بند ۹-۱۹-۲-۳-۱ مبحث 9 نهم مقررات ملی ساختمان : طرح و اجرای ساختمان‌های بتن‌آرمه

در کنترل خیز دال‌های بتن‌آرمه، نخست باید تشخیص داد سؤال درباره تغییرمکان آنی است یا تغییرمکان درازمدت.

تغییرمکان آنی به پاسخ فوری عضو تحت بار مربوط است. در این حالت، سختی مقطع، ترک‌خوردگی، مقدار آرماتور، مدول ارتجاعی بتن و ممان اینرسی مؤثر نقش اصلی دارند.

اما تغییرمکان درازمدت به گذشت زمان وابسته است. خزش بتن، جمع‌شدگی و دوام بارهای ثقلی باعث می‌شوند خیز عضو با گذشت زمان افزایش پیدا کند.

دام آزمونی مهم این است که گزینه‌هایی مانند «زمان»، «خزش» و «جمع‌شدگی» را نباید جزو عوامل تغییرمکان آنی دانست. این موارد مربوط به خیز درازمدت هستند.

قاعده آموزشی:
تغییرمکان آنی = سختی و ترک‌خوردگی مقطع
تغییرمکان درازمدت = زمان، خزش، جمع‌شدگی و بارهای پایدار