محاسبه حجم بتن سقف تیرچه دوطرفه
در سقف تیرچه دوطرفه یا وافل دوطرفه، تیرچه‌ها در دو راستای متعامد قرار می‌گیرند و دال بتنی فوقانی روی آن‌ها اجرا می‌شود.
برای محاسبه حجم بتن در واحد سطح، باید حجم دال فوقانی و تیرچه‌های زیر آن محاسبه شود و حجم مشترک محل تقاطع تیرچه‌ها از مجموع کسر گردد.
۱. تعیین ارتفاع تیرچه زیر دال
h = H − t
H: ارتفاع کل سقف
t: ضخامت دال فوقانی
h: ارتفاع تیرچه زیر دال
۲. محاسبه حجم بتن در هر مترمربع
برای تیرچه‌هایی با عرض ثابت و فاصله محور تا محور یکسان در دو راستا:
V = t + h × [۲(b/s) − (b/s)²]
در این رابطه:
V: حجم بتن در هر مترمربع سقف، بر حسب مترمکعب
t: ضخامت دال فوقانی، بر حسب متر
h: ارتفاع تیرچه زیر دال، بر حسب متر
b: عرض تیرچه، بر حسب متر
s: فاصله محور تا محور تیرچه‌ها، بر حسب متر
عبارت (b/s)² سهم سطح مشترک تیرچه‌های دو راستا را مشخص می‌کند که برای جلوگیری از محاسبه مضاعف باید کسر شود.
۳. حالت فاصله‌گذاری و عرض متفاوت تیرچه‌ها
اگر عرض و فاصله تیرچه‌ها در دو راستا متفاوت باشد، رابطه عمومی به‌صورت زیر است:
V = t + h × [(bx/sx) + (by/sy) − (bx × by)/(sx × sy)]
در این رابطه، bx و by عرض تیرچه‌ها و sx و sy فاصله محور تا محور تیرچه‌ها در دو راستا هستند.
۴. دام آزمونی
سه خطای متداول در محاسبه حجم بتن سقف تیرچه دوطرفه عبارت‌اند از:
۱. استفاده از ارتفاع کل سقف به‌جای ارتفاع تیرچه زیر دال و در نتیجه محاسبه مضاعف بخشی از بتن.
۲. جمع‌کردن حجم تیرچه‌های دو راستا بدون کسر حجم مشترک محل تقاطع.
۳. اشتباه گرفتن فاصله محور تا محور تیرچه‌ها با فاصله خالص بین آن‌ها.
رابطه ارائه‌شده برای برآورد هندسی سقف با تیرچه‌های متعامد، عرض ثابت و آرایش منظم کاربرد دارد. در متره اجرایی باید جزئیات واقعی نقشه، نواحی توپر، تیرهای پیرامونی، بازشوها و سایر اجزای بتنی نیز جداگانه بررسی شوند.
