الف) طبقه بندی ساختمان ها با كاربری های مختلف، براساس توانایی افراد برای اقدام مناسب در زمان نشت احتمالی مبرد، انجام میشود.
(١) دستگاههای تبرید، جز لوله كشی، كه در خارج ساختمان ودر فاصلة ۶ متری (٢٠ فوت) از هر بازشوی آن قراردارد، نیز باید مشمول این طبقه بندی شوند.
۱۴-١٣-۴-١ طبقه بندی ساختمان ها با كاربری های مختلف:
الف) كاربری درمانی و مراقبتی:
ساختمان هایی كه ساكنان آن ها، بر اثر معلولیت یا ضعف و یا زندانی بودن، به تنهایی و بدون کمک دیگران نتوانند محل خود را ترک كنند، مانند بیمارستان، خانه سالمندان ، نوانخانه و ساختمان هایی با سلول های بسته در این طبقە قراردارند.
ب) كاربری مراكز اجتماعات:
ساختمان هایی كه به سبب زیادی جمعیت، خروج سریع افراد از آن ها ممكن نباشد. سالن اجتماعات، کلاس های درس، مسجد، ایستگاه راه آهن، سالن فرود كاه، رستوران، سینما و تئاتر در این طبقه قرار می گیرند.
پ) کاربری مسكونی:
ساختمان هایی که در آن تسهیلات کامل برای زندگی مستقل ساكنان آن، از قبیل نشستن، خوابیدن، غذا خوردن، پخت و پز و شستشو، تدارک دیده شده باشد. فضاهایی مانندخوابگاه، هتل، مجتمع آپارتمانی و خانۀ ویلائی در این طبقه قرار دارند.
ت) كاربری تجاری:
ساختمان هایی که مرکز کسب و کار و خدمات و خرید و فروش است. ساختمان اداری، فروشگاه (جز مراکز تجاری خیلی بزرگ) و انبار غیرصنعتی در این طبقه قراردارند.
ث) کاربری تجاری بزرگ:
ساختمان های تجاری بزرگ، كه در آن بیش از ١٠٠ نفر در ترازهایی بالاتر یا پایین تراز سطح خیابان، برای خرید اجتماع کنند.
ج) كاربری صنعتی و سردخانه ها:
ساختمان هایی که ورود به آنها برای عموم آزاد نباشد و افراد مسئول آن را كنترل كنند و برای تولید و انبار کردن محصولات صنعتی مانند مواد شیمیایی، نفتی، خوراکی و یخ، احداث شده باشد.
چ) كاربری مشترک:
ساختمان هایی كه فضاهای آن دو یا چند كاربری متفاوت داشته باشند. در این ساختمان ها چنان چه محدوده كاربری هر یك از فضاها با دیوارها، سقفها ودرهای خودبند جدا شده باشد، الزامات هر یک در محدودة آن باید رعایت شود، چنانچه فضاها از یكدیكر جدا نشده باشند، لازم است الزامات آن كاربری كه شرایط سختگیرانه تر دارد،در مورد همة این فضاهای مشترک رعایت شود.
١۴-١٣-۴-٢ الزامات کاربرد سیستم های تبرید در کاربری های مختلف:
الف) موتورخانه:
(١) جز در ساختمان های صنعتی، در صورتی كه مقدار مبرّد در یك مدار مستقل تبرید، بیشتراز مقادیر تعیین شده در جدول (۱۴-١٣-٢-٣) باشد، همه اجزای سیستم تبرید حاوی مبرّد باید در موتورخانه و یا خارج از ساختمان قرار گیرند.
(٢) در صورتی كه سیستم با مبرّدهای مخلوطی كار كند كه نام آن ها در جدول (١٣-١٣-٢-٣) نیامده است، در مورد آنها باید الزامات مندرج در «(١٣-١٣-٢-٢) "الف" (١)» رعایت شود.
(٣) هنگامی كه مبرّدهای A۱ و B۱ بهکار برده میشود، موتورخانه باید با رعایت الزامات «(۱۴-١٣-۵)» و زمانی كه از مبرّدهای B۳ ،A۳ ،B۲, A۲ استفاده میشود، با رعایت الزامات «(۱۴-١٣-۶)» ساخته، نصب و نگهداری شود.
(۴) موارد استثناء:
- سیستم های تبریدی که دارای مبرّد كمتر از ٣ كیلوگرم (۶/۶ پوند) می باشند، صرف نظر از نوع مبرّد در طبقه بندی ایمنی، چنانچه طبق الزامات این فصل از مقررات نصب شده باشند، لازم نیست حتما در موتورخانه قرار گیرند.
- لولهکشی ارتباطی سیستم تبرید بین دستگاههای مبردٍ مستقر در موتورخانه و اجزای نصب شده در فضای خارج ساختمان كه نوع و مشخصات مبرد طبق جدول (۱۴-١٣-٢-٣) باشد، میتواند از فضاهای دیگر ساختمان نیز عبور نماید.
