ماده ۵ دستورالعمل سامان‌دهی زمان و فرایند کارشناسی رسمی دادگستری

کارشناس رسمی نمی‌تواند صرفاً به دلیل دریافت اسناد یا اظهارات اشخاص، بدون بررسی تخصصی کافی نسبت به موضوع کارشناسی اظهارنظر کند.

مطابق ماده ۵ دستورالعمل ساماندهی زمان و فرایند کارشناسی رسمی دادگستری، کارشناس یا اعضای هیأت کارشناسی باید شخصاً موضوع کارشناسی را به دقت بررسی و نسبت به آن اظهارنظر کنند.

همچنین ماده ۱۹ قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری مقرر کرده است که اظهارنظر کارشناسی باید مستدل و صریح باشد و نکات و توضیحات ضروری برای تبیین نظریه در آن منعکس شود.

البته «بررسی شخصی موضوع» همیشه به معنای مشاهده فیزیکی عین مال یا محل نیست. در مواردی که عین موضوع از بین رفته، در دسترس نیست یا ماهیت موضوع اقتضای بررسی اسنادی دارد، ممکن است نقشه‌ها، تصاویر، اسناد، سوابق فنی و سایر قرائن معتبر مبنای بررسی کارشناسی قرار گیرند؛ مشروط بر اینکه اطلاعات موجود برای دستیابی به نتیجه تخصصی کافی باشد و محدودیت‌های بررسی نیز در نظریه به‌روشنی منعکس شود.

نکته آزمونی:
«عدم رؤیت عین موضوع» را با «عدم بررسی شخصی موضوع» یکی ندانید. آنچه ممنوع است اظهارنظر فاقد بررسی تخصصی و مستند کافی است؛ نه لزوماً هر اظهارنظری که بدون مشاهده فیزیکی عین موضوع انجام شده باشد.