۱-۷-۳-۱۶ کلیات
الف) لوله کشی توزیع آب آشامیدنی در ساختمان (یا ملک) باید به ترتیبی طرح نصب و نگهداری شود که از هرگونه آلوده شدن با آب غیر آشامیدنی و دیگر مایعات مواد جامد یا گازی که ممکن است از طریق اتصال مستقیم یا از طریق هر اتصال دیگری به آن وارد شود یا در آن نفوذ کند حفاظت شود.
ب) اگر در ساختمان غیر از لوله کشی آب آشامیدنی لوله کشی دیگری مخصوص آب یا دیگر مایعات غیر آشامیدنی وجود داشته باشد هر یک از این دو شبکه لوله کشی باید با رنگ یا برچسب های فلزی مورد تأیید مشخص شود به طوری که شناسایی هر یک از این دو شبکه لوله کشی به آسانی امکان پذیر باشد.
۲-۷-۳-۱۶ اتصال مستقیم
الف) اتصال مستقیم بین لوله کشی آب آشامیدنی و لوله کشی آب غیر آشامیدنی مجاز نیست مگر آن که با نصب لوازم مورد تأیید از برگشت جریان جلوگیری شود.
ب) اتصال مستقیم بین لوله کشی توزیع آب سرد و لوله کشی آب گرم مصرفی مجاز نیست مگر آن که با نصب لوازم مورد تأیید از برگشت جریان جلوگیری شود.
پ) اتصال مستقیم بین لوله کشی آب آشامیدنی که از شبکه آب شهری تغذیه میشود و شبکه لوله کشی آب آشامیدنی که از منابع خصوصی تغذیه میشود. مجاز نیست.
ت) اتصال مستقیم لوله کشی آب آشامیدنی به لوله کشی فاضلاب و آب باران مجاز نیست
۳-۷-۳-۱۶ لوازم جلوگیری از برگشت جریان
الف) لوازم و شیرهایی که برای جلوگیری از برگشت جریان آب ناشی از فشار معکوس یا مکش سیفونی به کار میرود باید برابر الزامات این قسمت از مقررات و از نظر مشخصات ساخت و آزمایش طبق یکی از استانداردهای معتبر و مورد تأیید باشد.
ب) فاصله هوایی
(۱) حداقل فاصله هوایی قائم باید از زیر دهانه خروجی لوله آب آشامیدنی تا تراز روی لبه سرریز آب هر یک از لوازم بهداشتی هر مخزن آب یا هر نوع دهانه تخلیه دیگر که آب در آن می ریزد. اندازهگیری شود.
پ) شیر یک طرفه
(۱) شیر یک طرفه ای که برای جلوگیری از برگشت جریان آب به داخل لوله کشی آب آشامیدنی نصب میشود باید از نوع فنردار با نشیمن آب بند باشد و فقط در یک جهت به آب اجازه جریان دهد و در جهت دیگر هیچ نشتی نداشته باشد.
(۲) شیر یک طرفه دوتایی باید شامل دو عدد شیر یک طرفه فنر دار با نشیمن آب بند باشد که پشت سر هم روی لوله نصب میشود بین این دو شیر یک طرفه یک اتصال برداشت آب برای آزمایش با شیر قطع و وصل قرار میگیرد دو طرف این مجموعه باید شیرهای قطع و وصل نصب شود.
(۳) شیر اطمینان اختلاف فشار بین دو شیر یک طرفه باید شامل دو عدد شیر یک طرفه فنردار با نشیمن آب بند باشد. در فاصله بین این دو شیر یک طرفه یک شیر اطمینان اختلاف فشار نصب میشود. دو طرف این مجموعه شیرهای قطع و وصل و در بین آن یک شیر برداشت برای آزمایش نصب میشود وقتی فشار بین دو شیر یک طرفه بیش از فشار آب بالا دست (ورود آب) باشد شیر اطمینان باز و مقداری آب خارج میشود.
