١٩-٥-٢-١ راه حل های فنی طراحی پوسته خارجی ساختمان
طراحی پوسته خارجی ساختمان باید با رعایت یکی از راه حل های فنی تعیین شـده در ایـن بخـش صورت گیرد.
لازم به توضیح است که راه حل های ارائه شده برای حالت های مختلف پارامترهای زیر هستند:
- گروه ساختمان (١، ٢ یا ٣)
- رده انرژی ساختمان (منطبق با مبحث ١٩، کم انرژی یا بسیار کم انرژی)
در هر یک از مجموعه راه حل های فنی ، الزامات زیر در مورد مشخصات حرارتی جدارهای ساختمان باید مورد رعایت قرار گیرد:
الف ) حداقل مقاومت حرارتی دیوارها، برحسب :
- وضعیت مجاورت دیوار (با فضای خارج یا فضای کنترل نشده)،
- نحوه عایق کاری حرارتی (خارجی ، داخلی ، میانی ، همگن )، و
ب) حداقل مشخصات حرارتی جدارهای نورگذر برحسب :
- شرایط اقلیمی (نیاز غالب گرمایی و یا سرمایی )،
- جهت گیری جغرافیایی جدار نورگذر
پ) حداقل مقاومت حرارتی بام یا سقف ، برحسب :
- وضعیت مجاورت بام (با فضای خارج یا فضای کنترل نشده)،
- نحوه عایق کاری حرارتی بام و دیوارهای ساختمان، و
ت) حداقل مقاومت حرارتی کف مجاور هوا، برحسب :
- وضعیت مجاورت کف (با فضای خارج یا فضای کنترل نشده)،
- نحوة عایق کاری حرارتی کف مجاور هوا و دیوارهای ساختمان، و
ث) حداقل مقاومت حرارتی عایق کف مجاور خاك، برحسب :
- موقعیت کف ، و
- نوع عایق کاری (پیرامونی یا سراسری ).
در مورد مجموعه راه حل های فنی ، در نظر گرفتن موارد زیر لازم است :
- برای درهای کدر (غیر نورگذر) پوسته خارجی سـاختمان، ضـرایب انتقـال حـرارت حـداکثر معادل مقادیر ارائه شده برای جدارهای نورگذر است .
- مقادیر مقاومت حرارتی داده شده در مورد دیوار، بام و کف مجاور هوا فقط مربوط بـه تمـامی لایه های ضخامت جدارها است . بنابراین ، لازم است مقاومت حرارتی عـایق ، بـا اسـتفاده از مقادیر بیان شده در راهحل فنی و با در نظر گرفتن مقاومت حرارتی دیگر لایه هـای جـدار، تعیین شود.
- مقادیر مقاومت حرارتی داده شده در مورد کف روی خاك تنها مربوط به لایـه عـایق حرارتـی است .
١٩-٥-٢-١-١ مقاومت حرارتی (طرح) جدارها
مقاومت حرارتی (طرح) جدارهای کدر ساختمان باید با استفاده از ضرایب هـدایت حـرارت مصـالح متداول (پیوست ٧) و مقاومت های حرارتی قطعـات سـاختمانی و لایـه هـای هـوای محبـوس شـده (پیوست ٨) محاسبه گردد.
در صورتی که جدارهای تشکیل دهنده پوسته خارجی دارای قطعاتی باشند که در تولیـد یـا نصـب مورد نیاز هستند و باعث ایجاد پل حرارتی می شوند، لازم است مقاومت حرارتی (طرح) بـا در نظـر گرفتن اثر حرارتی این قطعات محاسبه یا تعیین شود.
لازم است ضریب انتقال حرارت بازشوها و جدارهای نورگذر پوسته خارجی ساختمان نیـز براسـاس جداول پیوست ٩ این مبحث تعیین گردد.
