۱-۸-۴-۱۰ رواداری های جوش
۱-۱-۸-۴-۱۰ قطعاتی که باید به وسیله جوش گوشه به یکدیگر جوش شوند. باید تا حد امکان در تماس نزدیک با یکدیگر باشند. فاصله ریشه بازشدگی درز نباید از ۵ میلی متر بزرگتر شود. اگر فاصله ریشه جوش گوشه از ۲ میلی متر بزرگتر شود، اندازه ساق های جوش مندرج در نقشه باید به اندازه آن افزایش یابد یا مهندس طراح باید تأیید نماید که ضخامت مؤثر گلوی مورد نظر طراحی حاصل شده است (شکل ۱۰-۴-۸)
بازشدگی بین سطوح در تماس جوش های انگشتانه و کام و همچنین فاصله بین تسمه پشت بند با ورق در درزهای لب به لب نباید از ۲ میلی متر بزرگتر شود. استفاده از مصالح پرکننده مجاز نیست، مگر اینکه استفاده از آن در نقشه ها تصریح شده باشد یا به تائید مهندس طراح برسد.
۲-۱-۸-۴-۱۰ قطعاتی که با جوش شیاری به صورت لب به لب به یکدیگر متصل می شوند، باید با دقت با یکدیگر همباد و تراز شوند حداکثر ناهمترازی بین دو قطعه مساوی ۱۰ درصد ضخامت قطعه نازک تر و حداکثر ۳ میلی متر است. برای اصلاح ناهمترازی نباید شیبی بزرگتر از ۴ درصد در جوش به وجود آورد ناهمترازی باید بر مبنای میانتار قطعات اندازهگیری شود مگر اینکه در مشخصات فنی خصوصی به نحو دیگری مشخص شده باشد (شکل ۱۰-۴-۹)
قطعاتی که توسط جوش شیاری با نفوذ نسبی در امتداد طولی به یکدیگر متصل می شوند باید تا حد امکان در تماس با یکدیگر قرار گیرند. فاصله ریشه بین دو قطعه نباید از ۵ میلی متر بزرگ تر شود.
۴-۱-۸-۴-۱۰ رواداری های مربوط به زاویه شیار فاصله ریشه (R) و ضخامت ریشه (f) در جدول ۱۰-۴-۱۶ و شکل ۱۰-۴-۱۰ نشان داده شده است. در صورتی که ابعاد و اندازه مقطع جوش اختلافی بیش از مقادیر ارائه شده در شکل با اندازه نشان داده شده در نقشه ها داشته باشد. درز با شرایط زیر قابل پذیرش است. در صورتی که اختلاف فاصله ریشه با مقدار نقشه بزرگتر از رواداری مجاز مذکور در شکل ۱۰-۴-۱۰ باشد ولی از دو برابر ضخامت ورق نازکتر یا ۲۰ میلی متر هر کدام که کوچک تر باشند بزرگتر نباشد با استفاده از جوشکاری (قبل از جوشکاری درز اتصال) قابل اصلاح است.
۵-۱-۸-۴-۱۰ قطعاتی که به یکدیگر جوش می شوند، باید همباد یکدیگر قرار گرفته و تا اتمام جوشکاری به وسیله پیچ ،گیره، گوه، قید یا خال جوش در وضعیت خود تثبیت شوند. در صورت امکان استفاده از قیدها و قالب های تثبیت کننده، توصیه میشود. لازم است در قیدها آزادی های حرکتی مناسب برای جمع شدگی و تابیدگی وجود داشته باشد. جمع شدگی و تاییدگی معمولاً با تغییر شکلهای اولیه عمدی در خلاف جهت این آثار جبران میشود.
۲-۸-۴-۱۰ کنترل تابیدگی و جمع شدگی
۱-۲-۸-۴-۱۰ در مونتاژ و انجام جوش درزهای اعضای ساخته شده از ورق یا نیمرخ و همچنین تقویت نیمرخها دستورالعمل و توالی جوشکاری باید طوری انتخاب شود که مقادیر تابیدگی و جمع شدگی حداقل شود.
۲-۲-۸-۴-۱۰ تا حد امکان توالی جوش ها باید طوری انتخاب شود که حرارت جوشکاری در حین پیشرفت جوشکاری متعادل شود.
۳-۲-۸-۴-۱۰ سازنده باید روش مونتاژ دستور العمل جوشکاری و توالی جوشکاری را طوری انتخاب نماید که قطعه به دست آمده منطبق بر ضوابط کنترل کیفی قطعه باشد. قبل از شروع جوشکاری توالی جوشکاری و برنامه کنترل تابیدگی باید جهت اطلاع و اظهار نظر به نمایندهی کارفرما تسلیم شود.
۴-۲-۸-۴-۱۰ مسیر پیشرفت جوشکاری یک عضو باید از نقطه با گیرداری بیشتر به سمت نقطه با آزادی بیشتر باشد.