ت ) خلاشكن
(۱) خلا شکن اتمسفریک یا فشاری (فنردار) که برای جلوگیری از برگشت جریان ناشی از مکش سیفونی نصب میشود باید از نظر مشخصات ساخت و آزمایش طبق یکی از استانداردهای معتبر و مورد تأیید باشد.
(۲) در صورت کاهش فشار آب داخل شبکه لوله کشی آب آشامیدنی به کمتر از فشار اتمسفر خلا شکن باید بتواند بلافاصله راه ارتباطی بین شبکه لوله کشی و مسیر خروجی آب را مسدود نموده و با وارد نمودن هوا به مسیر خروجی فشار داخلی آن را به فشار اتمسفر برساند تا با تخلیه ثقلی آب باقی مانده در مسیر خروجی از برگشت جریان آب به داخل شبکه لوله کشی جلوگیری شود خلا شکن نباید زیر هود آشپزخانه با هر جای دیگری که هوای آلوده دارد قرار گیرد. عملکرد خلا شکن اتمسفریک در حالات جریان نرمال آب و مکش سیفونی در شکل های زیر نشان داده شده است.
ت) جدول (۱۶-۳-۷-۳)"ث" کاربرد انواع مختلف لوازم جلوگیری از برگشت جریان را نشان می دهد.
۴-۷-۳-۱۶ حفاظت دهانه های خروج آب
الف) دهانه های خروج آب از شیرهای برداشت آب آشامیدنی باید طبق یکی از روش های مقرر در این ردیف حفاظت شوند.
ب) حفاظت با فاصله هوائی دهانه های خروج آب از شیرهای برداشت آب آشامیدنی باید با فاصله هوایی حفاظت شوند. فاصله هوایی قائم بین لبه زیر دهانه خروج آب تا روی لبه سرریز آب لوازم بهداشتی مخازن آب یا هر دستگاه دریافت کننده آب دیگر باید دست کم برابر ارقام جدول (۱۶-۳-۷-۴) "ب" باشد.
(۱) دهانه خروج آب از شیر یا لوله که آب را به کف شوی یا هر دهانه آزاد فاضلاب یا آب باران می ریزد باید دست کم ۱۵۰ میلی متر با دهانه فاضلاب یا آب باران فاصله هوایی قائم داشته باشد.
(۲) برای حفاظت دهانه خروج آب از شیر سرشیلنگی باید از لوازمی غیر از فاصله هوایی استفاده شود.
(۳) شیر برداشت یا تخلیه لوله کشی آب آشامیدنی اگر در تراز پائین تر از سطح خاک قرار گیرد باید در حوضچه مورد تأیید نصب شود کف حوضچه باید تخلیه داشته باشد و اطمینان حاصل شود که آب در آن جمع نخواهد شد. دهانه خروجی شیر تخلیه باید نسبت به کف حوضچه دست کم ۱۵۰ میلی متر فاصله هوایی قائم داشته باشد.
پ) حفاظت با خلا شکن :
(۱) شیر سرشیلنگی در شبکه لوله کشی آب آشامیدنی که برای آبیاری فضاهای سبز یا هر مصرف کننده دیگری کاربرد دارد و یا هر شیر برداشت که امکان اتصال شیلنگ به آن وجود دارد، باید با یک خلا شکن اتمسفریک یا فشاری فنر دار و یک شیر یک طرفه حفاظت شود.
(۲) شیر سرشیلنگی در موارد زیر نیاز به حفاظت ندارد
شیرهای تخلیه آب گرم کن و دیگ آب گرم که فقط برای تخلیه این دستگاه ها کاربرد دارند.
شیر سر شیلنگی تغذیه آب ماشین رختشویی و ماشین ظرفشویی در صورتی که مانع برگشت جریان روی این دستگاه ها پیش بینی شده باشد.
(۳) دوش شیلنگی دوش کمر (تلفنی باید با نصب یک خلاشکن اتمسفریک یا فشاری (فنر دار) و یک شیر یک طرفه حفاظت شود.
