کن و هواکش باشد.
(۵) دو مخزن مقرر در (٣)، ممکن است با لوله به هم مرتبط شوند و لولههای پُرکن و هواکش مشترک داشته باشند.
(۶) فاصلۀ مخزن تغذیۀ غیرمحصور با هر منبع گرمازا باید دست کم دو متر باشد.
(٧) دهانۀ انتهای لولههای پُر کن و هوا کش مخزن باید در خارج از ساختمان قرار گیرد.
(٨) قطر اسمی لوله هواكش مخزن باید دستكم برابر مقادیر جدول (۱۴-١٢-٣-٢) باشد. قطراین لوله نباید از قطر بزر گترین لوله پركن یا برداشت مخزن كمترباشد.
(٩) مخزن باید روی پی بتنی یا دیگر مواد ساختمانی نسوختنی، به طور مطمئن و استوار نصب شود، چنانکه امکان جابجا شدن، لغزیدن و یا غلتیدن نداشته باشد.
(١٠) مخزن باید مجهز به وسیلهای برای اندازهگیری مقدار مایع داخل آن باشد. برای اندازهگیری مقدار مایع داخل مخزن، استفاده از لولۀ شیشه ای سطح نما یا لولۀ پلاستیكی مجاز نیست.
(١١) اتصال تخلیۀ مخزن باید در پایینترین نقطۀ زیر مخزن قرار گیرد و مجهز به شیر قطع و وصل بدون نشت باشد.
(١٢) مخزن غیرمحصور باید با ابعاد و گنجایشی انتخاب شود كه جابه جایی آن، به عنوان یک واحد، از ورودی ساختمان تا محل نصب، امكان پذیر باشد.
(١٣) مخزن باید در محل مناسب و حفاظت شده و دور از دسترس افراد غیر مسؤل نصب شود.
(١۴) مخزن باید در محلی نصب شود که در معرض ضربات فیزیکی قرار نداشته باشد.
(١۵) هردهانه باز استفاده نشده از یک مخزن باید بایک درپوش جوشی یا دنده ای گازبند مسدود شود.
پ) مخازن محصور
(١) مخزن سوخت مایع با گنجایش بیش از ۲۵۰۰ لیتر (۶۶٠ گالن) كه در داخل ساختمان قرار میگیرد، باید در محل جداگانه و محصور نصب شود.
(٢) دیوارها، کف و سقف و در اتاقک محل نصب مخزن باید دست کم سه ساعت در برابر آتش مقاوم باشد. در ورودی این اتاقک باید به خارج از ساختمان باز شود.
(٣) اتاقک محل نصب مخزن نباید به فضای داخلی ساختمان راه داشته باشد.
(۴) مخزن محصور باید طوری نصب شود كه از اطراف، بالا و پایین، همۀ سطوح آن قابل بازرسی و تعمیر باشد.
(۵) سوخت مایع باید به کمک پمپ از مخزن محصور به مشعل دستگاه منتقل شود.
(۶) دهانۀ لولۀ پر کن و لولۀ هوا کش مخزن باید در خارج از ساختمان قرار گیرد.
(٧) قطر اسمی لوله هواكش مخزن باید دستكم برابر مقادیر جدول (۱۴-١٢-٣-٢) باشد. قطر این لوله نباید از قطر بزرگترین لوله پر کن یا برداشت مخزن كمتر باشد.
(٨) مخزن باید به وسیلهای برای اندازهگیری مقدار مایع داخل آن مجهز باشد.
(٩) اتاقک مخزن محصور باید امکان تعویض هوای کافی داشته باشد.
(١٠) اتاقک محل قرار گیری مخزن سوخت باید دارای یک در ضد آتش خود بسته شو مطابق الزامات استاندارد ۸۰ NFPA باشد. ورود به این اتاق باید توسط شیب راهه یا آستانه ای باشد که دست کم ١۵٠ میلیمتر (۶ اینچ) از کف اتاقک ارتفاع داشته باشد.
١۴-١٢-٢-٧ مخزن کمکی
الف) هر مخزن كمكی باید توسط پمپ انتقال سوخت واز طریق یك مسیر لوله كشی به هم پیوسته و یکپارجه پرشود.
ب) مخزن کمکی باید بالاتر از مخزن ذخیره ای باشد که مخزن کمکی را پرمی کند .
پ) مخزن کمکی باید اتصال سر ریز داشته باشد و سرریز آن باید به مخزن اصلی بریزد.
تصویر ۱
تصویر ۲