هرگاه به علت جرم نبودن عمل ارتكابی، قرار منع تعقیب صادر و به هر دلیل قطعی شود، نمی توان بار دیگر متهم را به همان اتهام تعقیب كرد. هرگاه به علت فقدان یا عدم كفایت دلیل، قرار منع تعقیب صادر و در دادسرا قطعی شود، نمی توان بار دیگر متهم را به همان اتهام تعقیب كرد، مگر پس از كشف دلیل جدید كه در این صورت، با نظر دادستان برای یك بار قابل تعقیب است و اگر این قرار در دادگاه قطعی شود، پس از كشف دلیل جدید به درخواست دادستان می توان او را برای یك بار با اجازه دادگاه صالح برای رسیدگی به اتهام، تعقیب كرد. در صورتی كه دادگاه، تعقیب مجدد را تجویز كند، بازپرس مطابق مقررات رسیدگی می‌كند.
هیچ نکته آموزشی برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ رأی وحدت رویه‌ای برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ رأی دیوان عدالت اداری برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ رأی نمونه‌ای برای این ماده ثبت نشده است.
نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۵/۳۹۲
مورخ ۱۴۰۵/۰۷/۱۵
اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- موضوع: قابلیت اجرای مقررات ماده ۲۷۸ قانون آیین دادرسی کیفری در دادگاه صلح و امکان تعقیب مجدد
استعلام
اولاً، آیا حکم مقرر در ماده ۲۷۸ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ در دادگاه‌های صلح هم قابلیت اجرا دارد؟ ثانیاً، در فرض مثبت بودن پاسخ، چنانچه پرونده جریانی در دادگاه صلح که فاقد کیفرخواست است، مطرح و درخواست تعقیب مجدد شود، آیا موافقت و درخواست دادستان لازم ضروری است؟
پاسخ / نظریه مشورتی
اولاً، در فرضی که در اجرای تبصره یک ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲ به جرایم مذکور در بندهای ۹ و ۱۰ این ماده به‌صورت مستقیم در دادگاه صلح رسیدگی می‌شود، در واقع دادگاه صلح خود راساً متکفل انجام مرحله تحقیقات مقدماتی است و انجام این تحقیقات مقدماتی؛ با توجه به ماده ۱۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و ملاک قسمت ذیل ماده ۳۴۱ این قانون باید طبق مقررات مربوط به مرحله تحقیقات مقدماتی مذکور در بخش دوم همین قانون صورت گیرد؛ بنابراین در فرض سوال، با عنایت به ماده ۱۷ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲، اعمال ماده ۲۷۸ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ امکانپذیر است. ثانیاً، در صورتی که در دادگاه صلح به‌لحاظ فقد دلیل قرار منع تعقیب صادر و این قرار در همان مرجع قطعی شود، در صورت کشف دلیل جدید، رسیدگی مجدد با نظر همین مرجع )دادگاه صلح( انجام می‌شود و چنانچه قرار منع تعقیب در دادگاه تجدیدنظر استان قطعی شود، رسیدگی مجدد با نظر دادگاه تجدیدنظر استان است. دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه
اداره کل حقوقی قوه قضاییه
- موضوع: امکان ارجاع امر به کارشناسی به‌عنوان دلیل جدید برای تعقیب مجدد متهم طبق ماده ۲۷۸ قانون آیین دادرسی کیفری
استعلام
چنانچه شاکی در اجرای اعمال ماده ۲۷۸ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ برای تعقیب مجدد مشتکیعنه ارجاع امر به کارشناسی را درخواست کند، آیا این درخواست قانوناً می‌تواند به‌عنوان دلیل جدید موضوع این ماده تلقی شود؟
پاسخ / نظریه مشورتی
قسمت اخیر ماده ۲۷۸ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، استثنایی بر قاعده «اعتبار امر مختوم کیفری« است که در صورت»کشف دلیل جدید«، تعقیب مجدد متهم مورد را تجویز کرده است؛ مقصود از»دلیل جدید»، دلیل و مدرکی است که ارزش اثباتی دارد و در فرآیند تحقیقات مقدماتی قضایی وجود نداشته و یا در دسترس نبوده است و از آنجا که مفاد ماده یادشده بر رفع نقص تحقیقات به‌عمل‌آمده قبلی دلالت ندارد، صرف نقص تحقیقات و یا عدم توجه مقام قضایی به تحصیل و جمعآوری ادله در آن مرحله، موجبی برای تجویز تعقیب مجدد متهم نمی‌باشد و با عنایت به اینکه قرار ارجاع امر به کارشناسی از جمله اقدامات تحقیقاتی است که پس از تجویز مجدد تعقیب متهم قابل اعمال و اجرا است؛ بر این اساس، در فرض سوال درخواست صدور قرار ارجاع امر به کارشناسی از سوی دادستان، قابل پذیرش نبوده و «دلیل جدید»محسوب نمی‌شود تا مجوزی برای اعمال ماده ۲۷۸ قانون قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ باشد. دکتر محمدعلی شاه حیدری پور مدیر کل حقوقی قوه قضاییه