۵-۲-۸-۴-۱۰ در هنگام مونتاژ درزهایی که از آنها انتظار جمع شدگی بزرگ تری می رود، باید قبل از درزهایی که انتظار جمع شدگی کمتری از آنها داریم جوش شوند جوشکاری این درزها باید تا حد امکان با به کارگیری کمترین قیدهای حرکتی کمی انجام شود.
۶-۲-۸-۴-۱۰ در ساخت اعضای ساخته شده از ورق و نیمرخ قطعه سازی باید قبل از مونتاژ انجام شود. یعنی ابتدا باید ورقها مطابق ابعاد داده شده در نقشه ها سرهم شوند و سپس مونتاژ و جوش عضو انجام شود. اعضا با طول بلند را می توان به چند قطعه تقسیم نمود. در هنگام وصله کردن قطعات فوق در کارگاه یا کارخانه، جوش کاری بال ها و جان باید نسبت به محورهای ضعیف و قوی مقطع، متعادل باشد.
۷-۲-۸-۴-۱۰ در جوشکاری با وجود قیدهای خارجی ممانعت کننده از جمع شدگی، جوشکاری باید به طور پیوسته تا اتمام کل کار با رسیدن به نقطه ای انجام یابد که دارای آزادی حرکت است. در حین جوشکاری نباید اجازه داده شود دمای درز کمتر از دمای مقرر برای پیش گرمایش یا دمای بین دفعات عبور شود.
۳-۸-۴-۱۰ رواداری های ابعادی
۱-۳-۸-۴-۱۰ برای ستون ها و اعضای اصلی خرپا که با استفاده از جوش ساخته میشوند بدون توجه به سطح مقطع عضو میزان انحراف مجاز در هم راستایی عضو انحراف محور عضو از خط راست برابر است با :
• برای اعضای با طول کمتر از ۹ متر :
• برای اعضای با طول ۹ تا ۱۴ متر مساوی ۹ میلی متر.
• برای اعضای با طول بیشتر از ۱۴ متر :
۲-۳-۸-۴-۱۰ برای تیرها و شاه تیرهای جوش شده که در آنها پیش خیزی در نظر گرفته نشده باشد بدون توجه به شکل و ابعاد مقطع میزان انحراف مجاز از راستای مستقیم برابر است با :
۳-۳-۸-۴-۱۰ برای تیرها و شاه تیرها (مختلط و غیر مختلط) بدون توجه به شکل و ابعاد مقطع در پیش نصب قطعات عضو در کارخانه میزان انحراف مجاز از انحنای پیش خیز در نظر گرفته شده برای عضو (مطابق شکل ۱۰-۴-۱۱) برابر است با :
در وسط دهانه : در وسط دهانه میزان انحراف معیار مجاز باید مطابق جدول ۱۰-۴-۱۷ درنظر گرفته شود.
در تکیه گاه ها: در تکیه گاه ها میزان انحراف معیار مجاز باید به شرح زیر در نظر گرفته شود:
±۰mm برای تکیه گاه های انتهایی
±۳mm برای تکیه گاه های میانی
در نقاط میانی: در نقاط میانی میزان انحراف معیار مجاز باید به شرح زیر در نظر گرفته شوند »
که در آن :
a= فاصله نقطه مورد نظر تا نزدیکترین تکیه گاه (متر)
s= طول دهانه (متر)
b= برابر ۲۰ میلی متر برای دهانه های کوچکتر از ۲۰ متر
برابر ۳۰ میلی متر برای دهانه های مساوی یا بزرگتر از ۲۰ متر و کوچکتر از ۳۰ متر.
برابر ۴۰ میلی متر برای دهانه های مساوی یا بزرگتر از ۳۰ متر
یادآوری: بدون توجه به چگونگی نمایش پیش خیز در نقشه ها علامت (+) نشان دهنده بالای منحنی پیش خیز و علامت (-) نشان دهنده پایین این منحنی است.
اندازهگیری های پیش خیز باید در حالت بدون بار انجام شود.
۴-۳-۸-۴-۱۰ برای تیرها با انحنای افقی انحراف مجاز از منحنی مقرر در وسط دهانه برابر است با :
مشروط بر اینکه تیر دارای انعطاف پذیری جانبی کافی برای اتصال مهاربندی عرضی بدون وارد نمودن آسیب به اعضای سازه ای باشد.
۵-۳-۸-۴-۱۰ برای اعضای ساخته شده از ورق (نظیر مقاطع H و I و T)، حداکثر اختلاف بین محور مرکزی جان و محور مرکزی بال در محل های تماس، مساوی حداقل ۰.۰۱bf یا ۶ میلی متر است (شکل ۱۰-۴-۱۲).
۶-۳-۸-۴-۱۰ برای تیرها ، انحراف مجاز از صفحه ای بودن جان تیر مساوی d/۱۵۰ بوده که در آن d ارتفاع تیر است .
