پلتفرم آموزشی حقوق و مهندسی

بانک جامع مواد قانونی و تست‌های آزمونی وکالت، کارشناس رسمی و نظام مهندسی

از متن تا تسلط

خانه بازگشت به فهرست مواد

بند ۳-۹-۴-۳ آیین‌نامه 2800

بند ۳-۹-۴-۳

پیچش اتفاقی به‌منظور لحاظ نمودن احتمال تغییرات اتفاقی توزیع جرم و سختی و نیز آثار ناشی از مؤلفه پیچشی حرکت زمین در نظر گرفته می‌شود. مقدار این پیچش در هر طبقه را می‌توان از حاصل‌ضرب نیروی جانبی زلزله آن طبقه، در ۵ درصد بعد ساختمان در آن طبقه و در امتداد عمود بر نیروی جانبی زلزله تعیین نمود. به‌عنوان یک روش دیگر برای منظور نمودن پیچش اتفاقی می‌توان مرکز جرم هر طبقه را به میزان ۵ درصد بعد ساختمان در آن طبقه، در امتداد عمود بر نیروی جانبی زلزله جابجا نمود. برای هر امتداد لازم است این جابجایی در هر دو طرف مرکز جرم انجام شود. اثرات پیچش اتفاقی باید برای هر یک از دو امتداد افقی سازه در نظر گرفته شود. در مواردی که مطابق بند ۳-۶-۲، سازه تحت اثر هم‌زمان نیروهای زلزله دو امتداد افقی عمود بر هم محاسبه می‌شود لازم نیست اثر پیچش اتفاقی دو امتداد افقی متعامد ساختمان، به‌طور هم‌زمان در نظر گرفته شوند.

تبصره ۱: اثر پیچش اتفاقی باید در طراحی تمامی ساختمان‌های گروه طراحی لرزه‌ای ۳ در نظر گرفته شود؛ لیکن در گروه‌های طراحی لرزه‌ای ۱ و ۲ لحاظ نمودن اثر پیچش اتفاقی، صرفاً در ساختمان‌های دارای نامنظمی پیچشی زیاد و شدید ضرورت داشته و در سایر ساختمان‌ها می‌توان از اثر آن صرف‌نظر نمود.

تبصره ۲: در مواردی که ساختمان مشمول نامنظمی پیچشی، موضوع بند ۳-۳-۱-ب می‌شود، اثر پیچش اتفاقی طبقه باید از طریق ضریب تشدید Aj، مطابق رابطه (۳-۱۴) افزایش داده شود.
رابطه 3-14رابطه ۳-۱۴
در رابطه فوق:
δmax: حداکثر تغییر مکان جانبی کلی طبقه j که با فرض Aj = ۱٫۰ محاسبه شده است؛
δavg: متوسط تغییر مکان جانبی کلی دو انتهای ساختمان در طبقه j که با فرض Aj = ۱٫۰ محاسبه شده است.
مقادیر δmax و δavg در رابطه (۳-۱۴) بر مبنای روش تحلیل استاتیکی معادل تعیین می‌شوند. همچنین در این محاسبه می‌توان دیافراگم‌ها را صلب در نظر گرفت.

برون‌مرکزی اتفاقی و ضریب تشدید پیچش اتفاقی در استاندارد ۲۸۰۰

مطابق بند ۳-۹-۴-۳ استاندارد ۲۸۰۰ ایران، ویرایش پنجم (۱۴۰۵)، برای درنظرگرفتن آثار احتمالی تغییرات توزیع جرم و سختی ساختمان و مؤلفه پیچشی حرکت زمین، اثر پیچش اتفاقی در موارد مقرر باید در تحلیل سازه منظور شود.

۱. مقدار پایه برون‌مرکزی اتفاقی
برون‌مرکزی اتفاقی پایه برابر ۵ درصد بُعد ساختمان در هر طبقه، در امتداد عمود بر نیروی جانبی زلزله است.
برای مثال، اگر بُعد ساختمان در امتداد عمود بر نیروی زلزله برابر ۲۰ متر باشد:
برون‌مرکزی اتفاقی پایه = ۰٫۰۵ × ۲۰
برون‌مرکزی اتفاقی پایه = ۱ متر

۲. ضریب تشدید پیچش اتفاقی
در ساختمان‌های مشمول نامنظمی پیچشی موضوع بند ۳-۳-۱، قسمت «ب»، مطابق تبصره ۲ بند ۳-۹-۴-۳، اثر پیچش اتفاقی باید با ضریب Aj افزایش داده شود.
این ضریب مطابق رابطه (۳-۱۴) محاسبه می‌شود و مقدار آن بین ۱ و ۳ محدود است.
بنابراین:
حداقل ضریب تشدید = ۱
حداکثر ضریب تشدید = ۳
مقدار واقعی ضریب باید با استفاده از تغییرمکان‌های جانبی ساختمان و رابطه مقرر در استاندارد تعیین شود.