(۴) خلا شکن باید طوری نصب شود که سطح تراز بحرانی آن دست کم ۱۵۰ میلی متر بالاتر از تراز لبه سرریز لوازم بهداشتی یا بالاترین نقطه خروج آب در پایین دست آن قرار گیرد. خلا شکن آتمسفریک باید طوری نصب شود که قطعه متحرک آن حرکت قائم رو به بالا و پایین داشته باشد.
(۵) خلا شکن برای حفاظت آب آشامیدنی روی انشعاب تغذیه دستگاه لگن شوی در بیمارستان و درمانگاه باید طوری نصب شود که سطح تراز بحرانی آن دست کم ۱۵۰۰ میلی متر بالاتر از کف تمام شده باشد.
(۶) خلا شکن برای حفاظت آب آشامیدنی روی انشعاب شیر سرشیلنگی یا هر شیر برداشت که امکان اتصال شیلنگ به آن وجود دارد در محیط های بیمارستانی و آزمایشگاهی باید طوری نصب شود که سطح تراز بحرانی آن دست کم ۱۸۰۰ میلی متر بالاتر از کف تمام شده باشد.
(۷) نصب خلا شکن به تنهایی برای جلوگیری از برگشت جریان ناشی از فشار معکوس کافی نیست.
۵-۷-۳-۱۶ اتصال به لوازم بهداشتی
الف) فلاش تانک مخصوص شستشوی توالت یا یورینال
(۱) لبه زیر دهانه ورود آب از شیر شناور به فلاش تانک باید دست کم ۲۵ میلی متر از لبه روی دهانه لوله سرریز آب تانک بالاتر باشد.
(۲) اتصال آب از شبکه توزیع آب آشامیدنی به فلاش تانک باید با نصب یک شیر قطع و وصل و یک شیر شناور مورد تأیید و فاصله هوایی ذکر شده در ردیف (۱۶-۳-۷-۵) "الف" (۱) حفاظت شود.
ب) فلاش والو مخصوص شستشوی توالت یا یورینال
(۱) اتصال آب از شبکه توزیع آب آشامیدنی به فلاش والو باید با نصب یک شیر یک طرفه و یک خلاشكن یا با نصب شیر یک طرفه دوتایی حفاظت شود.
(۲) اگر فلاش والو از نوعی باشد که در آن مانع برگشت جریان پیش بینی شده باشد نصب لوازم دیگری لازم نیست.
پ ) بیده
(۱) اتصال لوله کشی توزیع آب آشامیدنی به نوعی از بیده که آب فشان مغروق دارد، مطلقاً ممنوع است.
(۲) تغذیه آب بیده تنها در صورتی مجاز است که آب مورد نیاز آن از تانک آب جداگانه و مخصوص آن بیده تأمین شود. این تانک باید با فاصله هوایی از شبکه توزیع آب ساختمان جدا باشد.
ت ) شیر مخلوط
(۱) شیر مخلوط آب سرد و آب گرم مصرفی که روی لوازم بهداشتی یا هر نوع مصرف کننده دیگر آب آشامیدنی نصب میشود باید مجهز به شیر یک طرفه در مسیرهای ورود آب سرد و آب گرم به شیر باشد. استفاده از شیر مخلوط فاقد شیر یک طرفه به شرطی مجاز است که روی اتصال آب سرد به شیر مخلوط یک شیر یک طرفه نصب شود و دهانه مشترک خروج آب از شیر قابل مسدود شدن نباشد.
۶-۷-۳-۱۶ انشعاب آب برای مصارف دیگر
الف) تغذیه آب تأسیسات گرمایی و سرمایی
(۱) انشعاب آب از شبکه لوله کشی آب آشامیدنی برای تغذیه تأسیسات گرمایی با آب گرم کننده یا بخار و نیز برای تغذیه تأسیسات سرمایی با آب سرد کننده باید با پیش بینی فاصله هوایی نصب یک شیر یک طرفه دوتایی یا نصب شیر اطمینان اختلاف فشار بین دو شیر یک طرفه حفاظت شود.