۷-۳-۸-۴-۱۰ میزان رواداری چرخشی و افتادگی بال و اعوجاج مقطع در مقاطع ساخته شده از ورق مطابق شکل ۱۰-۴-۱۳ است :
۸-۳-۸-۴-۱۰ برای تیرورقهای ساخته شده از ورق رواداری مجاز پهنای بال مساوی ۳± میلی متر برای پهنای کوچک تر یا مساوی ۳۰۰ میلی متر و ۴± میلی متر برای پهنای بزرگتر است. رواداری مجاز در ارتفاع کل تیر که در صفحه مرکزی جان اندازهگیری میشود مطابق جدول ۱۰-۴-۱۸ است.
۴-۸-۴-۱۰ رواداری سخت کننده تکیه گاهی در محل بارهای متمرکز
انتهای سخت کننده تکیه گاهی باید نسبت به جان گونیا و در تماس با بال باشد. حداقل ۷۵ درصد مساحت کل سخت کننده باید در تماس با بال باشد.
سطح خارجی بال تیر که بر صفحه نشیمن فولادی تکیه میکند در ۷۵ درصد سطح تصویر جان و سخت کننده ها باید در تماس با صفحه نشیمن با حداکثر ۰.۲۵ میلی متر جدایی باشد. در ۲۵ درصد باقی مانده حداکثر جدایی ۱ میلی متر است. در صورتی که سخت کننده انتهایی موجود نباشد، حداکثر جدایی در ۷۵ درصد سطح تصویر جان ۰.۲۵ میلی متر و مساوی ۱ میلی متر در ۲۵ درصد سطح باقی مانده است. در این حالت زاویه بین بال تحتانی و جان (با حفظ رواداری بند ۱۰-۴-۸-۳-۷) باید ۹۰ درجه باشد. شکل های ۱۰-۴-۱۴ و ۱۰-۴-۱۵ رواداری های فوق را نشان می دهند.
۱-۴-۸-۴-۱۰ هم امتداد بودن سخت کننده های اتکایی جفت : حداکثر رواداری غیر هم راستا بودن سخت کننده های اتکایی جفت که در طرفین جان عضو قرار دارند نسبت به یکدیگر مساوی tw/۳ ± است. tw ضخامت جان عضو است .
۲-۴-۸-۴-۱۰ انحنای داخل و خارج از صفحه لبه سخت کننده های تکیه گاهی و جانمایی : آن میزان حداکثر رواداری در انحنای سخت کننده های تکیه گاهی مطابق جدول ۱۰-۴-۱۹ است :
حداکثر رواداری انحراف محور مرکزی واقعی سخت کننده از محور مرکزی مقرر آن مساوی t/۲ ± است . t ضخامت سخت کننده است .
۵-۸-۴-۱۰ رواداری سخت کننده های میانی
۱-۵-۸-۴-۱۰ انحنای داخل و خارج از صفحه لبه سخت کننده های میانی : میزان حداکثر رواداری در انحنای سخت کننده میانی مطابق جدول ۱۰-۴-۲۰ است.
۶-۸-۴-۱۰ ناشاقولی ستون ها
در خصوص کنترل ناشاقولی ستون ها رعایت الزامات زیر ضروری است :
الف) حداکثر جابه جایی محور ستون از محل مقرر در نقشه ها مساوی ۶ ± میلی متر است.
ب) رواداری ناشاقولی ستون های خارجی به سمت نما و تمام ستون ها به سمت داخل ساختمان مطابق شکل ۱۰-۴-۱۶ است. رواداری ناشاقولی ستون های مجاور شفت آسانسور مثل ستون های خارجی به سمت نما است.
ت) در شکل ۱۰-۴-۱۷ پوش رواداری ناراستایی ستون های محور نمای ساختمان نشان داده شده است. در مورد ستون های داخلی ناراستایی در محدوده پوش ناشاقولی مجاز است (شکل ۱۰-۴-۱۸)
ث) رواداری ابعادی عرض و ارتفاع مقطع ستون مساوی ۴ ± میلی متر است.
۷-۸-۴-۱۰ رواداری مرکز سوراخ پیچ ها
در خصوص رواداری مرکز سوراخ پیچها رعایت الزامات زیر ضروری است :
الف) رواداری هم محور بودن مرکز سوراخ پیچ ها در دو قطعه متصل شونده مطابق شکل ۱۰-۴-۱۹ است:
ب) رواداری فواصل مرکز سوراخ پیچ ها نسبت به فواصل مقرر در نقشه ها مطابق شکل ۱۰-۴-۲۰ است :
پ) رواداری مختصات مرکز سوراخ پیچها نسبت به مختصات مقرر در نقشه ها مطابق شکل ۱۰-۴-۲۱ است :
تصویر ۱
تصویر ۲
تصویر ۳
تصویر ۴
تصویر ۵
تصویر ۶
تصویر ۷
تصویر ۸
تصویر ۹
تصویر ۱۰
تصویر ۱۱
تصویر ۱۲
تصویر ۱۳
تصویر ۱۴
تصویر ۱۵
تصویر ۱۶
تصویر ۱۷
تصویر ۱۸
تصویر ۱۹
تصویر ۲۰
تصویر ۲۱
تصویر ۲۲