در صورتی که مقادیر مربوط به بعضی مصالح ، یا اجزای خاص، در پیوست های مذکور نیامده باشد و یا سازندهای مدعی باشد که محصولاتی با مشخصات حرارتی بهتر از مقادیر مندرج در منابع معتبـر عرضه کرده است ، لازم است گواهی فنی معتبر محصول مورد نظر ضمیمه مدارك گردد.
گواهی فنی باید حاوی داده ها و مقادیر مربوط به ضرایب هدایت حرارت یـا مقاومـت هـای حرارتـی محصول، ضخامت های مورد استفاده در طراحی ساختمان، اصول فنـی نصـب (اجـرا)، و همچنـین دیگر مشخصات فنی مورد نیاز برای ارزیابی همه جانبه محصول باشد. مقادیر ارائـه شـده در گـواهی فنی ، تا زمان اعتبار آن، ملاک طراحی و محاسبات است .
١٩-٥-٢-١-٢ راه حل های فنی طراحی پوسته خارجی ساختمان گروه ١
الف- حداقل مقاومت حرارتی دیوار - ساختمان گروه ١
تمامی دیوارهای ساختمان های گروه ١، علاوه بر رعایت انتظارات تعیین شـده در بنـد ١٩-٤-٢-٢، بسته به نوع فضای مجاور آن (کنترل شده یـا کنتـرل نشـده)، روش عـایق کـاری حرارتـی دیـوار، و همچنین رده انرژی ساختمان ، باید مطابق با شرایط تعیین شده در جدول ١٩-٥-١ باشند.
ب- حداقل مشخصات حرارتی نوری جدارهای نورگذر - ساختمان گروه ١
تمامی جدارهای نورگذر فضاهای کنترل شده مرتبط با فضای خارج ساختمان های گروه ١، علاوه بر رعایت انتظارات تعیین شده در بند ١٩-٤-٢-٣، بسته به نیاز غالب (گرمایی یا سرمایی)، جهت نما، و رده انرژی ساختمان، باید شرایط تعیین شده در جدول ١٩-٥-٢ را جوابگو باشند.
ضریب انتقال حرارت حداکثر جدارهای نورگذر فضاهای کنترل شده مرتبط با فضاهای کنترل نشـده برای ساختمان های منطبق با مبحث ١٩، کم انرژی و بسیار کم انرژی بـه ترتیـب برابـر ۳/۴، ۳/۱ و ۲/۸ [W/m².K] در نظر گرفته شود.
برای مناطق با نیاز سرمایی غالب ، در صورتی که برای تمام جدارهای نورگذر سامانه های مورد نیـاز برای سایه اندازی ، مطابق پیوست ١٠، در نظر گرفته شده باشد، نیازی به رعایت مقادیر تعیـین شـده برای SHGC حداکثر و TV/SHGC حداقل نخواهد بود.
پ- حداقل مقاومت حرارتی بام یا سقف - ساختمان گروه ١
بام ها یا سقفهای ساختمان های گروه ١، علاوه بر رعایت انتظارات تعیین شده در بنـد ١٩-٤-٢-٢، بسته به نوع فضای مجاور آن (کنترل شده یا کنترل نشده)، روش عایق کاری حرارتی بام (یا سقف ) و دیوار مجاور آن، و همچنین رده انرژی ساختمان ، باید شرایط تعیین شـده در جـدول ١٩-٥- ٣ را جوابگو باشند.
ت- حداقل مقاومت حرارتی کف مجاور هوا - ساختمان گروه ١
کف های مجاور هـوای سـاختمان هـای گـروه ١، عـلاوه بـر رعایـت انتظـارات تعیـین شـده در بنـد ١٩-٤-٢-٢، بسته به نوع فضای مجاور آن (کنترل شده یا کنترل نشده)، روش عایق کـاری حرارتـی کف و دیوار مجاور آن، و همچنین رده انرژی ساختمان، باید شرایط تعیین شـده در جـدول ١٩-٥-٤ را جوابگو باشند.
