١٧-١٢-۶-١ كلیات
لوله کشی گاز وقتی روکار است که دسترسی به آن مستقیم و نیازی به حفاری و تخریب نبوده و در محلی نصب شود که قابل رؤیت باشد. لوله کشی در سوله های صنعتی، محوطه های باز و نقاطی كه امكان قرار گرفتن لوله در مسیر رفت و آمد وسایل نقلیه و یا افراد و یا برخورد اجسام خارجی وجود نداشته و یا در معرض صدمات مکانیکی نباشد تا فشار ٣٠ پوند بر اینچ مربع (٢٠۶٨۴٣ پاسکال) میتواند بە صورت رو کار اجرا شود. در صورتی که فشار گاز داخل لولهها از ٣٠ پوند بر اینچ مربع (۲۰۶۸۶۳ پاسكال) بیشتر باشد، باید قبل از ورود به ساختمان، فشار توسط تقلیل دهنده فشار (رگولاتور) به حداکثر ٣٠ پوند بر اینچ مربع (۲۰۶۸۴۳ پاسكال) تقلیل یابد.
لوله کشی رو کار باید با استفاده از لوله و اتصالات فولادی بوده و استفاده از لوله و اتصالات پلی اتیلن مجاز نمیباشد.
تبصره: لوله کشی گاز روکار داخل ساختمان های مسکونی و غیر صنعتی که در ابتدای بند کلیات به آنها اشاره نشده باید تا فشار حداكثر ٢ پوند بر اینچ مربع (١٣٧٩٠ پاسكال) باشد.
١٧-١٢-۶-٢اجرای لوله كشی رو كار
اجرای لوله کشی رو کار باید مطابق موارد زیر صورت گیرد:
الف- در مناطقی که لوله گاز به صورت رو کار اجرا میشود باید لولهها توسط پایەهای مناسبی محكم شده و پیش بینی های لازم جهت جلوگیری از صدمات فیزیكی صورت گیرد.
ب- لوله کشی روکار باید به ترتیب مناسبی در فواصل معین محكم و استوار شده باشد، برای این كار باید از بست های فلزی مخصوص لوله و متناسب با قطر آن كه دارای استحكام كافی میباشد استفاده شود.
پ-بستن و یا جوش دادن یک لوله به لوله دیگر و لوله به اسكلت فلزی یا اجزاء فلزی غیر ثابت ساختمان به طور مستقیم ممنوع است.
ت-حداکثر فواصل بین نقاط اتكاء بست و یا پایه در لوله كشی گاز روكار نباید از فواصل مندرج در جدول شماره پ-۴-٩ بیشتر باشد.
ث- بست های لولههای عمودی باید لولهها را به طور کامل در خود گرفته و وزن آنها را مهار نماید.
ج- طول پایه های بست های لولههای روکاری که خارج از ساختمان قرار دارند باید به گونه ای باشد که لوله با دیوار محل اتكا حداقل یك سانتیمتر فاصله داشته باشد تا گرد و خاک در فاصله بین لوله و دیوار جمع نشده و باعث خوردگی تدریجی لوله نشود.
چ- استقرار و کیفیت نصب لولههای گاز باید به نحوی باشد که از لرزش و نوسان مصون بماند ومهار آن باید طوری انجام گیرد که فشاری به تجهیزات منتقل نگردد.
ح- بست ها، پایهها و آویزهای لولهها باید طوری نصب شوند كه مانع از انبساط و انقباض آزاد لولهها نشود. در صورت لزوم باید از پایههای معلق و یا آویزهای متحرک استفاده نمود. بست ها و آویزها باید به گونه نصب شوند که در اثر انبساط، انقباض و یا هر نوع حركت لولهها از آنها جدا نشوند.
خ- لوله کشی روکار نباید از زیرزمین های متروک و دخمه مانند ساختمان ها عبور نمایند، مگر آنكه این نقاط دارای جریان طبیعی هوا و یا تهویه مناسب باشند. از پوشاندن و اختفاء لوله در داخل ساختمان باید حتی الامکان خود داری به عمل آید.
د- لوله کشی روکار داخل ساختمانها باید طوری انجام گیرد كه به استحكام ساختمان ها آسیب نرسیده و از استقامت ساختمان و اجزاء آن كاسته نشود.
ذ۔ در مواردی که لوله از داخل درب ویا پنجره عبور میکند، باید پیش بینی های لازم جهت جلوگیری از سائید گی و سایر صدمات فیزیکی لوله به وسیله درب یا پنجره یا شیشه به عمل آید.
ر- فاصله لولههای روکار تا لولههای آب گرم باید حداقل ٥ سانتیمتر باشد. در مواردی كه حفظ فاصله فوق امكان پذیر نباشد باید لوله گاز با عایق حرارتی مناسب پوشانده شود.
ز- کانالهای عمودی یا افقی ساختمان که لوله گاز از آنها عبور میکند، باید از پایین و بالا به هوای آزاد راه داشته باشد تا تعویض طبیعی هوا در آنها صورت گرفته و امکان تجمع گاز در آنها وجود نداشته باشد. لوله گاز نباید از داخل کانالهای مربوط به هواکش، چاه آسانسور، دود کش بخاری و کانالهایی که برای تجهیزات دیگر تعبیه شده، عبور کند.
ژ- لوله گاز نباید با سیم و کابل برق در تماس باشد. فاصله سیم رو کار برق با لوله گاز حداقل ١٠ سانتیمتر باید باشد. در مواردی كه رعایت فاصله فوق امكان پذیر نباشد باید لوله گاز با عایق الكتریكی مناسب پوشش داده شود.
س- در لوله کشی های روکار که در معرض تغییرات قابل توجه حرارت قرار دارند باید تدابیر لازم برای مقابله با انبساط و انقباض لولهها صورت گیرد. انشعاب های لولههای طویل باید طوری باشد كه تغییرات طول لوله اصلی در اثر انقباض وانبساط باعث شكستن آنها نشود.
ش- در نقاط اتصال لولههای روکار و دفئی، جهت جلوگیری از صدمات فیزیكی باید از غلاف فلزی مناسب استفاده شود. غلاف فلری باید از لوله با قطر نامی دو اندازه بزرگتر از قطر نامی لوله گاز باشد. دراین موارد باید لوله گاز نوارپیچی شده و از كمربند و یا نوارهای لاستیكی كه فاصله بین لوله گاز وغلاف فلزی را به صورت یکنواخت در طول لوله حفظ می کنند استفاده شود. علاوه بر آن باید فاصله بین لوله گاز و غلاف با استفاده از قیر و یا سایر مواد عایق رطوبتی پر شده ودو طرف غلاف با درپوش مناسب پوشانده شود.