(اصلاحی ۱۳۹۴/۰۳/۲۴) - سازمانهای مردم نهادی كه اساسنامه آنها در زمینه حمایت از اطفال و نوجوانان، زنان، اشخاص بیمار و دارای ناتوانی جسمی یا ذهنی، محیط زیست، منابع طبیعی، میراث فرهنگی، بهداشت عمومی و حمایت از حقوق شهروندی است، میتوانند نسبت به جرائم ارتكابی در زمینه های فوق اعلام جرم كنند و در تمام مراحل دادرسی شركت كنند.
تبصره ۱(اصلاحی ۱۳۹۴/۰۳/۲۴) - در صورتی كه جرم واقع شده دارای بزهدیده خاص باشد، كسب رضایت وی جهت اقدام مطابق این ماده ضروری است. چنانچه بزهدیده طفل، مجنون و یا در جرائم مالی سفیه باشد، رضایت ولی، قیم یا سرپرست قانونی او أخذ میشود. اگر ولی، قیم یا سرپرست قانونی، خود مرتكب جرم شده باشد، سازمانهای مذكور با أخذ رضایت قیم اتفاقی یا تأیید دادستان، اقدامات لازم را انجام میدهند.
تبصره ۲- ضابطان دادگستری و مقامات قضائی مكلفند بزه دیدگان جرائم موضوع این ماده را از كمك سازمانهای مردم نهاد مربوطه، آگاه كنند.
تبصره ۳ (اصلاحی ۱۳۹۵/۱۱/۱۰) - سازمانهای مردمنهاد در صورتی میتوانند از حق مذكور در ماده (۶۶) قانون آییندادرسی كیفری مصوب ۱۳۹۲/۱۲/۰۴، استفاده كنند كه از مراجع ذیصلاح قانونی ذیربط مجوز أخذ كنند و اگر سهبار متوالی اعلام جرم یك سازمان مردمنهاد در محاكم صالحه بهطور قطعی رد شود، برای یک سال از استفاده از حق مذكور در ماده (۶۶) قانون ذكر شده، محروم میشوند.
تبصره ۴(الحاقی ۱۳۹۴/۰۳/۲۴) - اجرای این ماده با رعایت اصل یكصد و شصت و پنجم (۱۶۵) قانون اساسی است و در جرائم منافی عفت سازمانهای مردم نهاد موضوع این ماده میتوانند با رعایت ماده (۱۰۲) این قانون و تبصرههای آن تنها اعلام جرم نموده و دلایل خود را به مراجع قضائی ارائه دهند و حق شركت در جلسات را ندارند.