ب) ساختمان های با كاربری درمانی و مراقبتی:
(١) در اجزای سیستم های تبرید كه در فضاهای ساختمان های درمانی و مراقبتی قرار دارند، مقدار مبرّد نباید از ٥٠ درصد مقادیر جدول (۱۴-١٣-٢-٣) تجاوز كند، بجز آشپزخانه، آزمایشگاه و فضای نگهداری و تشریح جسد.
(٢) در فضاهای این ساختمان ها از جمله موتورخانه، مقدار كل مبرّدهای گروه A۳ ،B۲ ،A۲ وB۳ نباید بیشتر از ٢۵٠ کیلو گرم (۵۵٠ پوند) باشد.
پ) سیستم های تهویه مطبوع:
(١) در سیستم های تهویه مطبوع مخصوص ایجاد شرایط مناسب برای آسایش افراد (غیر از ساختمان های صنعتی)، حتی اكر مقدار مبرّد در یك مدار مستقل تبرید، از مقادیر جدول (۱۴-١٣-٢-٣) تجاوز نكند، در سیستمهای با احتمال نشت بالای مندرج در «(۱۴-١٣-٣-١) "الف"»، نباید مبرّدهای B۲ ،B۱ و B۳ به کار رود.
ت) ساختمان های غیر صنعتی:
(١) در ساختمان های غیرصنعتی اكر مقدار مبرّد در یک مدار مستقل تبرید، از مقادیر جدول «(۱۴-١٣-٢-٢)"ت"(١)» بیشتر باشد، مبرّدهای A۲ و B۲ نباید در سیستم های با احتمال نشت بالا به كار رود. در این ساختمان ها نباید از مبرّدهای كروه A۳ و B۳ استفاده شود.
(٢) رعایت موارد مندرج در ردیف «(١۴-١٣-۴-٢)''ت(١)»، در آزمایشگاه هایی كه سطح زیربنای آن برای هر نفر از كاركنان دستكم ٩ مترمربع (١٠٠ فوت مربع) باشد، الزامی نیست.
ث) همه كاربری ها:
(١) وزن مجموع مبرّدهای گروه A۳ ،B۲ ،A۲ وB۳ جز ۷۱۷-R (آمونیاک)، نباید از ٥٠٠ کیلوگرم (١١٠٠ پوند) بیشتر باشد.
ج) حفاظت از تجزیۀ مبرد:
وقتی وسیلهای با شعلۀ باز و یا سطح داغ با دمای بیش از ۴۲۶ درجة سلسیوس در اتاقی نصب شود که در آن سیستم تبریدی با دستكم ٣ كیلوگرم مبرّد در یک مدار مستقل نصب شده است، بر روی آن وسیله باید یک هود و سیستم تخلیۀ هوا نصب شود تا گرما و محصولات احتراق را به فضای خارج تخلیه کند، مگر در موارد زیر كه نصب هود و سیستم تخلیه هوا ضرورت ندارد:
(١) چنان چه ماده مبرّد R-۷۱۸ , R-۷۱۷ و یا ۷۴۴-R باشد؛
(٢) در جایی که هوای احتراق مستقیما از هوای آزاد تأمین و با کانال به شعله برسد، چنان که احتمال سرایت مبرد نشت یافته به محفظه احتراق و آتش گرفتن آن منتفی گردد؛
(٣) چنان چه آشکارساز مبرد در محل نصب شود که در صورت نشت مبرد، شعله را به طور خودکار خاموش کند.
۱۴-١٣-٢-٣ محاسبه حجم فضاهای تحت پوشش سیستم تبرید
الف) در صورت قرارگرفتن بخش های دارای مبرّدٍ یك سیستم تبرید در یک یا چند فضای ساختمان كه بین آنها بازشو دائمی یا كانال هوا وجود ندارد، برای تعیین حداكثر مقدار مجاز مبرد، باید حجم کوچکترین فضای اشغال شده توسط افراد در محاسبه منظور شود.
ب) در صورت قرار داشتن اواپراتور یا كندانسور یک سیستم تبرید در كانال هوای یک سیستم هوارسانی که چند فضا را هوارسانی می كند، برای تعیین حداكثر مقدار مجاز مبرّد، باید حجم کوچکترین فضایی که با آن سیستم هوارسانی میشود در محاسبه وارد شود.
(١) اگر سیستم هوارسانی به گونهای باشد که امکان کاهش مقدار هوای دریافتی هر كدام از فضاها تا كمتراز ¼ مقدار حداكثر هوارسانی وجود نداشته باشد، كل حجم فضاهایی كه با این سیستم هوارسانی میشود میتواند برای تعیین حداکثر مقدار مجاز مبرد به کار رود.
پ) اگر فضای داخل سقف كاذب به عنوان پلنوم برای هوای ورودی یا بازگشت سیستم هوارسانی منظور شده باشد، برای تعیین حداكثر مقدار مجاز مبرّد، باید فضای داخل سقف کاذب هم در محاسبه حجم فضای تحت پوشش وارد شود.
تصویر ۱