ث - حداقل مقاومت حرارتی عایق کف مجاور خاك - ساختمان گروه ١
کف های مجاور خـاك سـاختمان هـای گـروه ١، عـلاوه بـر رعایـت انتظـارات تعیـین شـده در بنـد ١٩-٤-٢-٢، بســته بــه موقعیــت کــف و رده انــرژی ســاختمان، بایــد شــرایط تعیــین شــده در جدول ١٩-٥- ٥ را جوابگو باشند.
١٩-٥-٢-١-٣ راه حل های فنی طراحی پوسته خارجی ساختمان گروه ٢
الف- حداقل مقاومت حرارتی دیوار - ساختمان گروه ٢
تمامی دیوارهای ساختمان های گروه ٢، علاوه بر رعایت انتظارات تعیین شـده در بنـد ١٩-٤-٢-٢، بسته به نوع فضای مجاور آن (کنترل شده یـا کنتـرل نشـده)، روش عـایق کـاری حرارتـی دیـوار، و همچنین رده انرژی ساختمان ، باید شرایط تعیین شده در جدول ١٩-٥- ٦ را جوابگو باشند.
ب- حداقل مشخصات حرارتی نوری جدارهای نورگذر - ساختمان گروه ٢
تمامی جدارهای نورگذر فضاهای کنترل شده مرتبط با فضای خارج ساختمان های گروه ٢، علاوه بر رعایت انتظارات تعیین شده در بند ١٩-٤-٢-٣، بسته به نیاز غالب (گرمایی یا سرمایی )، جهت نما، و رده انرژی ساختمان، باید شرایط تعیین شده در جدول ١٩-٥- ٧ را جوابگو باشند.
ضریب انتقال حرارت حداکثر جدارهای نورگذر فضاهای کنترل شده مرتبط با فضاهای کنترل نشـده برای ساختمانهای منطبق با مبحث ١٩، کم انرژی و بسیار کم انرژی بـه ترتیـب برابـر ۳/۴، ۳/۴ و ۳/۱ [W/m².K] در نظر گرفته شود.
برای مناطق با نیاز سرمایی غالب ، در صورتی که برای تمام جدارهای نورگذر سامانه های مورد نیـاز برای سایه اندازی ، مطابق پیوست ١٠، در نظر گرفته شده باشد، نیازی به رعایت مقادیر تعیـین شـده برای SHGC حداکثر و TV/SHGC حداقل نخواهد بود.
پ- حداقل مقاومت حرارتی بام یا سقف - ساختمان گروه ٢
بام ها یا سقفهای ساختمان های گروه ٢، علاوه بر رعایت انتظارات تعیین شده در بنـد ١٩-٤-٢-٢، بسته به نوع فضای مجاور آن (کنترل شده یا کنترل نشده)، روش عایق کاری حرارتی بام (یا سقف ) و دیوار مجاور آن، و همچنین رده انرژی ساختمان ، باید شرایط تعیین شـده در جـدول ١٩-٥- ٨ را جوابگو باشند.
ت- حداقل مقاومت حرارتی کف مجاور هوا - ساختمان گروه ٢
کف های مجاور هـوای سـاختمان هـای گـروه ٢، عـلاوه بـر رعایـت انتظـارات تعیـین شـده در بنـد ١٩-٤-٢-٢، بسته به نوع فضای مجاور آن (کنترل شده یا کنترل نشده)، روش عایق کـاری حرارتـی کف و دیوار مجاور آن، و همچنین رده انرژی ساختمان، باید شرایط تعیین شـده در جـدول ١٩-٥-٩ را جوابگو باشند.
ث - حداقل مقاومت حرارتی عایق کف مجاور خاك - ساختمان گروه ٢
کف های مجاور خـاك سـاختمان هـای گـروه ٢، عـلاوه بـر رعایـت انتظـارات تعیـین شـده در بنـد ١٩-٤-٢-٢، بســته بــه موقعیــت کــف و رده انــرژی ســاختمان، بایــد شــرایط تعیــین شــده در جدول ١٩-٥- ١٠ را جوابگو باشند.