۳. حداکثر برون‌مرکزی اتفاقی تشدیدشده
اگر ضریب Aj به حداکثر مقدار ۳ برسد:
حداکثر برون‌مرکزی اتفاقی تشدیدشده = ۳ × ۰٫۰۵ × بُعد ساختمان
حداکثر برون‌مرکزی اتفاقی تشدیدشده = ۰٫۱۵ × بُعد ساختمان
بنابراین، حداکثر مقدار معادل برون‌مرکزی اتفاقی تشدیدشده برابر ۱۵ درصد بُعد ساختمان در امتداد عمود بر نیروی جانبی است.

۴. تفاوت برون‌مرکزی پایه و تشدیدشده
برون‌مرکزی اتفاقی پایه با مقدار ۵ درصد، مبنای اولیه محاسبه است.
برون‌مرکزی اتفاقی تشدیدشده در ساختمان‌های مشمول ضابطه تشدید، با اعمال ضریب Aj تعیین می‌شود.
بنابراین، نباید در همه ساختمان‌ها بدون بررسی وضعیت نامنظمی پیچشی، مقدار ۱۵ درصد را منظور کرد.

۵. جهت اعمال برون‌مرکزی اتفاقی
مقدار برون‌مرکزی اتفاقی باید با توجه به بُعد ساختمان در امتداد عمود بر نیروی جانبی تعیین شود.
برای نیروی زلزله در راستای X، بُعد ساختمان در راستای Y مبنای محاسبه است.
برای نیروی زلزله در راستای Y، بُعد ساختمان در راستای X مبنای محاسبه است.
آثار پیچش اتفاقی باید مطابق ضوابط آیین‌نامه و با درنظرگرفتن جهت‌های مؤثر بررسی شوند.

۶. نکات کلیدی آزمونی
۱. مقدار پایه برون‌مرکزی اتفاقی، ۵ درصد بُعد ساختمان در امتداد عمود بر نیروی جانبی است.
۲. در ساختمان‌های مشمول تشدید پیچش اتفاقی، ضریب Aj مطابق رابطه (۳-۱۴) تعیین می‌شود.
۳. مقدار ضریب Aj حداقل ۱ و حداکثر ۳ است.
۴. حداکثر مقدار معادل برون‌مرکزی اتفاقی تشدیدشده، ۱۵ درصد بُعد ساختمان است.
۵. وجود نامنظمی پیچشی و مقدار ضریب تشدید باید بر اساس ضوابط آیین‌نامه بررسی شود.
۶. تعداد طبقات ساختمان به‌تنهایی تعیین‌کننده برون‌مرکزی اتفاقی تشدیدشده نیست.
۷. حداکثر ۱۵ درصد، یک مقدار فرضی ثابت برای تمام ساختمان‌ها نیست؛ بلکه بیشترین مقدار حاصل از اعمال ضریب تشدید بر برون‌مرکزی پایه است.
۸. در برخی روش‌های تحلیل، از جمله تحلیل تاریخچه زمانی، نحوه اعمال پیچش اتفاقی و ضرورت استفاده از ضریب Aj تابع ضوابط خاص همان روش تحلیل است.

نتیجه آزمونی:
برون‌مرکزی اتفاقی پایه برابر ۵ درصد بُعد ساختمان است. در شرایط مشمول تشدید پیچش اتفاقی، با اعمال ضریب Aj که حداکثر برابر ۳ است، مقدار معادل برون‌مرکزی اتفاقی تشدیدشده می‌تواند تا ۱۵ درصد بُعد ساختمان افزایش یابد.

هیچ رأی وحدت رویه‌ای برای این ماده ثبت نشده است.

هیچ رأی دیوان عدالت اداری برای این ماده ثبت نشده است.

هیچ رأی نمونه‌ای برای این ماده ثبت نشده است.

هیچ نظریه مشورتی برای این ماده ثبت نشده است.

هیچ نشست قضایی برای این ماده ثبت نشده است.

دسترسی اشتراکی

برای مشاهده کامل تست‌ها، انتخاب گزینه و دیدن پاسخ باید اشتراک فعال داشته باشید.

تست ۱

در بدترین شرایط مقدار برون‌مرکزی اتفاقی در تراز هر طبقه چند درصد بعد ساختمان در آن طبقه در امتداد عمود بر نیروی جانبی است؟

منبع: آزمون صلاحیت کارشناس ماده ۲۷ - عمران — ۱۴۰۳

تست ۲

در طراحی یک ساختمان بتنی ۷ طبقه از نوع قاب خمشی ویژه، در بدترین شرایط ممکن، حداقل برون مرکز اتفاقی در تراز هر طبقه حدوداً چقدر است؟

منبع: آزمون صلاحیت کارشناس ماده ۲۷ - عمران — ۱۴۰۱

قبلی بعدی