(۲) اگر به داخل لوله کشی تأسیسات گرمایی یا تأسیسات سرمایی محلول های شیمیایی تزریق شود انشعاب آب باید با فاصله هوایی یا نصب شیر اطمینان اختلاف فشار بین دو شیر یک طرفه حفاظت شود.
ب) انشعاب آب برای تغذیه لوله کشی آب آتش نشانی
(۱) برای تغذیه لوله کشی آب آتش نشانی از شبکه لوله کشی آب مصرفی ساختمان باید روی لوله انشعاب آب یک شیر قطع و وصل و یک شیر یک طرفه دوتایی یا شیر اطمینان اختلاف فشار بین دو شیر یک طرفه نصب شود.
پ) انشعاب آب برای تغذیه ماشین رخت شویی و ماشین ظرفشویی
(۱) اتصال آب برای تغذیه ماشین رختشویی و ماشین ظرف شویی و دستگاه های مشابه دیگر باید با فاصله هوایی یا یک شیر یک طرفه و یک خلا شکن حفاظت شود.
(۲) در صورتی که در این ماشین ها مانع جلوگیری از برگشت جریان پیش بینی شده باشد، نصب این لوازم روی لوله انشعاب لازم نیست.
ت) انشعاب آب برای تغذیه مصارف تحت فشار
(۱) انشعاب آب آشامیدنی برای تغذیه دستگاه ها و تأسیساتی که مصرف کننده آب غیر آشامیدنی هستند و ممکن است تحت فشار داخلی قرار گیرند باید با فاصله هوایی شیر یک طرفه دوتایی یا شیر اطمینان اختلاف فشار بین دو شیر یک طرفه حفاظت شود.
ث) انشعاب آب برای تغذیه سختی گیر
(۱) انشعاب آب از لوله کشی آب آشامیدنی ساختمان برای تغذیه سختی گیر باید با فاصله هوایی یا نصب یک شیر یک طرفه دوتایی حفاظت شود.
ج) دستگاه های تصفیه آب
(۱) انشعاب آب از لوله کشی آب آشامیدنی ساختمان برای تغذیه تأسیسات تصفیه آب باید با پیش بینی فاصله هوایی یا نصب یک شیر اطمینان اختلاف فشار بین دو شیر یک طرفه حفاظت شود.
چ) سیستم تولید و توزیع آب گرم مصرفی
(۱) انشعاب آب از لوله کشی آب آشامیدنی برای تغذیه سیستم تولید و توزیع آب گرم مصرفی باید با فاصله هوایی یا نصب یک شیر یک طرفه حفاظت شود.
۷-۷-۳-۱۶ محل نصب مانع برگشت جریان
الف) هر یک از لوازم جلوگیری از برگشت جریان آب باید در محل قابل دسترسی و تعمیر نصب شود.
ب ) مانع برگشت جریان از نوع شیر اطمینان اختلاف فشار بین دو شیر یک طرفه باید به طور ادواری آزمایش شود و نسبت به درستی کار آن اطمینان حاصل گردد.
۸-۷-۳-۱۶ حفاظت لولههای آب زیرزمینی
الف) لولههای توزیع آب مصرفی ساختمان در داخل ترنج زیر سطح محوطه یا زیر کف ساختمان باید از لولههای فاضلاب دست کم ۱٫۵ متر فاصله افقی داشته باشند مگر این که تر از زیر لوله آب مصرفی دست کم ۳۰۰ میلی متر از روی لوله فاضلاب بالاتر باشد. این فاصله باید با خاک کوبیده شده پر شود.
ب ) اگر مسیر خط لوله توزیع آب مصرفی در زیر زمین ناگزیر باید مسیر خط لوله فاضلاب را قطع کند، در این صورت باید زیر لوله آب مصرفی دست کم ۳۰۰ میلی متر از روی لوله فاضلاب فاصله قائم داشته باشد. این فاصله باید با خاک کوبیده شده پر شود.
تصویر ۱
تصویر ۲