١٩-٥-٢-١-٤ راه حل های فنی طراحی پوسته خارجی ساختمان گروه ٣
الف حداقل مقاومت حرارتی دیوار - ساختمان گروه ٣
تمامی دیوارهای ساختمان های گروه ٣، علاوه بر رعایت انتظارات تعیین شـده در بنـد ١٩-٤-٢-٢، بسته به نوع فضای مجاور آن (کنترل شده یـا کنتـرل نشـده)، روش عـایق کـاری حرارتـی دیـوار، و همچنین رده انرژی ساختمان ، باید شرایط تعیین شده در جدول ١٩-٥- ١١ را جوابگو باشند.
ب- حداقل مشخصات حرارتی نوری جدارهای نورگذر - ساختمان گروه ٣
تمامی جدارهای نورگذر فضاهای کنترل شده مرتبط با فضای خارج ساختمان های گروه ٣، علاوه بر رعایت انتظارات تعیین شده در بند ١٩-٤-٢-٣، بسته به نیاز غالب (گرمایی یا سرمایی )، جهت نما، و رده انرژی ساختمان، باید شرایط تعیین شده در جدول ١٩-٥- ١٢ را جوابگو باشند.
ضریب انتقال حرارت حداکثر جدارهای نورگذر فضاهای کنترل شده مرتبط با فضاهای کنترل نشـده برای ساختمان های منطبق با مبحث ١٩، کم انرژی و بسیار کم انرژی بـه ترتیـب برابـر ۳/۴، ۳/۴ و ۳/۱ [W/m².K] در نظر گرفته شود.
برای مناطق با نیاز سرمایی غالب ، در صورتی که برای تمام جدارهای نورگذر سامانه های مورد نیـاز برای سایه اندازی ، مطابق پیوست ١٠، در نظر گرفته شده باشد، نیازی به رعایت مقادیر تعیـین شـده برای SHGC حداکثر و TV/SHGC حداقل نخواهد بود.
پ- حداقل مقاومت حرارتی بام یا سقف - ساختمان گروه ٣
بام ها یا سقفهای ساختمانهای گروه ٣، علاوه بر رعایت انتظارات تعیین شده در بنـد ١٩-٤-٢-٢، بسته به نوع فضای مجاور آن (کنترل شده یا کنترل نشده)، روش عایق کاری حرارتی بام (یا سقف ) و دیوار مجاور آن، و همچنین رده انرژی ساختمان، باید شرایط تعیین شـده در جـدول ١٩-٥- ١٣ را جوابگو باشند.
ت- حداقل مقاومت حرارتی کف مجاور هوا - ساختمان گروه ٣
کف های مجاور هـوای سـاختمان هـای گـروه ٣، عـلاوه بـر رعایـت انتظـارات تعیـین شـده در بنـد ١٩-٤-٢-٢، بسته به نوع فضای مجاور آن (کنترل شده یا کنترل نشده)، روش عایق کـاری حرارتـی کــف و دیــوار مجــاور آن، و همچنــین رده انــرژی ســاختمان، بایــد شــرایط تعیــین شــده در جدول ١٩-٥- ١٤ را جوابگو باشند.
ث- حداقل مقاومت حرارتی عایق کف مجاور خاك - ساختمان گروه ٣
کف های مجاور خـاك سـاختمان هـای گـروه ٣، عـلاوه بـر رعایـت انتظـارات تعیـین شـده در بنـد ١٩-٤-٢-٢، بســته بــه موقعیــت کــف و رده انــرژی ســاختمان، بایــد شــرایط تعیــین شــده در جدول ١٩-٥- ١٥ را جوابگو باشند.
١٩-٥-٢-٢ روشنایی طبیعی
در روش تجویزی ، علاوه بر رعایت ضوابط اجباری تعیین شده در بنـد ١٩-٤-٢-٩، ضـروری اسـت که ضوابط این بند برای طراحی ساده سازی شده (دستی ) روشنایی طبیعی نیز رعایت شود.
برای تعیین درصد سطح فضاهای بهره مند از روشنایی طبیعی ، بدون انجام شبیه سازی عددی ، لازم است ، با استفاده از روابط تعریف شده در این بخش ، میزان عمق و عرض فضای بهره مند از روشنایی طبیعی تعیین گردد. درصد مساحت فضای بهره منـد از روشـنایی طبیعـی بـرای برای تعیین درصد سطح فضاهای بهره مند از روشنایی طبیعی ، بدون انجام شبیه سازی عددی ، لازم است ، با استفاده از روابط تعریف شده در این بخش ، میزان عمق و عرض فضای بهره مند از روشنایی طبیعی تعیین گردد. درصد مساحت فضای بهره منـد از روشـنایی طبیعـی بـرای رده هـای مختلـف انرژی باید مساوی یا بیش از مقادیر تعیین شده در جدول باشد.
برای تعیین میزان عرض فضا، در امتداد عرض پنجـره از هـر طـرف آن ۱/۰۰ متـر در نظـر گرفتـه میشود.
اگر در مجاورت پنجره مورد نظر، پنجره دیگری قرار داشته باشد و فاصله افقی بین دو پنجره کمتر از ۲/۰۰ متر باشد، در این صورت، به جای یکی از فاصله های ۱/۰۰ متری ، نصف فاصله افقـی بـین دو پنجره ملاك عمل قرار میگیرد.
اگر در فاصله عرض پنجره به اضافه یک متر از طرفین یک مانع کـدر، نظیـر تیغـه داخلـی ، وجـود داشته باشد، در این صورت، به جای یک متر، فاصله پنجره تا مـانع مزبـور در محاسـبه اگر در فاصله عرض پنجره به اضافه یک متر از طرفین یک مانع کـدر، نظیـر تیغـه داخلـی ، وجـود داشته باشد، در این صورت، به جای یک متر، فاصله پنجره تا مـانع مزبـور در محاسـبه عـرض فضـا منظور میشود.
برای نماهای شیشه ای ،عرضِ فضای بهره مند از نور طبیعی همان عرض اتاق است .
برای محاسبه عرض فضای روشن شده با نور طبیعی پنجرهها و نورگیرهای سقفی ، در جهـت افقـی از هر طرف عرض پنجره فاصله مضاعفی مساوی عرض بازشوی نورگـذر آن پنجـره در نظـر گرفتـه میشود، و به آن یکی از مقادیر زیر اضافه میشود:
- ارتفاع کف تمام شده تا سقف برای نورگیرهای سقفی و پنجره های سقفی دندانه ای ،
- ۱/۵ برابر همان ارتفاع برای پنجرههای زیر سقفی یا برابر همان ارتفاع برای پنجره های سقفی دندانه ای .
دراینجا نیز، مانند حالت قبل ، می توان فاصله یک متر یا فاصله تا یک جداکننده کـدر، یـا نیمـی از فاصله افقی بین یک نورگیر سقفی مجاور یا شیشه عمودی مجاور را، هر کدام کـه کمتـر باشـد در نظر گرفت . اگر مشخص نباشد که یک بازشو پنجره است یا نورگیر سقفی ، هر بازشـویی کـه در آن بخش نورگذر کاملاً بالای سقف اتاق قرار گرفته باشد نورگیر سقفی محسوب میشود.
برای محاسبات، در صورتی که جهت پنجره مورد نظر با یکی از جهـات اصـلی جغرافیـایی منطبـق نباشد، نزدیک ترین جهت اصلی جغرافیایی ملاك عمل قرار میگیرد.
تصویر ۱
تصویر ۲
تصویر ۳
تصویر ۴
تصویر ۵
تصویر ۶
تصویر ۷
تصویر ۸
تصویر ۹
تصویر ۱۰
تصویر ۱۱
تصویر ۱۲
تصویر ۱۳
تصویر ۱۴
تصویر ۱۵
تصویر ۱۶
تصویر ۱۷
تصویر ۱۸